Zjawisko łamliwego chromosomu Y przyczyną jego utraty?

Zjawisko łamliwego chromosomu Y przyczyną jego utraty?Bada­nia gene­ty­czne przeprowad­zone przez naukow­ców z Uni­ver­si­ty of Texas Arling­ton na pon­ad 4 000 gatunkach chrząszczy są źródłem nowej teorii, która być może poz­woli odpowiedzieć na pytanie o przy­czynę zjawiska utraty chro­mo­so­mu Y, które podob­nie jak u innych gatunków wys­tępu­je także u ludzi. Naukow­cy teorię tę nazwali „hipotezą łam­li­wego chro­mo­so­mu Y”

Eksper­ci przy­puszcza­ją, że najwięk­szy wpływ na wadli­wość chro­mo­so­mu Y ma pro­ces mejozy, a więc podzi­ału jądra komórkowego, mającego z kolei kluc­zowe znacze­nie w pro­dukcji nasienia. Według spec­jal­istów istot­na jest w tym przy­pad­ku także wielkość obszaru, w jakim infor­ma­c­ja gene­ty­cz­na z chro­mo­somów X i Y miesza się ze sobą lub ule­ga rekom­bi­nacji. Do tej pory bada­nia nad chro­mo­so­ma­mi płci były wykony­wane na ssakach lub muszkach owocowych. Tym­cza­sem eksper­ci z UT Arling­ton uważa­ją, że chrząszcze ze wzglę­du na swo­ją niezwykłą różnorod­ność są równie intere­su­ją­cym obiek­tem badań. Naukow­cy byli ciekawi czy nowe testy, wykony­wane na tej właśnie grupie owadów ujawnią jakieś niez­nane dotąd infor­ma­c­je na tem­at ewolucji chro­mo­somów płciowych.

Chro­mo­somy X i Y deter­min­u­ją płeć człowieka. Posi­adanie kom­bi­nacji chro­mo­somów XX warunk­u­je płeć żeńską, nato­mi­ast XY męską. Chro­mo­somy płciowe były obiek­tem zain­tere­sowań wielu badaczy, którzy anal­i­zowali je głównie w celu dokład­niejszego poz­na­nia ewolucji człowieka oraz towarzyszą­cych mu chorób. Wyni­ka to z fak­tu, że ist­nieje wiele schorzeń, które wiąże się właśnie z chro­mo­so­ma­mi płci, a które mogą być spowodowane ich niepraw­idłową iloś­cią. Przykła­dem choro­by sprzężonej z płcią jest cho­ci­aż­by hemofil­ia.

U chrząszczy, podob­nie jak u ludzi, płeć warunk­owana jest przez opisane powyżej chro­mo­somy. Chro­mo­som Y jest zwyk­le mniejszy od chro­mo­so­mu X. Naukow­cy w różno­ra­ki sposób stara­ją się wyjaśnić teorię utraty chro­mo­so­mu Y. Niek­tórzy spec­jal­iś­ci twierdzą, że nie jest on nośnikiem zbyt wielu ważnych infor­ma­cji gene­ty­cznych, dlat­ego jest tak naprawdę zbęd­ny. Są wśród nich i tacy, którzy przy­puszcza­ją, że za jak­iś czas cała infor­ma­c­ja gene­ty­cz­na w nim zawarta uleg­nie całkowite­mu zanikowi.

Aby dowiedzieć się czegoś więcej na tem­at zjawiska utraty chro­mo­so­mu Y naukow­cy z tek­sańskiego uni­w­er­syte­tu przeanal­i­zowali kar­i­o­typy 4 724 gatunków chrząszczy. Posłużyli się przy tym bazą danych „Coleoptera” – ogól­noświa­tową bazą wiedzy na tem­at chrząszczy. Już w początkowej fazie badań znaleźli oni dość istotne różnice w sys­temach chro­mo­somów płci. Następ­nie ograniczyli się do anal­izy dwóch najwięk­szych gatunków chrząszczy: Polypha­ga oraz Ade­pha­ga. Pier­wsza gru­pa owadów charak­tery­zowała się dużą sta­bil­noś­cią chro­mo­somów, dru­ga już znacznie mniejszą. Hipoteza kruchego chro­mo­so­mu Y kon­cen­tru­je się na sposo­bie, w jaki chro­mo­somy X i Y dzielą się pod­czas pro­dukcji nasienia. Wiele gatunków — w tym także człowiek — posi­a­da na chro­mo­so­mach płciowych spec­jalne miejs­ca zwane region­a­mi pseudoau­to­so­ma­l­ny­mi (PAR). Są to niewielkie frag­men­ty chro­mo­somów, które ule­ga­ją rekom­bi­nacji. Ist­nieją jed­nak gatun­ki nieposi­ada­jące takich regionów w ogóle.

Prowad­zone już wcześniej bada­nia gene­ty­czne wykaza­ły, że selekc­ja nat­u­ral­na zawęża obszar rekom­bi­nacji zachodzącej miedzy chro­mo­so­ma­mi płci, umożli­wia­jącej przekazy­wanie genów.

Zespół badaczy z Uni­ver­si­ty of Texas Arling­ton dokon­ał porów­na­nia wyników uzyskanych z anal­izy chrząszczy z wynika­mi badań wykony­wanych na innych gatunkach. Jak się okaza­ło ssa­ki łożyskowe do właś­ci­wego podzi­ału chro­mo­somów potrze­bu­ją wspom­ni­anych już regionów pseudoau­to­so­ma­l­nych, pod­czas gdy tor­bacze, do których zal­icza się m.in. kan­gur już nie. Zgod­nie z pow­stała hipotezą ssa­ki łożyskowe są dużo bardziej narażone na utratę chro­mo­so­mu Y niż np. tor­bacze. Bada­nia pokaza­ły pon­ad­to, że chro­mo­somy płci ssaków czy ptaków są dużo bardziej sta­bilne niż np. ryb.

7 lip­ca 2014


Chętnie doradzimy

Jeśli nie wiedzą Państ­wo, jaki typ tes­tu będzie odpowied­ni, chcą uzyskać więcej infor­ma­cji na tem­at samego bada­nia lub mają inne pyta­nia, zaprasza­my do kon­tak­tu z nami.

Tele­fon­icznie
Pod bezpłat­nym numerem: 800 007 771 (dla tel. stacjonarnych i kom.) lub 32 445 34 36 . Nasze lin­ie tele­fon­iczne są czynne od poniedzi­ałku do niedzieli (także w świę­ta) w godz­i­nach od 8:00 do 21:00
E-mailowo
Pod adresem e-mail:  biuro@testdna.pl (od poniedzi­ałku do piątku 8.00 do 17.00).

Zapraszamy do skorzystania z naszej oferty!