Infor­ma­c­ja pra­sowa z dnia 27-09-2018

Czy wynik prywatnego testu na ojcostwo może być wykorzystany w sądzie?

wynik prywatnego testu na ojcostwo w sądzie

Tak, wynik pry­wat­nego tes­tu na ojcost­wo może być wyko­rzys­tany w sądzie – pomi­mo braku for­mal­nej pro­ce­dury przy pobiera­niu próbek. Sąd niejed­nokrot­nie uzna­je rezul­tat takiego bada­nia za wystar­cza­ją­cy do wys­taw­ienia opinii w toczą­cym się postępowa­niu. Jak to możli­we? Aby odpowiedzieć na powyższe pytanie, warto najpierw uświadomić sobie, jak wyglą­da pro­ce­du­ra przy­go­towa­nia mate­ri­ałów do tes­tu o charak­terze pry­wat­nym.

Próbki do prywatnego testu na ojcostwo można pobrać samodzielnie w domu

Wcześniej zamaw­ia się spec­jal­ny zestaw zaw­ier­a­ją­cy wszys­tkie ele­men­ty niezbędne do pobra­nia. Samo pobranie mate­ri­ału DNA jest zadaniem bard­zo prostym, jeśli tylko postępu­je się zgod­nie z dołąc­zoną do zestawu instrukcją.

 

Ze wzglę­du na to, że badani pobier­a­ją prób­ki samodziel­nie, sąd nie ma pewnoś­ci, że należą one do właś­ci­wych osób. Pod­czas pry­wat­nego tes­tu na ojcost­wo nie usta­la się również macierzyńst­wa (które pozwala wyk­luczyć ryzyko pod­mi­any dziec­ka w szpi­talu), a badany­mi osoba­mi są najczęś­ciej dom­nie­many ojciec z dzieck­iem. Pojaw­ia się zatem pytanie, czy wynik pry­wat­nego tes­tu na ojcost­wo będzie miał dla sądu jakąkol­wiek wartość dowodową? Zdaniem adwoka­ta Ewy Ros­tkowskiej – tak.

Jaką wartość dla sądu ma wynik prywatnego testu na ojcostwo?

Opinia pry­wat­na to doku­ment pry­wat­ny podle­ga­ją­cy oce­nie sądu, to „umoc­nione” stanowisko strony pro­ce­sowej. Zatem dążąc do udowod­nienia swoich racji, przed­staw­ie­nie przed sądem takiej opinii jest jak najbardziej stosowne. Dalej idąc, właś­ci­wym było­by pod­kreślić, że wnios­ki zawarte w tego rodza­ju opinii mogą stać się pod­stawą poczynienia ustaleń fak­ty­cznych przez sąd w sytu­acji, gdy okolicznoś­ci te zostaną przyz­nane przez stronę prze­ci­wną albo, gdy sąd uzna je za przyz­nane wobec braku zaprzeczenia przez tę stronę. I tak w przy­pad­kach opisanych powyżej sąd może uznać ten dowód (dowód z doku­men­tu – opinii pry­wat­nej) jako istot­ny, rozstrzy­ga­ją­cy w spraw­ie. Nato­mi­ast w sytu­acji, kiedy treść opinii pry­wat­nej jest kwes­t­ionowana przez drugą stronę pro­ce­su, a ustal­e­nia okolicznoś­ci danej sprawy wyma­ga­ją wiado­moś­ci spec­jal­nych, to koniecznym będzie przeprowadze­nie dowodu z opinii biegłego sądowego.adwokat Ewa Ros­tkows­ka

Prywatne i sądowe testy na ojcostwo – ich pewność jest taka sama

Pobranie prób­ki mate­ri­ału bio­log­icznego do sądowego tes­tu na ojcost­wo odby­wa się zgod­nie z for­mal­ną pro­ce­durą, ponieważ sąd musi mieć pewność, że anal­i­zowane pod­czas bada­nia DNA pochodz­iło od właś­ci­wych osób. Właśnie dlat­ego pobranie mate­ri­ału ma miejsce w placów­ce medy­cznej przy świad­kach, a badani potwierdza­ją wcześniej swo­ją tożsamość, okazu­jąc aktu­alne doku­men­ty tożsamoś­ci. Do sądowych testów na ojcost­wo nie dopuszcza się też próbek ślad­owych (np. włosów z cebulka­mi, szc­zotecz­ki do zębów, maszyn­ki do gole­nia, paty­cz­ka z woskow­iną uszną). Mate­ri­ał gene­ty­czny izolowany jest z krwi lub wymazu z wewnętrznej strony policz­ka.

 

Aby wyk­luczyć możli­wość pod­mi­any dziec­ka w szpi­talu, oprócz bio­log­icznego ojcost­wa usta­la się również macierzyńst­wo. Dlat­ego na badanie staw­ia­ją się nie dwie, a trzy oso­by – potenc­jal­ny ojciec, dziecko i obow­iązkowo mat­ka dziec­ka (chy­ba że mat­ka dziec­ka nie żyje lub nie wiado­mo, gdzie

prze­by­wa). Kluc­zowym załącznikiem do wyniku sądowego bada­nia na ojcost­wo jest eksper­tyza eksper­ta ds. usta­la­nia ojcost­wa i pokrewieńst­wa, pełniącego funkcję biegłego sądowego. To ona, wraz z uzyskanym wynikiem anal­izy, jest dla sądu najważniejszym dowo­dem. Z punk­tu widzenia samej anal­izy lab­o­ra­to­ryjnej nie ma jed­nak znaczenia, czy jest to sądowy czy pry­wat­ny test na ojcost­wo.

W obu przy­pad­kach porównu­je się pro­file gene­ty­czne wszys­t­kich badanych osób – ustalone wcześniej przy uży­ciu elek­tro­forezy kapi­larnej. W sądowych jak i pry­wat­nych tes­tach na ojcost­wo się­ga się po iden­ty­czne metody anal­izy czy odczyn­ni­ki. Lab­o­ran­ci uzysku­ją również iden­ty­czne praw­dopodobieńst­wo ojcost­wa 0% dla jego wyk­luczenia oraz pon­ad 99,9999% dla jego potwierdzenia. Zarówno wynik pry­wat­nego, jak i sądowego tes­tu na ojcost­wo speł­nia więc zalece­nia Pol­skiego Towarzyst­wa Medy­cyny Sądowej i Krymi­nologii, według których tylko takie lub wyższe praw­dopodobieńst­wo pozwala potwierdz­ić ojcost­wo.Bar­bara Proku­rat, ekspert ds. ustal­e­nia ojcost­wa i pokrewieńst­wa testD­NA Lab­o­ra­to­ri­um Sp. z o.o.

Wykonując prywatny test na ojcostwo, warto skorzystać z 24 markerów DNA

Wyjaś­nia to dr Pauli­na Wolańs­ka-Nowak, ekspert ds. iden­ty­fikacji osob­niczej i krymi­nal­isty­ki testD­NA Lab­o­ra­to­ri­um Sp. z o.o.:

Anal­iza dużej licz­by mark­erów DNA ma zas­tosowanie w sytu­acji, gdy w dochodze­niu spornego ojcost­wa biorą udzi­ał tylko dom­nie­many ojciec i dziecko (badanie bez udzi­ału mat­ki). W przy­pad­ku badań wyko­rzysty­wanych do celów pry­wat­nych ma to miejsce sto­sunkowo częs­to. Dzię­ki anal­izie np. 24 mark­erów moż­na uzyskać w takiej sytu­acji 100% wyk­lucze­nie ojcost­wa. Nato­mi­ast w przy­pad­ku ustal­e­nia, że w każdym badanym mark­erze zarówno dom­nie­many ojciec, jak i dziecko posi­ada­ją przy­na­jm­niej jeden wspól­ny allel, wnios­ki z opinii nigdy nie są tak kat­e­go­ryczne. Konieczne jest wyz­nacze­nie praw­dopodobieńst­wa uzyska­nia tejże zgod­noś­ci. Według zale­ceń Pol­skiego Towarzyst­wa Medy­cyny Sądowej i Krymi­nologii przyj­mu­je się, że jeżeli to praw­dopodobieńst­wo wynosi pon­ad 99,9999%, to moż­na taki wynik określić jako „praw­dopodobieńst­wo graniczące z pewnoś­cią”.

Anal­iza mniejszej licz­by mark­erów DNA przy bada­niu tylko mężczyzny i dziec­ka może nie wystar­czyć, by uzyskać potwierdze­nie ojcost­wa z zale­canym praw­dopodobieńst­wem i aby wydać jed­noz­naczny rezul­tat. W sytu­acji kiedy praw­dopodobieńst­wo ojcost­wa jest niższe niż 99,9999%, zale­ca się rozsz­erze­nie bada­nia o więk­szą liczbę mark­erów lub włącze­nie do tes­tu mate­ri­ału od mat­ki.

Wybrać sądowy czy prywatny test na ojcostwo?

Pode­j­mu­jąc decyzję, należy kierować się przede wszys­tkim celem anal­izy. Jeśli robimy test na ojcost­wo tylko po to, aby dowiedzieć się, czy łączy nas z dzieck­iem bio­log­iczne pokrewieńst­wo, wybierzmy pry­wat­ny test na ojcost­wo. Gdy­by okaza­ło się, że wynik będzie nam jed­nak potrzeb­ny do sądu, to i tak może­my przed­staw­ić na rozpraw­ie ten z bada­nia pry­wat­nego. Niejed­nokrot­nie sta­je się on wystar­cza­ją­cy i sąd rozstrzy­ga wyłącznie na jego pod­staw­ie.

 

Jeśli nato­mi­ast zde­cy­du­je­my się na sądowy test na ojcost­wo, pamię­ta­jmy, że może­my go zle­cić również pry­wat­nie, nie czeka­jąc na skierowanie z sądu. Wystar­czy znaleźć pry­watne lab­o­ra­to­ri­um gene­ty­czne wykonu­jące sądowe testy na ojcost­wo. W ten sposób skra­ca się czas całej pro­ce­dury, a pac­jent może samodziel­nie wybrać placówkę, w której badanie ojcost­wa zostanie zre­al­i­zowane. W prze­ci­wnym razie lab­o­ra­to­ri­um wybierze sąd.

Co o ustalaniu ojcostwa sądzą psychologowie?

Zdaniem psy­chologów pewność co do ojcost­wa porząd­ku­je nie tylko sytu­ację prawną rodziny, ale stwarza też szan­sę na zbu­dowanie sil­nej więzi emocjon­al­nej pomiędzy jej członka­mi. Ta pewność wpły­wa również na rozwój psy­chospołeczny dziec­ka, który tylko w atmos­ferze ciepła, miłoś­ci i w poczu­ciu przy­należnoś­ci do rodziny może prze­b­ie­gać praw­idłowo.

 

Brak pewnoś­ci, kto jest jego bio­log­icznym ojcem, może powodować u dziec­ka zaburzenia w praw­idłowym pro­ce­sie iden­ty­fikacji i uniemożli­wiać praw­idłowe ksz­tał­towanie się struk­tu­ry osobowoś­ci. Częs­to skutku­je to wysokim poziomem lęku, a ten — utratą poczu­cia bez­pieczeńst­wa. W późniejszym, dorosłym, życiu, mogą pojaw­ić się trud­noś­ci z określe­niem siebie i udzie­le­niem sobie odpowiedzi na pytanie „kim jestem”. Tata sytu­ac­ja stanowi podłoże do pow­stawa­nia zaburzeń osobowoś­ci, w tym psy­choz.

 

Mówiąc o korzyś­ci­ach wynika­ją­cych z ustal­e­nia ojcost­wa, nie moż­na nie wspom­nieć o mężczyźnie. Łatwiej mu utożsami­ać się z dzieck­iem, jeśli ma pewność co do łączącej go z nim więzi bio­log­icznej. Dla takiego mężczyzny test na ojcost­wo sta­je się dodatkową motywacją do troskli­wszej opie­ki nad dzieck­iem oraz więk­szego uczest­nict­wa w pro­ce­sie jego wychowa­nia.

 

Kon­takt: tel. 32 44 534 26, kom. 570 070 054 || www.testDNA.pl


testD­NA Lab­o­ra­to­ri­um Sp. z o.o. Lab­o­ra­to­ri­um badaw­cze akredy­towane przez PCA, Nr AB 1618. Należymy do czołów­ki firm wykonu­ją­cych bada­nia gene­ty­czne z zakre­su diag­nos­ty­ki medy­cznej oraz ustal­e­nia bio­log­icznego ojcost­wa i pokrewieńst­wa. Najwyższa jakość badań real­i­zowanych w testD­NA Lab­o­ra­to­ri­um Sp. z o.o. została potwierd­zona liczny­mi cer­ty­fikata­mi, przyz­nany­mi m.in. przez Niemieck­ie Sto­warzysze­nie Medy­cyny Sądowej (GEDNAP 52) oraz Inter­na­tion­al Soci­ety for Foren­sic Genet­ics (ISFG).  Lab­o­ra­to­ri­um reg­u­larnie bierze udzi­ał w między­nar­o­dowych pro­gra­mach biegłoś­ci m. in. Col­lab­o­ra­tive Test­ing Ser­vices (CTS), Unit­ed King­dom Nation­al Exter­nal Qual­i­ty Assess­ment Scheme for Mol­e­c­u­lar Genet­ics (UK NEQAS) oraz Exter­nal Qual­i­ty Assess­ment in Lab­o­ra­to­ry Med­i­cine in Swe­den (EQUALIS). Nasz zespół tworzą spec­jal­iś­ci z wielo­let­nim doświad­cze­niem: eksper­ci ds. iden­ty­fikacji osob­niczej i krymi­nal­isty­ki oraz ds. ustal­e­nia ojcost­wa i pokrewieńst­wa, lekarze, diag­noś­ci lab­o­ra­to­ryjni i biotech­nolodzy. Dzię­ki współpra­cy z ceniony­mi spec­jal­is­ta­mi udostęp­ni­amy pac­jen­tom możli­wość sko­rzys­ta­nia z kon­sul­tacji z gene­tyka­mi, diete­tyka­mi, psy­chologa­mi oraz gas­trologa­mi. Nasze bada­nia dostęp­ne są w całej Polsce – posi­adamy pon­ad 200 punk­tów pobrań, a zestawy do pobra­nia próbek DNA zna­j­du­ją się dodatkowo w pon­ad 150 aptekach. Koor­dynu­je­my również przeprowadzanie badań w zagranicznych lab­o­ra­to­ri­ach. Doty­czy to przede wszys­tkim rzad­kich chorób gene­ty­cznych, których diag­nos­ty­ka w Polsce nie jest jeszcze możli­wa. Mar­ka testD­NA jest obec­na na pol­skim rynku już od 15 lat. W tym cza­sie wykon­al­iśmy anal­izy dla pon­ad 250 000 pac­jen­tów i zdobyliśmy zau­fanie sądów, proku­ratu­ry i lekarzy.

 

  Otwórz komu­nikat w for­ma­cie PDF


Data publikacji: 27/09/2018