Nadmiar homocysteiny przyczyną poronienia?

Straciłaś ciążę lub dopiero ją planu­jesz i chcesz jak najlepiej się przy­go­tować? Sprawdź, czy w Twoim orga­nizmie poziom homo­cys­teiny jest praw­idłowy. Nad­mi­ar tej sub­stancji (hiper­ho­mo­cys­teine­mia) jest bowiem jed­nym z czyn­ników, które pod­wyższa­ją ryzyko poronienia [1]. Czym jest homo­cys­teina, dlaczego warto ją zbadać i co może powodować jej nad­mi­ar?
.

Homocysteina a poronienia i inne powikłania w ciąży

W ciąży nad­mi­ar homo­cys­teiny może być niebez­pieczny zarówno dla kobi­ety, jak i dla rozwi­ja­jącego się dziec­ka. Przede wszys­tkim: zbyt duża ilość tej sub­stancji w orga­nizmie zwięk­sza ryzyko prob­lemów z implan­tacją zar­o­d­ka, poronienia i wewnątrz­maci­cznego obu­mar­cia pło­du. Może wiązać się też z upośledzaniem funkcji łożys­ka oraz jego zawałem i odkle­je­niem. Do możli­wych kom­p­likacji należą też zahamowanie lub opóźnie­nie wzros­tu i roz­wo­ju pło­du, a także – uszkodze­nie cewy ner­wowej dziec­ka i związane z tym powikła­nia (np. bezmóz­gowie, rozszczep krę­gosłu­pa) [1, 2].

Zbyt wyso­ki poziom homo­cys­teiny pod­wyższa również ryzyko ciąży ektopowej (poza­maci­cznej) oraz wys­tąpi­enia u kobi­ety stanu prze­drzu­cawkowego [3].

Warto zdawać sobie pon­ad­to sprawę, że hiper­ho­mo­cys­teine­mia jest także jed­nym z ważniejszych czyn­ników ryzy­ka chorób zakrzepowo-zatorowych i miażdży­cy [1]. Pod­wyżs­zony poziom tej sub­stancji może zatem nie tylko zwięk­szać ryzyko poronienia, ale też m.in. zakrzepicy, udaru mózgu, zawału ser­ca czy zatoru płuc­nego.

Badanie na homocysteinę – w ciąży powinno być jej mniej

U zdrowych osób poziom homo­cys­teiny powinien wynosić 5–15 μmol/l, jed­nak niek­tórzy badacze obniża­ją tę granicę do 10 μmol/l [1]. W ciąży stęże­nie tej sub­stancji powin­no być jed­nak jeszcze niższe. W zależnoś­ci od badań mówi się o różnych maksy­mal­nych grani­cach: od 5,6 μmol/l do 9,4 μmol/l [4].

A jeśli ten poziom jest zbyt wyso­ki? Lekarz powinien wziąć pod uwagę też inne czyn­ni­ki, np. wiek, choro­by towarzyszące, styl życia czy leki [1].

Homocysteina – czym tak naprawdę jest ta substancja?

Homo­cys­teina to aminok­was, który jest potrzeb­ny do praw­idłowego funkcjonowa­nia orga­niz­mu, jed­nak jego poziom musi zna­j­dować się w równowadze. Sub­stanc­ja pow­sta­je dzię­ki przek­sz­tał­ca­niu metioniny – dostar­czanej do orga­niz­mu razem z białkiem zwierzę­cym. Następ­nie jest dalej przek­sz­tał­cana, a potem wydalana.

Cza­sa­mi zdarza się, że te pro­cesy nie mogą zachodz­ić praw­idłowo, co powodu­je właśnie nad­mierne gro­madze­nie homo­cys­teiny w orga­nizmie.

Jakie czynniki mają wpływ na podwyższenie stężenia homocysteiny?

Na zbyt wyso­ki poziom homo­cys­teiny wpły­wa­ją m.in. niezdrowy tryb życia: niska akty­wność fizy­cz­na, pale­nie papierosów, zbyt duże spoży­cie alko­holu czy kofeiny. Innym czyn­nikiem może być dieta zaw­ier­a­ją­ca zbyt dużo białek zwierzę­cych [1].

Hiper­ho­mo­cys­teine­mia może wiązać się też z niedob­o­ra­mi kwa­su foliowego i wit­a­miny B12 – te sub­stanc­je mają swój udzi­ał w przek­sz­tałce­ni­ach homo­cys­teiny. Te niedobo­ry mogą być z kolei wynikiem nie tylko niepraw­idłowej diety, ale także obec­noś­ci wari­antów (polimor­fizmów) C677T i/lub A1298C genu MTHFR.

Najczęst­szą gene­ty­cznie uwarunk­owaną przy­czyną pod­wyżs­zonego stęże­nia Hcy jest polimor­fizm genu kodu­jącego MTHFR pole­ga­ją­cy na zami­an­ie cytozyny na tyminę w pozy­cji 677 (C677T)” [1].

To ważny czyn­nik, ponieważ obniżona akty­wność reduk­tazy metylenote­trahy­dro­fo­lianowej MTHFR (związana m.in. z tymi wari­anta­mi genu) wys­tępu­je nawet u co drugiej Pol­ki [5]. Tak duża licz­ba kobi­et może więc niepraw­idłowo przyswa­jać stan­dar­d­ową for­mę kwa­su foliowego, naraża­jąc się na niedobo­ry. Badanie genu MTHFR pozwala zatem nie tylko poz­nać ewen­tu­al­ną przy­czynę nad­mi­aru homo­cys­teiny, ale jest też bard­zo ważne dla każdej kobi­ety. Na jego pod­staw­ie lekarz może wdrożyć odpowied­nią suple­men­tację kwa­su foliowego, wybier­a­jąc najlep­szą dla orga­niz­mu for­mę i dawkę.

Nad­mi­ar homo­cys­teiny mogą powodować też inne zmi­any w genach (np. mutac­ja w genie CBS), współist­niejące choro­by (m.in. nowot­wory, marskość wątro­by, łuszczy­ca, cukrzy­ca czy niedoczyn­ność tar­czy­cy) oraz niek­tóre leki [1].

Podwyższony poziom homocysteiny… i co dalej?

Aby zmniejszyć ryzyko poronienia i innych powikłań w ciąży, konieczne jest poz­nanie przy­czyny zbyt wysok­iego poziomu homo­cys­teiny. Oprócz oznaczenia stęże­nia tej sub­stancji warto pon­ad­to wykon­ać dodatkowe bada­nia (m.in. poziom kwa­su foliowego i wit­a­miny B12) i sprawdz­ić, czy za nad­mi­arem homo­cys­teiny nie stoi wari­ant genu MTHFR.

Na pod­staw­ie wyników badań i szczegółowego wywiadu lekarz wybierze lecze­nie, które może obe­j­mować m.in. dodatkową suple­men­tację i mody­fikację diety.

 

Źródła:

[1] G. Bednarek-Tupikows­ka, K. Tupikows­ki, Homo­cys­teina – niedoce­ni­any czyn­nik ryzy­ka miażdży­cy. Czy hor­mo­ny płciowe wpły­wa­ją na stęże­nie homo­cys­teiny?, „Postępy Higieny i Medy­cyny Doświad­czal­nej” 2004, 58.

[2] D. Gąsiorows­ka, K. Korzeniows­ka, A. Jabłec­ka, Homo­cys­teina, „Far­ma­c­ja Współczes­na” 2008, 1.

[3] A. Winczews­ka-Wik­tor, B. Mal­en­dow­icz-Major, B. Stein­born, Rola homo­cys­teiny w fizjo­log­icznym roz­wo­ju i patofizjologii zaburzeń układu ner­wowego u dzieci, „Neu­rolo­gia Dziecię­ca” 2012, vol. 21, nr 42.

[4] J. Mag­nuc­ki, J. Siko­ra, T. Machal­s­ki, L. Kobiel­s­ka, R. Par­ty­ka, A. Biauas, Czy hiper­ho­mo­cys­teine­mia może stanow­ić przy­czynę nawraca­ją­cych poronień?, „Annales Acad­e­mi­ae Med­icae Sile­sien­sis” 2009, 63, 1.

[5] Stanowisko Zespołu Ekspertów Pol­skiego Towarzyst­wa Gineko­log­icznego w zakre­sie suple­men­tacji wit­a­min i mikroele­men­tów pod­czas ciąży, 2011, s. 1.
.


Bezpłat­na roz­mowa Gwaran­tu­je­my indy­wid­u­alne pode­jś­cie do każdego pac­jen­ta
Pomoc 7 dni w tygod­niu: Pon-pt: 7:00 — 21:00 Week­endy i świę­ta: 9:00 — 21:00

mgr Bar­bara Dębows­ka

mgr Katarzy­na Drab

mgr Kari­na Szten­del

mgr Bea­ta Szym­czak

mgr Izabel­la Domu­rat

mgr Daria Stuch­lik