Celiakia diagnostyka – jakie badania wykonać?

Celiakia to genetycznie uwarunkowana nietolerancja glutenu. Powoduje ona wiele nieprzyjemnych dolegliwości np. bóle brzucha czy biegunki. Jeśli zauważymy u siebie jakiekolwiek jej symptomy, to powinniśmy wykonać badania w kierunku celiakii. Celiakia diagnostyka – jakie badania najlepiej zrobić? Podpowiadamy!

Celiakia diagnostyka – jakie wykonać badania genetyczne

W przypadku podejrzenia celiakii warto na początku wykonać badania genetyczne w kierunku celiakii. Pacjentom wykonywane jest badanie, które sprawdza, czy posiadamy następujące geny:

• HLA-DQ2,2
• HLA-DQ2,5
• HLA-DQ8

Badanie genetyczne w kierunku celiakii jest nieinwazyjne i bezbolesne. Wykonuje się je na podstawie wymazu z policzka. Dlaczego warto wykonać?

• zaleca się je przeprowadzić w przypadku niepokojących dolegliwości ze strony układu pokarmowego (bóle brzucha, wzdęcia, biegunki) oraz postępującej utraty wagi ciała w celu weryfikacji, czy może te problemy powodować nieleczona celiakia.
• badanie genetyczne jako jedyne pozwala wykluczyć celiakię, co jest szczególnie istotne dla osób, u których w rodzinie występują przypadki tej choroby.
• badanie jako jedyne można wykonywać będąc już na diecie bezglutenowej, w przeciwieństwie do oznaczeń stężenia przeciwciał we krwi oraz biopsji jelita.
• badanie jest wskazane do wykonania u osób z występującymi innymi chorobami na tle autoimmunologicznym jak np. Hashimoto, cukrzycę typu 1  oraz u pacjentów z zespołem Downa.
• badanie genetyczne w kierunku celiakii jest wskazane, jeśli zdiagnozowano celiakię u blisko spokrewnionego członka rodziny;
• zaleca się przeprowadzić przy dodatnim wyniku badania histopatologicznego (wycinka jelita cienkiego) i serologicznego, a także niejednoznacznego wyniku badania histopatologicznego.
• jest całkowicie nieinwazyjne; do wykonania testu wystarczy pobranie wymazu z policzka, badanie można przeprowadzić nawet w domu.

Celiakia diagnostyka – badanie przeciwciał

Jeśli badanie genetyczne wykazało obecność przynajmniej jednego z wyżej wymienionych genów, to konieczna jest dalsza diagnostyka. Jej kolejnym etapem powinno być badanie serologiczne na celiakię. Oznacza się w nim stężenie przeciwciał klasy IgA w krwi pacjenta. Wykonuje się je na podstawie próbki krwi pacjenta.

Badania serologiczne to oznaczenie obecności i stężenia przeciwciał. Przeciwciała najczęściej oznacza się w surowicy krwi. W kontekście diagnostyki celiakii zwykle oznacza się stężenie przeciwciał w klasie IgA:

• przeciwko transglutaminazie tkankowej (tTG),
• przeciwko deaminowanemu peptydowi gliadyny (DGP)
• przeciwko endomysium mięśni gładkich (EmA)

Wysoką wartość diagnostyczną wykazują szczególnie przeciwciała transglutaminazy tkankowej (tTG) w klasie IgA – które należy wykonać wraz z ogólnym poziomem IgA ( może się tak zdarzyć, że mamy niedobór IgA i badanie może dać fałszywy wynik). W przypadku wystąpienia niedoboru IgA ocenia się przeciwciała w klasie IgG. Można także od razu zbadać przeciwciała w obu klasach (IgA i IgG).

W wielu przypadkach diagnostyka celiakii kończy się na badaniu serologicznym. Wykrycie przeciwciał, wraz z pozytywnym wynikiem badania genetycznego może jednoznacznie potwierdzić trwałą nietolerancję glutenu.

Celiakia diagnostyka – cena badań

Badania w kierunku celiakii nie należą do najdroższych. Koszt diagnostyki genetycznej to 297 zł. Badanie serologiczne z kolei kosztuje 150 zł.