Po zażyciu paracetamolu czy ibuprofenu nie czujesz się najlepiej?

Objawy niepożądane po ibuprofenie i paracetamolu

Możesz być w grupie osób, które są nadwrażliwe na te substancje!

Paracetamol (np. Apap, Panadol), ibuprofen (np. Ibuprom, Ibum), ketoprofen (np. Ketonal) – to leki przeciwbólowe i przeciwzapalne sprzedawane bez recepty. Czy dla wszystkich są one jednak bezpieczne? Co 20 osoba może mieć na nie nadwrażliwość, co oznacza, że po ich zażyciu mogą się pojawić działania niepożądane. Toksyczne działanie u tych osób oznacza, że mogą wystąpić biegunki, bóle brzucha, wymioty, bóle i zawroty głowy. Jeżeli po zażyciu leków przeciwbólowych masz takie objawy, sprawdź, czy nie cierpisz na zespół Gilberta – częste schorzenie genetyczne.

Dlaczego paracetamol [1] i i ibuprofen [2] mogą być toksyczne dla osób z zespołem Gilberta?

Wszystkiemu winna jest wątroba, a dokładnie jej nieprawidłowe działanie. W zespole Gilberta metabolizm wątroby jest zaburzony, a leki nie mogą być poprawnie przetwarzane i wydalane. Ich przetwarzanie w wątrobie odbywa się dzięki działaniu pewnego enzymu o nazwie UGT. Enzym ten jest odpowiedzialny za metabolizm wielu leków, nie tylko przeciwbólowych i przeciwzapalnych. U osób, u których enzym UGT nie działa poprawnie, inne leki również mogą mieć toksyczne działanie. Są to na przykład: statyny (stosowane w leczeniu wysokiego cholesterolu), gemfibrozyl, buprenorfina, leki stosowane terapiach nowotworowych (irynotekan) i leczeniu HIV (Atazanawir) czy wykorzystywane podczas zabiegów operacyjnych [3]. W przypadku tych ostatnich toksyczność może być na tyle silna, że może wystąpić stan zagrażający życiu chorego.

Dlaczego pewna diagnoza zespołu Gilberta jest tak ważna?

Przede wszystkim wiedza o tym schorzeniu pomaga w dobraniu bezpiecznych leków i ich dawek. Taka informacja jest ważna dla każdego lekarza planującego wdrożyć leczenie farmakologiczne. Wiedza ta jest istotna szczególnie w przypadku konieczności wykonania zabiegu operacyjnego – anestezjolog wykluczy niektóre substancje i zastąpi je bezpieczniejszymi.

Osoby z zespołem Gilberta mogą także cierpieć na wzrost poziomu bilirubiny, okresowe zażółcenie oczu i skóry, bóle brzucha, mdłości czy częste infekcje. Aby uniknąć tych objawów, po postawieniu diagnozy lekarz wdroży odpowiednie postępowanie.

dr n med. Paweł Rajewski

Bardzo niepokojącym objawem jest na pewno zażółcenie oczu i skóry – objaw ten, potocznie zwany żółtaczką, zawsze jest podstawą do dalszej diagnostyki. Przyczyny mogą być bowiem bardzo poważne: od zastoju żółci po choroby wątroby i hemolizę (wykluczenie poprzez badania z krwi). Potwierdzenie diagnozy zespołu Gilberta pomaga wyeliminować pozostałe przyczyny, daje spokój oraz pozwala zaoszczędzić czas i pieniądze na zbędną diagnostykę.

 

Źródła:

[1] A. Rasool, S. Sabir, M. Ashlaq, U. Farooq, M.Z. Khan, F.Y. Khan, Gilbert’s syndrome – a concealed adversity for physicians and surgeons, “Journal of Ayub Medical College, Abbottabad” 2015, 27 (3), 707–10.

[2] U. Ehmer, S. Kalthoff , BFakundiny, B. Pabst, N. Freiberg , R. Naumann , M.P. Manns , C.P. Strassburg,  Gilbert syndrome redefined: a complex genetic haplotype influences the regulation of glucuronidation, „Hepatology” 2012.

[3] A. Budzyńska,  Zespół Gilberta – czy to tylko defekt kosmetyczny?, „Medycyna po Dyplomie2014, 7-8.

Data publikacji: 24/07/2018, Data aktualizacji: 28/12/2021