Kiedy rozpocząć diagnostykę niepłodności?

Coraz więcej par chce po prostu sprawdzić swoją płodność – zanim trudności z zajściem w ciążę zaczną wiązać się ze stresem, frustracją i poczuciem, że „coś jest nie tak”.

To ważne, bo badania płodności nie muszą oznaczać od razu leczenia niepłodności. Często są po prostu spokojnym sposobem na sprawdzenie, czy wszystko wygląda prawidłowo po stronie kobiety, mężczyzny lub obojga partnerów.

Niepłodność nie oznacza końca marzeń o dziecku. Oznacza jednak, że po pewnym czasie warto przestać czekać „jeszcze jeden cykl” i sprawdzić, co może utrudniać zajście w ciążę.

Diagnostyka niepłodności pomaga uporządkować sytuację: ocenić zdrowie kobiety i mężczyzny, sprawdzić najczęstsze przyczyny trudności oraz zdecydować, czy potrzebne są badania podstawowe, celowane czy szersza diagnostyka, np. genetyczna.

Kiedy mówi się o niepłodności?

Według definicji klinicznej o niepłodności mówi się wtedy, gdy ciąża nie pojawia się mimo regularnych starań przez 12 miesięcy.¹ To nie oznacza jeszcze, że para nie może mieć dziecka. Oznacza natomiast, że warto rozpocząć diagnostykę i sprawdzić, gdzie może leżeć przyczyna.

Trudności z zajściem w ciążę mogą wynikać z czynników po stronie kobiety, mężczyzny albo obojga partnerów. Dlatego diagnostyka powinna obejmować parę, a nie tylko jedną osobę.

Niepłodność a bezpłodność – jaka jest różnica?

Niepłodność oznacza trudność z zajściem w ciążę mimo starań. W wielu przypadkach można znaleźć przyczynę i zaplanować leczenie lub dalsze postępowanie.

Bezpłodność to trwała niezdolność do posiadania biologicznego potomstwa. Te pojęcia często są mylone, dlatego ważne jest, aby nie zakładać najgorszego zbyt wcześnie.

Kiedy rozpocząć diagnostykę niepłodności?

Najczęściej zaleca się rozpoczęcie diagnostyki po 12 miesiącach regularnych starań o ciążę. Jeśli kobieta ma 35 lat lub więcej, warto zgłosić się wcześniej – po około 6 miesiącach bezskutecznych starań.¹

Są też sytuacje, w których nie warto czekać pełnego roku. Wcześniejsza konsultacja ma sens zwłaszcza wtedy, gdy występują objawy lub historia zdrowotna, które mogą utrudniać zajście w ciążę.

Badanie płodności – od czego zwykle się zaczyna?

Badania płodności zwykle zaczynają się od podstawowej diagnostyki po stronie kobiety i mężczyzny. Ich celem jest sprawdzenie najczęstszych przyczyn trudności z zajściem w ciążę: owulacji, gospodarki hormonalnej, budowy narządów rodnych, parametrów nasienia i ogólnego stanu zdrowia.

Kiedy warto rozszerzyć diagnostykę?

Czasem podstawowe badania są prawidłowe, a ciąży nadal nie ma. Czasem jeden wynik coś pokazuje, ale nie tłumaczy całej sytuacji. Właśnie wtedy warto zastanowić się, czy diagnostyka nie powinna zostać poszerzona.

Rozszerzenie diagnostyki może być szczególnie ważne, gdy:

• ciąża nie pojawia się mimo prawidłowych wyników podstawowych,
• wystąpiły poronienia lub ciąże biochemiczne,
• były nieudane transfery zarodka,
• badanie nasienia jest nieprawidłowe lub graniczne,
• para przygotowuje się do IVF,
• lekarz podejrzewa czynnik genetyczny, immunologiczny lub zakrzepowy.

Jaką rolę mogą mieć badania genetyczne?

Badania genetyczne mogą być ważnym elementem diagnostyki niepłodności, szczególnie wtedy, gdy wcześniejsze wyniki nie dały jasnej odpowiedzi albo lekarz chce sprawdzić konkretny kierunek.

Genetyka może mieć znaczenie m.in. dla jakości komórek rozrodczych, dojrzewania komórki jajowej, zapłodnienia, bardzo wczesnego rozwoju zarodka, implantacji, poronień oraz produkcji i funkcji plemników.²

FertiScan – gdy podstawowe wyniki nie pokazują pełnego obrazu

FertiScan Complete to szerokie badanie genetyczne dla kobiet, mężczyzn i par, które może pomóc sprawdzić, czy w genach znajdują się informacje ważne dla płodności, implantacji, poronień, rozwoju zarodka lub płodności męskiej.

To badanie warto rozważyć szczególnie wtedy, gdy pacjenci mówią: „badania podstawowe są dobre”, „seminogram jest prawidłowy albo prawie prawidłowy”, „w hormonach już coś wyszło”, „wiemy już, że jest trombofilia”, ale nadal brakuje odpowiedzi, co dalej ma sens.

Jakie badania genetyczne i celowane warto omówić?

Zakres badań powinien zależeć od sytuacji pary. Najczęściej w diagnostyce niepłodności rozważa się:

Co jeśli wyniki są dobre, a ciąży nadal nie ma?

To jedna z najtrudniejszych sytuacji dla par. Prawidłowe wyniki podstawowych badań są dobrą informacją, ale nie zawsze wyjaśniają wszystko. Część mechanizmów związanych z płodnością może nie być widoczna w standardowej diagnostyce.

Wtedy warto wrócić do pytania: czy oceniono już oboje partnerów, czy badania obejmowały zarówno czynniki hormonalne, obrazowe, męskie, immunologiczne, zakrzepowe, jak i genetyczne, oraz czy wyniki zostały omówione razem, a nie pojedynczo.

FAQ – najczęstsze pytania

Umów konsultację lub badanie

Nie wiesz, od jakiego badania płodności zacząć albo które badania mają sens w Waszej sytuacji? Możesz porozmawiać z konsultantką medyczną. Bezpłatnie, bez zobowiązań.

Źródła medyczne