Badanie celiakii – kiedy je zrobić?

Gene­ty­czne badanie celi­akii sprawdza, czy u danej oso­by wys­tępu­ją geny związane z tą chorobą. To jedyny test, który pozwala jed­noz­nacznie wyk­luczyć możli­wość zachorowa­nia – brak genów oznacza prak­ty­cznie brak celi­akii. Z tego powodu diag­nos­tykę warto rozpocząć właśnie od bada­nia DNA.

  1. Kto powinien zro­bić badanie na celi­ak­ię?
  2. Kiedy zro­bić badanie na celi­ak­ię?
  3. Jakie są objawy celi­akii u dzieci?
  4. Jakie są objawy celi­akii u dorosłych?

Kto powinien zrobić badanie na celiakię?

Badanie na celi­ak­ię warto wykon­ać przede wszys­tkim w sytu­acji, gdy obec­ne są objawy mogące świad­czyć o tej choro­bie. Europe­jskie Towarzyst­wo Gas­troen­terologii, Hepa­tologii i Żywienia Dzieci (ESPGHAN) wymienia również inne grupy osób, u których warto wykon­ać taki test. Są to m.in. krewni pier­wszego stop­nia oso­by chorej, oso­by z cukrzy­cą typu 1, oso­by z autoim­muno­log­icznym zapale­niem tar­czy­cy czy oso­by z zespołem Dow­na [1].

Kiedy zrobić badanie na celiakię?

Celi­akia ma podłoże autoim­muno­log­iczne – pod wpły­wem glutenu dochodzi do degradacji kosmków jeli­towych. To biorące udzi­ał w przyswa­ja­niu sub­stancji odży­w­czych wypust­ki w jeli­cie. Zniszc­zone mogą wiązać się z wys­tąpi­e­niem niedoborów czy niedoży­wienia. Kiedy zro­bić badanie na celi­ak­ię? Gene­ty­czne badanie celi­akii najlepiej wykon­ać jak najszy­b­ciej – przy pode­jrze­niu choro­by i w gru­pach pod­wyżs­zonego ryzy­ka. Dzię­ki temu moż­na sprawdz­ić, czy geny związane z chorobą są w ogóle obec­ne. Na wynik bada­nia DNA nie mają wpły­wu czyn­ni­ki zewnętrzne.

Jakie są objawy celiakii u dzieci?

Celi­akia może trochę inaczej objaw­iać się u dzieci i u dorosłych. Jakie są objawy celi­akii u dzieci? Mogą wys­tąpić m.in. bóle brzusz­ka, wymio­ty czy biegun­ki, a także takie dolegli­woś­ci jak ane­mia, afty w jamie ust­nej, prob­le­my z zachowaniem (np. agres­ja, spadek kon­cen­tracji) czy kłopo­ty ze wzrostem i przy­bieraniem na wadze.

Jakie są objawy celiakii u dorosłych?

A jakie są objawy celi­akii u dorosłych? Kojar­zone z trwałą nietol­er­ancją glutenu prob­le­my gas­tryczne wys­tępu­ją tylko u niek­tórych chorych. U więk­szoś­ci celi­akia przyj­mu­je postać skąpoob­ja­wową. Do możli­wych symp­tomów należą np. zmęcze­nie, niepłod­ność, poronienia, bóle głowy, spadek nas­tro­ju, prob­le­my skórne czy ane­mia.

 

Źródło:
[1] Nowe wyty­czne diag­nos­ty­ki celi­akii wg Europe­jskiego Towarzyst­wa Gas­troen­terologii, Hepa­tologii i Żywienia Dzieci (ESPGHAN), oprac. A. Rybak, „Stan­dardy Medy­czne Pedi­a­tria” 2012, 9.

Data publikacji: 17/12/2018