Badanie na celiakię — na czym polega test DNA i kiedy warto go zrobić?

badanie na celiakie

Celi­akia (trwała nietol­er­anc­ja glutenu) ma podłoże gene­ty­czne. Z tego powodu test DNA jest badaniem, które warto wykon­ać jako pier­wsze przy jej pode­jrze­niu. Dzię­ki niemu moż­na sprawdz­ić, czy geny związane z chorobą są w ogóle obec­ne i czy dal­sza diag­nos­ty­ka jest potrzeb­na. Na czym pole­ga takie badanie na celi­ak­ię i kiedy szczegól­nie warto je zro­bić?

Genetyczne badanie na celiakię — na czym polega?

To badanie, które sprawdza predys­pozy­c­je gene­ty­czne do zachorowa­nia. Celi­akia może bowiem wys­tąpić tylko u osób, u których obec­ne są określone geny: HLA DQ2,2 i/lub HLA DQ2,5 lub HLA DQ8. Co to oznacza w prak­tyce? Że jeśli ich nie masz — celi­ak­ię moż­na u Ciebie prak­ty­cznie wyk­luczyć.

Takie badanie na celi­ak­ię moż­na wykon­ać na pod­staw­ie wymazu z policz­ka, jest więc szy­bkie i bezbolesne. Nie wyma­ga pon­ad­to prowokacji gluten­em (w prze­ci­wieńst­wie do badań krwi). Dlaczego? Czyn­ni­ki zewnętrzne, m.in. dieta, wiek czy choro­by towarzyszące, nie mają wpły­wu na geny. Badanie wystar­czy wykon­ać tylko raz w życiu.

Badanie na celiakię — kiedy warto je wykonać?

Przede wszys­tkim w sytu­acji, gdy masz objawy świad­czące o obec­noś­ci tej choro­by. I wbrew pozorom to nie tylko bóle brzucha, wzdę­cia czy biegun­ki! Tak naprawdę takie prob­le­my gas­tryczne wys­tępu­ją tylko u niek­tórych chorych. Co w takim razie może jeszcze świad­czyć o celi­akii?

Nielec­zona choro­ba może powodować m.in. bóle głowy, zmęcze­nie, afty w jamie ust­nej, prob­le­my skórne, ane­mię, spadek nas­tro­ju, a nawet niepłod­ność, depresję czy poronienia! Co ważne, u niek­tórych osób objawy w ogóle nie wys­tępu­ją…

Skąd ta różnorod­ność? Celi­akia pole­ga na złej reakcji na gluten — pod jego wpły­wem zde­grad­owane zosta­ją kosm­ki jeli­towe. To z kolei wiąże się z niepraw­idłowym wchła­ni­an­iem różnych sub­stancji odży­w­czych i wys­tąpi­e­niem niedoborów.

Badanie na celiakię — zrób je, gdy jesteś w grupie ryzyka zachorowania

Ist­nieją szczególne grupy chorych, u których badanie na celi­ak­ię warto wykon­ać nawet wtedy, gdy żadne objawy nie są obec­ne. Według ESPGHAN (Europe­jskiego Towarzyst­wa Gas­troen­terologii, Hepa­tologii i Żywienia) wyższe ryzyko celi­akii mają m.in. oso­by z Hashimo­to, z zespołem Dow­na, cukrzy­cą typu 1 czy młodzieńczym przewlekłym zapale­niem stawów.

Data publikacji: 28/09/2018, Data aktualizacji: 14/12/2018