Testy na gluten – czy powinnaś wyeliminować ten składnik?

testy na glutenZastanawiasz się, czy odstawić gluten? W końcu ostatnio bardzo modna jest właśnie eliminacja tego składnika, więc wiele osób decyduje się na ten krok. Tymczasem przejście na dietę bezglutenową bez wyraźnych wskazań medycznych wcale nie jest takie zdrowe, jak może się wydawać! Genetyczne testy na gluten (w kierunku celiakii) – czy powinnaś odstawić ten składnik?

Odstawienie glutenu – bez wskazań medycznych może naprawdę zaszkodzić

Eliminując ze swojej diety gluten, eliminujesz też wiele innych składników odżywczych, które są zawarte w produktach glutenowych. Chodzi między innymi o błonnik, a także witaminy i minerały (np. magnez, selen, żelazo, wapń czy witaminy E, A i K [1,2]).

Nawet przy dobrze zbilansowanej diecie może być trudno pokryć ich dzienne zapotrzebowanie. Co więcej, dieta bezglutenowa może wiązać się z większym ryzykiem np. chorób serca, nadwagi czy cukrzycy [2].

Co jeszcze warto wiedzieć? Wiele bezglutenowych produktów – zamiast glutenu – zawiera spulchniacze, konserwanty czy barwniki. Producenci muszą w jakiś sposób zastąpić właściwości glutenu, prawda?

Testy na gluten – kto bezwzględnie musi wyeliminować ten składnik?

Eliminacja glutenu bez wyraźnych wskazań medycznych może wyrządzić więcej szkody niż pożytku. Dieta bezglutenowa to jednak konieczność u osób, które mają celiakię. To choroba o podłożu genetycznym (aby zachorować, trzeba mieć konkretne geny) i immunologicznym (polegająca na nieprawidłowej reakcji układu odpornościowego).

U osób z celiakią spożywanie glutenu prowadzi do degradacji kosmków w jelitach, a więc i do problemów z wchłanianiem składników odżywczych. Z tego powodu osoby z celiakią skarżą się nie tylko na problemy gastryczne, ale przed wszystkim takie problemy jak anemia, niepłodność, afty, problemy skórne czy zmęczenie. Przed eliminacją glutenu warto więc wykonać genetyczne testy na gluten (a właściwie w kierunku jego trwałej nietolerancji, czyli celiakii) – żeby sprawdzić, czy to konieczne.

Testy na gluten – proste badanie DNA

Genetyczne testy na gluten (na celiakię) polegają na sprawdzeniu, czy u danej osoby występują haplotypy DQ2.2 (DQA1*02, DQB1*02), HLA DQ2.5 (DQA1*05, DQB1*02), HLA DQ8 (DQA1*03, DQB1*03:02). Warto wybrać badanie o takim właśnie zakresie, aby zyskać pełny obraz swoich predyspozycji genetycznych.

Jeśli okaże się, że nie masz predyspozycji genetycznych do zachorowania na celiakię – chorobę tę można praktycznie wykluczyć. Wówczas eliminacja glutenu nie jest najczęściej zupełnie konieczna. A jeśli je masz? Pamiętaj o dalszej diagnostyce, przede wszystkim badaniach krwi. Przejście na dietę bezglutenową powinno nastąpić po postawieniu diagnozy i pod okiem dietetyka.

[1] B. Cichańska, Celiakia. Dieta bezglutenowa. Niezbędne informacje i porady, Bydgoszcz 2013.
[2] I. Rybicka, A. Gliszczyńska-Świgło, Niedobory składników odżywczych w diecie bezglutenowej, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2016, 97 (3).

Data publikacji: 28/09/2018, Data aktualizacji: 14/12/2018