Czym są badania NGS?

lekarz genetyk, badania genetyczne robione metodą NGS

NGS (Next Generation Sequencing) to nowoczesna metoda badania DNA, która pozwala „czytać” geny bardzo dokładnie i w dużej liczbie jednocześnie. Najprościej mówiąc: zamiast sprawdzać jeden gen po drugim, NGS analizuje ich dziesiątki, setki, a nawet tysiące w jednym badaniu. Można to porównać do czytania książki: starsze metody sprawdzały tylko wybrane zdania, NGS pozwala przeczytać całe rozdziały – a czasem całą książkę.

Dlatego ta metoda jest szczególnie pomocna wtedy, gdy:

  • objawy są niespecyficzne,
  • przyczyna choroby nie jest oczywista,
  • wcześniejsze badania były prawidłowe, ale problem nadal trwa.

Obecnie są to najdokładniejsze i najszersze badania DNA dostępne na rynku. Stanowią nieocenioną pomoc w diagnostyce wielu chorób, które nie dają jednoznacznych objawów. Niestety, panele NGS nie są w Polsce refundowane i pacjenci muszą za nie płacić z własnej kieszeni.

Jakie są największe zalety metody NGS?

NGS daje kilka bardzo ważnych korzyści:

1. Szeroki zakres analizy
Można sprawdzić wiele genów jednocześnie, bez konieczności wykonywania kilku oddzielnych badań.

2. Wysoka dokładność
Metoda pozwala wykryć nawet niewielkie zmiany w DNA, które mogłyby zostać pominięte w węższych analizach.

3. Oszczędność czasu w diagnostyce
Zamiast robić kolejne testy etapami, często można uzyskać szerszy obraz w jednym badaniu.

4. Lepsze dopasowanie leczenia i dalszych kroków
Wynik może wskazać konkretny kierunek postępowania – zarówno w przypadku chorób, jak i problemów z płodnością czy poronieniami.

To właśnie dlatego NGS jest dziś uznawane za jedną z najbardziej zaawansowanych metod diagnostyki genetycznej.


Jakie badania w testDNA wykonywane są metodą NGS?

W laboratorium testDNA metoda NGS wykorzystywana jest m.in. w następujących badaniach:

WES (Whole Exome Sequencing)

To jedno z najszerszych badań genetycznych. Analizuje wszystkie geny kodujące białka w organizmie.
Wykorzystywane jest m.in. w diagnostyce chorób o niejasnej przyczynie, zaburzeń rozwojowych, padaczki czy autyzmu.
WES często jest wybierany wtedy, gdy wcześniejsze badania nie przyniosły odpowiedzi.

GeneScreen®

To badanie nosicielstwa chorób genetycznych przed ciążą.
Sprawdza, czy przyszli rodzice są nosicielami zmian w genach związanych z ciężkimi chorobami dziedzicznymi, które mogą ujawnić się u dziecka mimo braku objawów u dorosłych.
NGS pozwala tu przeanalizować szeroki zakres genów w jednym badaniu, bez konieczności wykonywania kilku oddzielnych testów.

FertiScan

To badanie genetyczne wykorzystywane przy problemach z zajściem w ciążę, poronieniach lub nieudanych procedurach in vitro.
Analizuje geny związane m.in. z:

  • implantacją zarodka,
  • rozwojem wczesnej ciąży,
  • funkcją jajników,
  • jakością nasienia,
  • ryzykiem poronień.

Dzięki metodzie NGS możliwe jest jednoczesne sprawdzenie wielu obszarów, które w standardowej diagnostyce hormonalnej czy USG pozostają niewidoczne.


Co powinno być zawarte w cenie badania NGS?

Cena badania NGS nie obejmuje wyłącznie „samego badania DNA”.
W jej skład powinny wchodzić:

  • pobranie lub zestaw do pobrania próbki,
  • analiza DNA metodą NGS w certyfikowanym laboratorium,
  • bioinformatyczna interpretacja danych (czyli „przetłumaczenie” surowych danych genetycznych),
  • medyczna interpretacja wyniku,
  • dostęp do raportu,
  • często także konsultacja z genetykiem klinicznym.

Warto upewnić się, że w cenie nie ma ukrytych kosztów, np. dodatkowej opłaty za omówienie wyniku.


Dlaczego ceny badań NGS się różnią?

Nie istnieje jeden ogólnopolski cennik badań NGS.
Na cenę wpływają m.in.:

  • zakres analizowanych genów,
  • liczba osób badanych (np. jednoosobowe badanie vs. badanie rodzinne),
  • doświadczenie laboratorium,
  • sposób interpretacji wyniku,
  • wsparcie specjalistów.

Niższa cena nie zawsze oznacza gorszą jakość, ale bardzo szerokie badanie wykonane podejrzanie tanio powinno skłonić do sprawdzenia, co dokładnie zawiera pakiet.

Czy szybszy wynik oznacza wyższą cenę?

Standardowo czas oczekiwania na wynik badania NGS wynosi kilka do kilkunastu tygodni, ponieważ analiza wymaga wielu etapów laboratoryjnych i bioinformatycznych.
Cena zwykle nie zależy od czasu oczekiwania, lecz od zakresu analizy.
Im szersze badanie (np. WES), tym bardziej złożony proces interpretacji – a to przekłada się na koszt, nie na tempo.


Najczęstsze pytania FAQ

Czy badanie NGS wykryje coś, czego nie widać w morfologii, USG i hormonach?

Tak – i to jest jedna z jego największych zalet. Morfologia, USG czy hormony pokazują, jak działa organizm tu i teraz, ale nie mówią, czy w DNA są warianty mogące wpływać np. na płodność, rozwój zarodka albo ryzyko niektórych chorób. NGS pozwala zajrzeć głębiej, kiedy standardowe wyniki są prawidłowe, a odpowiedzi nadal brakuje.

NGS z krwi czy z wymazu z policzka - co wybrać i czy to ma znaczenie?

W większości badań NGS wynik będzie tak samo wiarygodny zarówno z krwi, jak i z wymazu – bo analizuje się to samo DNA. Różnica dotyczy głównie organizacji: wymaz jest wygodniejszy do pobrania w domu, a krew bywa wybierana, gdy i tak robisz inne badania w punkcie. Najważniejsze jest poprawne pobranie próbki i to, żeby laboratorium jasno opisało, jaki materiał jest wymagany dla konkretnego testu.

Jak sprawdzić, czy cena badania NGS obejmuje realnie wszystko (bez dopłat za wynik)?

Warto upewnić się, że w cenie masz nie tylko samo sekwencjonowanie, ale też interpretację medyczną wyniku (a nie wyłącznie surowe dane). Dopytaj również o: dostęp do raportu online, ewentualną konsultację z genetykiem oraz koszt wysyłki/zestawu do pobrania (jeśli badanie robisz z domu). Dzięki temu wiesz, za co płacisz i unikasz sytuacji, w której dopiero na końcu pojawiają się dodatkowe opłaty.

Jakie badania w testDNA są wykonywane metodą NGS i kiedy warto o nie zapytać?

Metodą NGS wykonywane są m.in. panele, które analizują wiele genów naraz i szukają przyczyn tam, gdzie standardowa diagnostyka bywa niewystarczająca. W praktyce możesz spotkać się z NGS w badaniach takich jak WES, w panelach nosicielstwa (np. GeneScreen®) oraz w panelach związanych z płodnością/poronieniami (np. FertiScan). Warto o nie zapytać szczególnie wtedy, gdy chcesz ocenić ryzyko genetyczne przed ciążą albo gdy macie za sobą poronienia, długie starania lub nieudane procedury i potrzebujecie szerszego spojrzenia.

O autorze
Zespół laboratorium testDNA

Treści na tej stronie zostały przygotowane przez zespół specjalistów laboratorium testDNA, które od ponad 20 lat zajmuje się badaniami DNA w Polsce. Naszą misją jest dostarczanie pacjentom rzetelnych informacji oraz nowoczesnych rozwiązań diagnostycznych.

W pracach nad materiałami edukacyjnymi uczestniczą lekarze, diagności laboratoryjni oraz konsultanci medyczni, którzy na co dzień wspierają kobiety po poronieniach i pary zmagające się z niepłodnością. Dzięki temu masz większą pewność, że informacje, które czytasz, są oparte na aktualnej wiedzy medycznej i praktyce klinicznej.

Poznaj naszych ekspertów.

Data publikacji: 27.02.2026, 22:12 | Ostatnia aktualizacja: 03.03.2026, 09:47
Wszystkie artykuły
Back to Top
Zadzwoń