Stan rzucawkowy w ciąży – czym jest i jakie są jego przyczyny?

Stan rzucawkowy w ciążyStan rzu­cawkowy w ciąży (eklamp­s­ja) świad­czy o bard­zo poważnym zatru­ciu orga­niz­mu. Wyma­ga naty­ch­mi­as­towego leczenia, inaczej może zagrażać życiu mat­ki i dziec­ka. Rzu­cawkę poprzedza stan prze­drzu­cawkowy. Rozpoz­na­jąc go odpowied­nio wcześnie, mamy szan­sę nie dop­uś­cić do wys­tąpi­enia rzu­caw­ki. Jakie są przy­czyny stanu rzu­cawkowego w ciąży i co dokład­nie kry­je się pod tym ter­minem?

Rzucawka w ciąży – czym jest i jak często występuje?

Każdego roku na świecie z powodu różnych powikłań ciąży, poro­du i połogu życie traci 500 000 kobi­et. Spośród nich aż 10%, czyli 50 000 umiera właśnie na skutek rzu­caw­ki [1].

 

Rzu­cawka to nagły napad drgawek, które­mu towarzyszy utra­ta przy­tom­noś­ci i gwał­towny wzrost ciśnienia tęt­niczego. Pod­czas stanu rzu­cawkowego ciężar­na może zapaść również w śpiączkę. Rzu­cawka najczęś­ciej wys­tępu­je u kobi­et po 20. tygod­niu ciąży, ale też pod­czas poro­du czy w pier­wszych dni­ach połogu. Nie do koń­ca wiado­mo, co odpowia­da za pojaw­ie­nie się rzu­caw­ki.

Wśród możli­wych przy­czyn wymienia się obec­ność zespołu anty­fos­folipi­d­owego lub zaś­niadu gro­ni­astego [2]. Rzu­cawkę częs­to tłu­maczy się też uszkodze­niem śród­błon­ka naczyń i niepraw­idłową reakcją układu odpornoś­ciowego mat­ki na tkan­ki dziec­ka. Najczęś­ciej jest ona następst­wem nielec­zonego stanu prze­drzu­cawkowego, czyli preeklamp­sji. Jeśli uda się w porę go wych­wycić, a przyszła mama zostanie obję­ta właś­ci­wą opieką, rzu­caw­ki moż­na uniknąć. Jakie objawy będą sug­erować, że kobi­eta ma stan prze­drzu­cawkowy?

Bóle głowy i wysokie ciśnienie – objawy stanu przedrzucawkowego

O stanie prze­drzu­cawkowym może­my mówić, wtedy gdy w moczu kobi­ety pojawi się białko, a wartość ciśnienia tęt­niczego będzie ≥ 140/90 mmHg (nie jest to warunek konieczny) Charak­terysty­czne są również obrzę­ki twarzy, dłoni i nóg, dusznoś­ci, bóle i zawroty głowy, bóle brzucha, nud­noś­ci, wymio­ty czy przyspies­zone tęt­no. O stanie prze­drzu­cawkowym może świad­czyć bez­mocz lub skąpo­mocz oraz zaburzenia widzenia[2]. Jeśli obok tych objawów wys­tąpią jeszcze drgaw­ki i utra­ta przy­tom­noś­ci bądź śpiącz­ka, to wów­czas lekarze stwierdza­ją stan rzu­cawkowy.

Stan przedrzucawkowy – które mamy są najbardziej narażone?

Ryzyko wys­tąpi­enia stanu prze­drzu­cawkowego jest więk­sze u kobi­et po 40-tce, w ciąży mno­giej, kobi­et cho­ru­ją­cych na ner­ki, nad­ciśnie­nie oraz cukrzy­cę. Pon­ad­to, jeśli kobi­eta doświad­czyła już stanu prze­drzu­cawkowego w poprzed­niej ciąży, to ist­nieje ryzyko, że sytu­ac­ja się powtórzy. Bard­zo istot­nym czyn­nikiem sprzy­ja­ją­cym preeklamp­sji jest również trom­bofil­ia wrod­zona.

Trombofilia wrodzona – czym jest i jaki ma związek ze stanem przedrzucawkowym?

Trom­bofil­ia wrod­zona oznacza gene­ty­cznie uwarunk­owaną podat­ność na chorobę żył zwaną zakrzepicą. Pole­ga na obec­noś­ci skrzeplin w żyłach i tęt­ni­cach, które mogą utrud­nić swo­body przepływ krwi. Skłon­ność do choro­by zakrzepowej oce­nia się na pod­staw­ie bada­nia gene­ty­cznego w kierunku mutacji V Lei­den (zmu­towanego V czyn­ni­ka krzep­nię­cia krwi) oraz bada­nia mutacji genu pro­trom­biny (II czyn­ni­ka krzep­nię­cia krwi). Szy­bkie wykrycie tych zmi­an jest bard­zo ważne, ponieważ mogą negaty­wnie wpłynąć na prze­bieg ciąży. Zwięk­szą nie tylko ryzyko poronienia, ale też innych patologii w cza­sie ciąży. Mogą zahamować wzrost dziec­ka, doprowadz­ić do przed­w­czes­nego odd­zie­le­nia się łożys­ka czy właśnie do stanu prze­drzu­cawkowego.

 

trombo

Badanie obe­j­mu­je:
-mutac­je czyn­nik V Lei­den i genu pro­trom­biny- zwięk­sza­ją ryzyko zakrzepicy, poronień, zahamowa­nia wzros­tu dziec­ka i innych patologii ciąży

-mutac­je C677T i A1298C MTHFR —  zwięk­sza­ją ryzyko wad cewy ner­wowej, zaburza­ją przyswa­janie kwa­su foliowego

-PAI-1/SERPINE1 oraz V R2 — przy­czy­ni­a­ją się do wys­tępowa­nia zakrzepicy i zawału ser­ca

Wczesne wykrycie trombofilii wrodzonej może zmniejszyć ryzyko wystąpienia rzucawki

Rozpoz­nanie gene­ty­cznie uwarunk­owanej skłon­noś­ci do zakrzepicy stwarza szanse dla kobi­ety na uniknię­cie stanu prze­drzu­cawkowego i rzu­caw­ki. Lekarz, wiedząc z jakim zaburze­niem ma do czynienia, może bowiem zas­tosować odpowied­nią, bez­pieczną dla mat­ki i dziec­ka ter­apię. Trom­bofil­ię wrod­zoną u ciężarnych leczy się heparyną drob­nocząsteczkową, która będzie zabez­pieczać matkę przed powikła­ni­a­mi w cza­sie ciąży, w tym przed stanem rzu­cawkowym.
.

Źródła:

[1] B. Leszczyńs­ka Gorze­lak, E. Poniedzi­ałek-Cza­jkows­ka, Rzu­cawka w ciąży – aktu­al­ny prob­lem klin­iczny, „Peri­na­tolo­gia, Neona­tolo­gia i Ginekolo­gia” 2009, t. 1, z. 2, s. 94

[2] I. Maru­ni­ak-Chudek, J. Chudek, Rzu­cawka, „Forum Nefro­l­og­iczne” 2009, t. 2, nr 4, s. 254–258.


Zadz­woń i poroz­maw­iaj z naszą kon­sul­tan­tką medy­czną, która udzieli Ci szczegółowych infor­ma­cji.