Poronienia nawykowe – jakie badania warto wykonać?
Dowiedz się, od jakich badań warto zacząć, aby spokojniej przygotować się do kolejnej ciąży.
Po kolejnych stratach możesz zastanawiać się, dlaczego ciąże kończą się poronieniem i czy można zmniejszyć ryzyko następnej straty. Być może masz już za sobą wiele badań, a mimo to nadal nie znasz odpowiedzi.
Sprawdź, od jakich badań można zacząć, co mogą wykazać i jakie możliwości dalszego postępowania warto omówić z lekarzem.
Czym są poronienia nawykowe i kiedy rozpocząć diagnostykę?
Spis treści
Poronienia nawykowe, nazywane również poronieniami nawracającymi, oznaczają kolejne utraty ciąż. Według ASRM i ESHRE diagnostykę można rozważyć już po dwóch stratach. RCOG przyjmuje definicję obejmującą trzy lub więcej wczesnych poronień, ale również dopuszcza wcześniejsze rozpoczęcie diagnostyki, jeśli przemawia za tym historia medyczna.1, 2, 3
Znaczenie ma nie tylko liczba strat, ale także tydzień ciąży, w którym do nich doszło, wiek kobiety, wcześniejsze wyniki i choroby współistniejące. Kolejne poronienia mogą wystąpić również po wcześniejszym urodzeniu dziecka – prawidłowy przebieg pierwszej ciąży nie wyklucza późniejszych trudności.
Jakie są przyczyny poronień nawracających?
Nie każda strata musi mieć tę samą przyczynę. Jednym z najczęstszych powodów wczesnych poronień są nieprawidłowości chromosomalne zarodka, które często powstają losowo. Ich częstość zwiększa się wraz z wiekiem kobiety.1
Podczas diagnostyki lekarz może brać pod uwagę również:
- Zmiany chromosomalne u rodziców – np. zrównoważoną translokację, która nie musi powodować objawów u rodzica, ale może mieć znaczenie dla kolejnych ciąż.
- Nieprawidłowości budowy macicy – m.in. przegrodę macicy lub zrosty wewnątrzmaciczne.
- Zespół antyfosfolipidowy (APS) – chorobę autoimmunologiczną, która w określonych sytuacjach zwiększa ryzyko utraty ciąży.
- Niektóre choroby hormonalne i metaboliczne – np. niewyrównaną cukrzycę lub zaburzenia czynności tarczycy.
- Wybrane czynniki związane z nasieniem – szczególnie gdy poronieniom towarzyszą trudności z zajściem w ciążę.
U części par, mimo wykonania badań, przyczyna pozostaje niewyjaśniona. Nie oznacza to jednak, że kolejna ciąża musi zakończyć się stratą.
Od jakiego badania zacząć po kolejnych poronieniach?
Jeśli materiał z ostatniego poronienia jest dostępny, warto w pierwszej kolejności rozważyć jego badanie genetyczne. Może ono pomóc sprawdzić, czy przyczyną tej konkretnej straty była nieprawidłowość chromosomalna dziecka.
Jeśli wynik wykaże zmianę chromosomalną, może wyjaśnić przyczynę straty i wskazać, czy potrzebne są dalsze badania. Przykładowo wykrycie określonej zmiany może być wskazaniem do sprawdzenia kariotypów rodziców. Jeśli wynik nie wykaże nieprawidłowości, dalsza diagnostyka zależy od zakresu zastosowanej metody i dotychczasowej historii medycznej.
Badanie materiału i kariotyp rodziców dostarczają różnych informacji. Nawet przy prawidłowych kariotypach kobiety i mężczyzny u zarodka może wystąpić losowa nieprawidłowość chromosomalna.1
Czy materiał z wcześniejszego poronienia można jeszcze zbadać?
Jeśli materiał został przekazany do badania histopatologicznego, może być nadal dostępny w postaci bloczka parafinowego. W wielu przypadkach można wykorzystać go do analizy genetycznej, bez konieczności posiadania świeżej próbki. Możliwość wykonania badania zależy od rodzaju materiału, jego jakości i wybranej metody.
Chcesz zachować możliwość zbadania materiału z poronienia?
Próbkę możesz zabezpieczyć teraz, nawet jeśli decyzję o wykonaniu badania podejmiesz później. Badanie MLPA pozwala sprawdzić wybrane nieprawidłowości chromosomalne, które mogły być przyczyną straty. W testDNA wykonujemy również kontrolę pochodzenia próbki, porównując ją z DNA mamy. Możemy pomóc Ci zorganizować odbiór próbki z domu lub szpitala oraz wyjaśnić, jak prawidłowo ją zabezpieczyć.
Pakiety badań po poronieniu – jakie masz możliwości?
Jeśli planujesz wykonać kilka badań, możesz skorzystać z gotowego pakietu. Poniższe zestawy różnią się zakresem oraz sposobem pobrania materiału. Przed wyborem sprawdź, czy nie masz już wyników badań wchodzących w ich skład.
Pakiet Poronienia Nawykowe
Pakiet obejmuje badania kobiety i mężczyzny. Łączy trzy obszary diagnostyki:
- Kariotyp kobiety i mężczyzny – sprawdza liczbę i budowę chromosomów obojga partnerów.
- Trombofilia wrodzona u kobiety – analizuje wybrane warianty genetyczne związane z predyspozycją do zaburzeń krzepnięcia.
- Immunofenotyp u kobiety – ocenia określone populacje komórek układu odpornościowego.
Do wykonania badań potrzebne są krew żylna i wymaz z policzka. Poszczególne wyniki są dostępne w różnych terminach.
Pakiet badań po poronieniu
Ten pakiet obejmuje dwa badania genetyczne wykonywane z jednej próbki wymazu z policzka:
- Trombofilię wrodzoną – analizę sześciu wybranych zmian genetycznych związanych z predyspozycją do zaburzeń krzepnięcia.
- Predyspozycję genetyczną do celiakii – analizę określonych wariantów związanych z możliwością rozwoju tej choroby.
Wymaz możesz pobrać samodzielnie w domu. Wyniki otrzymasz online. Badanie genetyczne w kierunku celiakii określa predyspozycję, ale samo w sobie nie pozwala rozpoznać choroby.
Umów badania po poronieniu
Możesz wybrać jeden z pakietów lub pojedyncze badanie. Wypełnij formularz, a skontaktujemy się z Tobą, wyjaśnimy szczegóły wykonania badań i pomożemy zorganizować pobranie.
Umów się na badanie
1. Wybierz badanie
2. Wybierz badanie w punkcie pobrań lub wizytę domową
3. Wybierz termin
4. Dane kontaktowe
Pobierz bezpłatną listę badań po poronieniu
Masz już część wyników i chcesz uporządkować dalszą diagnostykę? Pobierz zestawienie możliwych kierunków badań, które pomoże Ci przygotować się do rozmowy z lekarzem.
Jakie inne przyczyny poronień warto sprawdzić?
Badania genetyczne nie obejmują wszystkich możliwych przyczyn kolejnych strat. Dlatego w diagnostyce uwzględnia się również ocenę jamy macicy, która pozwala wykryć np. przegrodę macicy lub zrosty. W określonych sytuacjach lekarz może zalecić także badania w kierunku zespołu antyfosfolipidowego (APS), TSH lub inne analizy wynikające z historii medycznej.1
Wśród badań dodatkowych dostępne są także KIR i HLA-C oraz immunofenotyp. Ich przydatność kliniczna w rutynowej diagnostyce poronień nawracających nie została wystarczająco potwierdzona, dlatego przed ich wykonaniem warto omówić z lekarzem ograniczenia wyniku.1, 2
Co zrobić, jeśli wszystkie wyniki badań są prawidłowe?
Prawidłowe wyniki oznaczają, że dotychczasowe badania nie wykazały nieprawidłowości w sprawdzanych obszarach. Przyczyna może nadal pozostawać niewyjaśniona.
Jeśli wykonano już badania genetyczne, warto sprawdzić z lekarzem, czy przeprowadzono również inne istotne elementy diagnostyki, np. ocenę budowy macicy i – przy odpowiednich wskazaniach – badania w kierunku APS. Jeśli dotychczasowa diagnostyka jest kompletna, dalsze postępowanie może polegać na zaplanowaniu opieki w następnej ciąży zamiast wykonywania kolejnych testów bez wyraźnego wskazania.
Masz prawidłowe wyniki, ale nadal nie znasz przyczyny niepowodzeń? Przeczytaj, jakie inne czynniki mogą mieć znaczenie, gdy podstawowe badania nie dają odpowiedzi.
Czy poronienia nawracające można leczyć?
Tak, w części przypadków można zastosować leczenie, które pomaga zmniejszyć ryzyko kolejnej straty. Wszystko zależy od rozpoznanej przyczyny.
- Zespół antyfosfolipidowy (APS): jeśli zostanie potwierdzony i istnieją odpowiednie wskazania, lekarz może zalecić małą dawkę aspiryny oraz heparynę w kolejnej ciąży. Takie leczenie może zwiększać szansę na jej pomyślny przebieg.
- Nieprawidłowości budowy macicy: niektóre zmiany, np. przegroda macicy lub zrosty wewnątrzmaciczne, mogą kwalifikować się do leczenia zabiegowego. Decyzja zależy od rodzaju zmiany i jej możliwego wpływu na wcześniejsze straty.
- Choroby tarczycy lub cukrzyca: odpowiednie leczenie i wyrównanie choroby jeszcze przed zajściem w ciążę może ograniczyć związane z nią ryzyko powikłań.
- Zmiana chromosomalna u jednego z rodziców: konsultacja genetyczna pozwala określić związane z nią ryzyko i omówić dostępne możliwości, w tym diagnostykę prenatalną lub – w wybranych przypadkach – procedurę in vitro z badaniem genetycznym zarodków (PGT-SR).
- Krwawienie we wczesnej ciąży po wcześniejszych poronieniach: lekarz może zalecić progesteron, jeśli ciąża jest wewnątrzmaciczna i zostały spełnione odpowiednie wskazania.
A jeśli badania wykażą trombofilię wrodzoną? Sam wynik nie oznacza, że heparyna zapobiegnie następnemu poronieniu. Lekarz ocenia rodzaj wykrytej zmiany, historię zakrzepicy i pozostałe czynniki ryzyka, aby ustalić, czy istnieją wskazania do leczenia przeciwzakrzepowego.
Jak przygotować się do kolejnej ciąży po poronieniach?
Jeszcze przed rozpoczęciem starań warto ustalić z ginekologiem, jak będzie wyglądała opieka podczas następnej ciąży i kiedy powinna odbyć się pierwsza wizyta.
- Zadbaj o leczenie chorób przewlekłych. Jeśli chorujesz np. na cukrzycę lub chorobę tarczycy, sprawdź z lekarzem, czy leczenie jest odpowiednio dobrane.
- Zacznij przyjmować kwas foliowy. Standardowo zaleca się 400 µg dziennie przed ciążą i przez pierwsze 12 tygodni. W niektórych sytuacjach lekarz może zalecić inną dawkę.
- Ustal termin pierwszego USG. Zapytaj lekarza, kiedy najlepiej zgłosić się po pozytywnym teście ciążowym i czy potrzebne będą dodatkowe wizyty kontrolne.
- Przygotuj plan na wypadek krwawienia. Dowiedz się wcześniej, gdzie możesz szybko uzyskać pomoc i jakie objawy wymagają pilnej konsultacji.
FAQ
Jakie badania genetyczne można wykonać po poronieniu?
Można zbadać materiał z utraconej ciąży, aby poszukać możliwej przyczyny konkretnej straty, lub rozważyć badania genetyczne rodziców. Jedną z dostępnych możliwości jest FertiScan Poronienia, który analizuje 14 wybranych genów kobiety.
Źródła medyczne
- American Society for Reproductive Medicine (ASRM). Recurrent pregnancy loss: a committee opinion, 2026. Zobacz źródło.
- European Society of Human Reproduction and Embryology (ESHRE). Recurrent Pregnancy Loss Guideline. Zobacz źródło.
- Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG). Recurrent miscarriage, 2023. Zobacz źródło.
Treści na tej stronie zostały przygotowane przez zespół specjalistów laboratorium testDNA, które od ponad 20 lat zajmuje się badaniami DNA w Polsce. Naszą misją jest dostarczanie pacjentom rzetelnych informacji oraz nowoczesnych rozwiązań diagnostycznych.
W pracach nad materiałami edukacyjnymi uczestniczą lekarze, diagności laboratoryjni oraz konsultanci medyczni, którzy na co dzień wspierają kobiety po poronieniach i pary zmagające się z niepłodnością. Dzięki temu masz większą pewność, że informacje, które czytasz, są oparte na aktualnej wiedzy medycznej i praktyce klinicznej.
