Badanie KIR i HLA-C: co to jest, dla kogo i jak czytać wynik
Badanie KIR i HLA-C sprawdza, czy układ odpornościowy kobiety może utrudniać zagnieżdżenie zarodka. Wyjaśniamy, na czym polega, komu się je zaleca, co oznaczają wyniki takie jak KIR AA i co zrobić, gdy już masz rezultat w ręku.
Po kilku stratach albo nieudanych transferach zostaje jedno pytanie: dlaczego ciąża się nie utrzymuje, skoro wszystkie badania wychodzą prawidłowo?
Jednym z kierunków, w którym można wtedy szukać, jest immunologia rozrodu. Badanie KIR i HLA-C sprawdza, jak komórki odpornościowe w macicy rozpoznają zarodek i czy ta konkretna kombinacja genów u Ciebie i u partnera może utrudniać zagnieżdżenie.
Najważniejsze w jednym zdaniu: to badanie nie sprawdza, czy jesteś zdrowa, tylko jak Twój układ odpornościowy dogaduje się z materiałem genetycznym partnera. Dlatego wykonuje się je u obojga i dlatego robi się je tylko raz w życiu: geny się nie zmieniają.
Co to jest badanie KIR i HLA-C?
Spis treści
To analiza genetyczna, która określa warianty genów KIR u kobiety oraz typ antygenów HLA-C u obojga partnerów. Nie bada się przeciwciał ani poziomu komórek odpornościowych, tylko sam zapis genetyczny, który nie zmienia się przez całe życie.
Jak to działa w macicy?
W błonie śluzowej macicy znajdują się wyspecjalizowane komórki odpornościowe, zwane komórkami NK macicy. Na ich powierzchni są receptory KIR, które działają jak czujniki.
Zarodek, zagnieżdżając się, wystawia na zewnątrz antygeny HLA-C, odziedziczone po obojgu rodzicach. Receptory KIR matki odczytują te antygeny i na tej podstawie komórki NK decydują, jak zachować się wobec zarodka.
To rozpoznanie ma wpływ na przebudowę naczyń krwionośnych w miejscu zagnieżdżenia, czyli na to, jak dobrze ukrwione będzie łożysko. Jedne kombinacje sprzyjają temu procesowi, inne mogą go utrudniać.
Dlaczego bada się oboje partnerów?
Ponieważ liczy się nie sam wynik kobiety, tylko zestawienie dwóch wyników. Zarodek dziedziczy HLA-C po obojgu rodzicach, więc żeby ocenić sytuację, trzeba wiedzieć, jakie antygeny może po nich otrzymać.
W praktyce oznacza to: KIR i HLA-C u kobiety oraz HLA-C u mężczyzny.
Co oznacza wynik badania KIR?
Wynik podaje się jako jeden z trzech genotypów: AA, AB albo BB. Różnią się one zestawem genów KIR, które posiadasz.
Co to znaczy KIR AA?
KIR AA to genotyp, w którym przeważają receptory hamujące aktywność komórek NK. Jest to jeden z najczęstszych wariantów w populacji europejskiej.
Genotyp AA sam w sobie nie jest chorobą ani wadą. Ma znaczenie dopiero w zestawieniu z antygenami HLA-C, które zarodek odziedziczy po ojcu. Badania wskazują, że połączenie KIR AA u matki z antygenem HLA-C2 pochodzącym od ojca wiąże się ze zwiększonym ryzykiem powikłań związanych z zagnieżdżeniem i rozwojem łożyska1,2.
To nie jest wyrok. Wiele kobiet z genotypem KIR AA rodzi zdrowe dzieci. Wynik jest informacją o pewnej predyspozycji, a nie o niemożności zajścia w ciążę.
Co to znaczy KIR AB i KIR BB?
Genotypy AB i BB zawierają dodatkowe geny KIR o działaniu aktywującym. W badaniach kojarzy się je z korzystniejszym przebiegiem procesu zagnieżdżenia, także wtedy, gdy zarodek dziedziczy antygen HLA-C2 po ojcu1.
Przy tych genotypach kombinacja z HLA-C partnera zwykle nie budzi takich wątpliwości jak przy AA.
Co oznacza wynik badania HLA-C?
Antygeny HLA-C dzieli się na dwie grupy: C1 i C2. Każdy człowiek ma dwa allele HLA-C, po jednym od każdego z rodziców, więc możliwe są trzy kombinacje: C1C1, C1C2 oraz C2C2.
W wyniku często widnieją oznaczenia takie jak HLA-C*07 czy HLA-C*04. Są to konkretne allele, które laboratorium przypisuje następnie do grupy C1 albo C2. Na przykład HLA-C*07 należy do grupy C1.
Dlaczego grupa C2 ma znaczenie?
Antygeny z grupy C2 silniej wiążą się z receptorami hamującymi KIR. Jeśli matka ma genotyp KIR AA, czyli bez dodatkowych receptorów aktywujących, a zarodek odziedziczy po ojcu antygen C2, sygnał hamujący może być silniejszy, niż jest to korzystne dla przebudowy naczyń łożyska1,3.
Dlatego najczęściej analizowaną kombinacją jest KIR AA u kobiety i HLA-C2 u mężczyzny.
Jak czytać wynik obojga partnerów razem?
Lekarz zestawia trzy informacje:
- genotyp KIR kobiety: AA, AB albo BB,
- grupę HLA-C kobiety: C1C1, C1C2 albo C2C2,
- grupę HLA-C mężczyzny, bo to ona decyduje, jakie antygeny zarodek może odziedziczyć po ojcu.
Wyniku nie interpretuje się samodzielnie. To samo zestawienie genów może mieć różne znaczenie w zależności od Twojej historii położniczej, wieku, wyników pozostałych badań i planowanego postępowania. Decyzję o tym, co dalej, podejmuje lekarz prowadzący, najczęściej specjalista zajmujący się niepowodzeniami rozrodu.
Komu zaleca się badanie KIR i HLA-C?
Parom, u których ciąża nie zagnieżdża się albo nie utrzymuje, a standardowa diagnostyka nie dała odpowiedzi. Najczęściej wykonuje się je:
- po poronieniach samoistnych, zwłaszcza powtarzających się, gdy nie wiadomo, dlaczego ciąża się nie utrzymała,
- po nieudanych transferach zarodków, szczególnie gdy zarodki były dobrej jakości,
- przy problemach z implantacją, czyli gdy zagnieżdżenie nie następuje mimo prawidłowych warunków i leczenia,
- przy niepłodności o niejasnej przyczynie, gdy wszystkie standardowe badania wychodzą prawidłowo.
Czy to badanie wykonuje się przed pierwszą ciążą?
Zwykle nie. Nie jest to badanie przesiewowe dla wszystkich planujących dziecko. Sens ma wtedy, gdy pojawiły się już konkretne trudności, a pozostałe przyczyny zostały wykluczone albo sprawdzone.
Co dalej, gdy mam już wynik?
Wynik sam w sobie nie jest zaleceniem terapeutycznym. Jest informacją, którą lekarz zestawia z resztą obrazu klinicznego.
W praktyce prowadzi to do jednego z trzech scenariuszy.
Kombinacja nie budzi wątpliwości. Wtedy wiadomo, że przyczyny trudności warto szukać w innym kierunku, wtedy lekarz może skierować diagnostykę w innym kierunku, zamiast skupiać się dalej na KIR i HLA-C.
Kombinacja jest mniej korzystna. Lekarz uwzględnia to przy planowaniu dalszego postępowania, na przykład przy wyborze strategii transferu albo przy decyzji o pogłębieniu diagnostyki immunologicznej.
Wynik uzupełnia obraz przy innych nieprawidłowościach. Przy niepowodzeniach rozrodu rzadko jest jedna przyczyna, a ten wynik bywa jednym z kilku elementów układanki.
Wynik badania nie przekreśla szans na ciążę. Wiele par z mniej korzystną kombinacją KIR i HLA-C zachodzi w ciążę i rodzi zdrowe dzieci. To informacja diagnostyczna, a nie prognoza.
Jak przebiega badanie KIR i HLA-C?
Badanie wykonuje się z wymazu z policzka albo z próbki krwi. Wymaz możesz pobrać samodzielnie w domu, jest bezbolesny i zajmuje kilka minut.
- Zamawiasz zestaw do domu albo umawiasz wizytę w punkcie pobrań.
- Pobierasz wymaz z policzka. Godzinę wcześniej nie jedz, nie pij, nie żuj gumy i nie pal.
- Odbierasz wynik online w Panelu Pacjenta, do 7 dni roboczych od dotarcia próbki do laboratorium.
Czy wymaz z policzka jest tak samo wiarygodny jak krew?
Tak. Wymaz zawiera to samo DNA co próbka krwi, a badanie KIR i HLA-C analizuje właśnie DNA. Wyjaśnia to genetyk, dr n. med. Renata Posmyk:
Zarówno próbka pobrana z wewnętrznej strony policzka, jak i próbka krwi pobrana z żyły są dobrym materiałem do badań genetycznych. Przewaga pobierania materiału genetycznego z policzka jest taka, że jest to badanie bezbolesne. To jest też próbka łatwa do pobrania, można to zrobić samodzielnie w domu.
Czy badanie trzeba powtarzać?
Nie. Wykonuje się je raz w życiu, ponieważ geny się nie zmieniają. Wynik pozostaje aktualny także przy kolejnym partnerze, z tym że wtedy trzeba zbadać HLA-C nowego partnera.
Ile kosztuje badanie KIR i HLA-C?
Cena zależy od tego, który zakres wybierzesz. Poniżej wszystkie warianty dostępne w testDNA. Badania możesz zamówić online i wykonać w domu z wymazu z policzka.
W każdej cenie otrzymujesz: wynik w 7 dni roboczych, bezpłatną wysyłkę zestawu i odbiór próbek, ubezpieczenie próbek, wsparcie opiekuna sześć dni w tygodniu oraz wynik w bezpiecznym Panelu Pacjenta.
Nie wiesz, który wariant wybrać? Zadzwoń: 665 761 161. Pomożemy dobrać zakres do Twojej sytuacji, a rozmowa jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje. Pn-czw 7:00-18:00, pt 7:00-17:00, sb 9:00-17:00.
Gdzie wykonać badanie KIR i HLA-C?
W domu, zamawiając zestaw do pobrania wymazu, albo w jednym z ponad 300 punktów pobrań w całej Polsce. Przy badaniu w placówce doliczany jest koszt pobrania próbki.
Punkty pobrań mamy między innymi w miastach:
- Warszawa, Kraków, Łódź, Poznań, Wrocław, Katowice, Gdańsk,
- Lublin, Szczecin, Białystok, Rzeszów, Bydgoszcz, Toruń,
- Opole, Częstochowa, Gliwice, Kielce, Koszalin, Zielona Góra.
Sprawdź wszystkie punkty na mapie
Dlaczego warto wykonać to badanie u nas?
- Akredytowane laboratorium. Od ponad 20 lat wykonujemy badania DNA, działając zgodnie z normami jakości PCA.
- Zaufało nam 460 000 pacjentów. Każdego dnia pomagamy kobietom i parom w diagnostyce przyczyn poronień i niepłodności.
- Ocena 4,9 na 5 w opiniach Google i na Facebooku.
- Wynik w 7 dni roboczych, dostępny online w Panelu Pacjenta.
- Wymaz z policzka zamiast krwi, więc badanie możesz wykonać w domu, bez wizyty w punkcie i bez kłucia.
Chcesz wykonać badanie w placówce?
Wypełnij krótki formularz, a oddzwonimy i potwierdzimy wizytę.
[Xglobal-form-v2 form-id=”207182″]Badanie KIR i HLA-C: najczęstsze pytania
Źródła naukowe
- Chazara O, Xiong S, Moffett A. Maternal KIR and fetal HLA-C: a fine balance. Journal of Leukocyte Biology. 2011;90(4):703–716. doi:10.1189/jlb.0511227
- Piekarska K, Radwan P, Tarnowska A i wsp. ERAP, KIR, and HLA-C Profile in Recurrent Implantation Failure. International Journal of Molecular Sciences. 2021;22(20):11201. doi:10.3390/ijms222011201
- Wasilewska A i wsp. Immunological Aspects of Infertility: The Role of KIR Receptors and HLA-C Antigen. Cells. 2024;13(1):59. doi:10.3390/cells13010059
Treści na tej stronie zostały przygotowane przez zespół specjalistów laboratorium testDNA, które od ponad 20 lat zajmuje się badaniami DNA w Polsce. Naszą misją jest dostarczanie pacjentom rzetelnych informacji oraz nowoczesnych rozwiązań diagnostycznych.
W pracach nad materiałami edukacyjnymi uczestniczą lekarze, diagności laboratoryjni oraz konsultanci medyczni, którzy na co dzień wspierają kobiety po poronieniach i pary zmagające się z niepłodnością. Dzięki temu masz większą pewność, że informacje, które czytasz, są oparte na aktualnej wiedzy medycznej i praktyce klinicznej.
