Nadwrażliwość na Irinotekan (Camptosar) w leczeniu raka jelita grubego

Leczysz się na raka jelita? Dowiedz się czy lekarz nie planuje wdrożenia Irynotekanu. Przed jego podaniem wskazane jest wykonanie badania na genotyp UGT1A1.

Irynotekan to lek przeciwnowotworowy stosowany w terapii leczenia raka jelita grubego i raka odbytnicy.

Nadwrażliwość na Irinotekan

U części pacjentów zmagających się z rakiem jelita grubego zastosowanie irinotekanu (nazwa handlowa Camptosar) może wywołać reakcję nadwrażliwości objawiającą się bardzo niebezpiecznymi objawami, obejmującymi [1]:

  • zaburzenia ze strony układu pokarmowego, takie jak ostre biegunki i wymioty mogące doprowadzić do skrajnego odwodnienia i w efekcie zagrożenia życia,
  • arytmię,
  • poważne zaburzenie równowagi w układzie odpornościowym (neutropenia), które powodują że organizm nie jest w stanie poradzić sobie z szybko postępującymi zakażeniami bakteryjnymi, wirusowymi czy grzybiczymi, które są najczęstszą przyczyną śmierci chorych na nowotwory w czasie stosowania chemioterapii.[1]

     

Przeczytaj o badaniu sprawdzającym indywidualną odpowiedź na irynotekan i 549 innych leków:

>>Badanie WES PREMIUM z raportem farmakogenetycznym<<


Jak zminimalizować ryzyko pojawienia się skutków ubocznych?

Przede wszystkim powinno się sprawdzić, czy należy się do grupy zagrożonej, czyli do osób, które mają nieprawidłowy gen UGT1A1. Szacuje się, że może to być nawet 1 na 20 osób, czyli 5% naszej populacji! Mutacja w tym genie odpowiada również za częste schorzenie – zespół Gilberta. Jak to się dzieje, że gen może prowadzić do nadwrażliwości na leki?

Gen UGT1A1 koduje enzym UGT, którego celem jest m.in przetwarzanie leków. Jeżeli gen jest uszkodzony, enzym UGT nie działa poprawnie. Oznacza to, że nie jest w stanie efektywnie przetwarzać kilku grup leków. Wśród nich jest irynotekan – jego niebezpieczne działania niepożądane u osób z błędnym genem UGT1A1, zostały potwierdzone w badaniach klinicznych.

.

Dla tych osób standardowa dawka leku okazuje się zbyt mocna, a wywołane działania niepożądane mogą doprowadzić do przerwania terapii i poważnych konsekwencji dla zdrowia.

REKOMENDACJA AMERYKAŃSKIEJ AGENCJI ŻYWNOŚCIREKOMENDACJA AMERYKAŃSKIEJ AGENCJI ŻYWNOŚCI I LEKÓW (FDA) [2]

Rekomenduje się wykonanie testu genetycznego na na obecność genotypu UGT1A1*28 u osób, które mają być poddane terapii irynotekanem, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych.

Posiadanie genotypu UGT1A1*28 nie oznacza konieczności przerwania terapii irynotekanem!

badanie zespół gilberta

Jednak dzięki wiedzy o posiadanym genie, lekarz może od początku terapii dobrać bezpieczne dawkowanie leku, aby uniknąć działań niepożądanych.

Francuska grupa robocza złożona ze specjalistów onkologów i farmaceutów, przeanalizowała bezpieczne dawkowanie irynotekanu dla poszczególnych genotypów UGT1A1 i opublikowała szczegółowe wytyczne. [4]

Wiedza o posiadanym genotypie jest również bardzo istotna w przypadku kiedy chory wymaga przeprowadzenia zabiegu operacyjnego. Nadwrażliwość nie dotyczy bowiem jedynie irynotekanu, może wystąpić również w przypadków leków stosowane w anestezjologii (znieczulające i usypiające) [3].

 

Przed każdym zabiegiem operacyjnym należy uprzedzić anestezjologa o tym, że posiada się mutację w genie UGT. Będzie on mógł wtedy dobrać odpowiednie leki i ich dawkowanie, dzięki czemu zminimalizuje ryzyko niebezpiecznych powikłań, które mogą wystąpić podczas zabiegu.


Zobacz też:

[1] http://jnci.oxfordjournals.org/content/99/17/1290.full.pdf+html
Źródła:
[1] A. Mróz, Z. Mazerska, Glukoronidacja leków przeciwnowotworowych- detoksyfikacja, mechanizm oporności czy sposób na formę proleku?, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej”, 2015, 69
[2] S. Marques, O. Ikediobi, The clinical application of UGT1A1 pharmacogenetic testing: Gene-nevironment interactions, „Human Genomics”, 2010, vol. 4, nr. 4
[3] ] A. Rasool, S. Sabir, M. Ashlaq, U. Farooq, M.Z. Khan, F.Y. Khan, Gilbert’s syndrome – a concealed adversity for physicians and surgeons, “Journal of Ayub Medical College, Abbottabad” 2015, 27(3), 707–10.
[4]  Etienne-Grimaldi et al. UGT1A1 genotype and irinotecan therapy: general review and implementation in routine practice. Fundamental & Clinical Pharmacology (2015)

Data publikacji: 27/05/2015, Data aktualizacji: 16/12/2021