Masz wzdęcia? Ich przyczyną może być celiakia (trwała nietolerancja glutenu)

wzdęciaProb­le­my gas­tryczne, takie jak wzdę­cia, bóle brzucha czy biegun­ka mogą świad­czyć o tym, że nie toleru­je­my biał­ka wys­tępu­jącego w pro­duk­tach zbożowych – glutenu. Celi­akia, bo o niej mowa, jest jed­ną z najczęst­szych nietol­er­ancji pokar­mowych. Bory­ka się z nią nawet 400 000 Polaków, jed­nak aż 95% chorych nie jest świadomych swo­jego stanu zdrowia.

Celi­akia nie tylko powodu­je, że w jeli­tach gro­madzą się nad­mierne iloś­ci gazów, wywołu­jąc nieprzy­jemne wzdę­cia,  ale również pod­nosi ryzyko wys­tąpi­enia nowot­woru jeli­ta. Dlat­ego najlepiej jak najszy­b­ciej ją zdi­ag­no­zować i rozpocząć lecze­nie. W rozpoz­na­niu trwałej nietol­er­ancji glutenu ogrom­ną pomoc stanow­ią bada­nia gene­ty­czne.

Wzdęcia przy celiakii — co je powoduje?

Celi­akia jest chorobą, w której jeli­to cienkie jest nieustan­nie uszkadzane przez  wyt­warzane w układzie odpornoś­ciowym prze­ci­w­ci­ała (celi­akia należy do grupy chorób autoa­gresy­wnych). W miarę postępu choro­by z wnętrza jeli­ta cienkiego znika­ją kole­jne kosm­ki jeli­towe, czyli maleńkie wypust­ki, których zadaniem jest wchła­ni­a­nia wit­a­min i min­er­ałów z poży­wienia. W następst­wie chory narażony jest na poważne niedobo­ry skład­ników odży­w­czych, a w jego jeli­cie toczy się stan zapal­ny. Mogą towarzyszyć mu nieprzy­jemne dolegli­woś­ci ze strony układu traw­i­en­nego: wzdę­cia, biegun­ki, wymio­ty i upor­czy­we bóle brzucha.

Na prob­le­my jeli­towe,  uskarża się jed­nak zaled­wie 10% chorych. Resz­ta zma­ga się z objawa­mi innego typu: uczu­ciem zmęczenia, apatią, bólem koś­ci i stawów, niedokr­wis­toś­cią, zaburze­niem płod­noś­ci, impo­tencją, a nawet poronieni­a­mi. Ze wzglę­du na niety­powe i bard­zo różnorodne objawy celi­akia nie jest więc chorobą prostą do zdi­ag­no­zowa­nia, a symp­to­my, które przy niej wys­tępu­ją moż­na połączyć z wielo­ma inny­mi schorzeni­a­mi. Wzdę­cia mogą świad­czyć np. o zes­pole jeli­ta drażli­wego (celi­akia jest z resztą częs­to z nim mylona). Czy jest zatem sposób, aby zdi­ag­no­zować tę chorobę? Na szczęś­cie tak!

Wzdęcia – badanie genetyczne podpowie, czy celiakia jest ich przyczyną

Aby sprawdz­ić, czy wzdę­cia mogą być spowodowane trwałą nietol­er­ancję glutenu, wystar­czy wykon­ać proste badanie gene­ty­czne. U oso­by chorej na celi­ak­ię zawsze obec­ne są bowiem określone grupy genów (HLA-DQ2,2; HLA-DQ2,5HLA-DQ8). Wykry­wa­jąc je, moż­na więc z dużym praw­dopodobieńst­wem potwierdz­ić chorobę lub na 100% ją wyk­luczyć, jeśli okaże się, że oso­ba badana tych genów nie posi­a­da.

Warto mieć świado­mość, że geny odpowiedzialne za wys­tąpi­e­nie celi­akii może­my odziedz­iczyć po swoich krewnych, dlat­ego wynik bada­nia gene­ty­cznego stanowi ważną infor­ma­cję dla wszys­t­kich członków rodziny, nie tylko dla oso­by wykonu­jącej test DNA.

Wzdęcia ustąpią po zastosowaniu diety bezglutenowej

Dieta bezg­lutenowa jest jedyną skuteczną metodą leczenia celi­akii, a chory musi jej przestrze­gać przez całe życie.  Pole­ga ona na wye­lim­i­nowa­niu wszys­t­kich pro­duk­tów spoży­w­czych, które mają w swoim składzie gluten. W związku z tym, że głównym źródłem tego biał­ka jest pszeni­ca, żyto, jęczmień i owies (który sam w sobie nie posi­a­da glutenu, ale częs­to jest nim zanieczyszc­zony), chory musi zrezyg­nować ze wszys­t­kich artykułów spoży­w­czych, wyt­wor­zonych na bazie tych zbóż lub z ich dodatkiem. Dzię­ki diecie bezg­lutenowej kosm­ki jeli­towe odbu­dowu­ją się, a skład­ni­ki pokar­mowe znów są wchła­ni­ane. Po pewnym cza­sie ustępu­ją też objawy choro­by: wzdę­cia, biegun­ki, wymio­ty czy uczu­cie zmęczenia.