Dlaczego potwierdzenie ojcostwa następuje zawsze z prawdopodobieństwem 99.9999% a nie 100%?

01Klien­ci nierzad­ko zada­ją nam pytanie, dlaczego wynik nie potwierdza ojcost­wa na 100%. Wielu z Państ­wa uważa, że taki wynik jest mniej pewny. Nie jest to prawdą. Bada­nia ojcost­wa, i inne zakre­su krymi­nal­isty­ki, w których określa się tzw. siłę dowodu opier­a­ją się na anal­izie praw­dopodobieńst­wa.

 

Przy usta­la­niu ojcost­wa lab­o­ra­to­ri­um określa jak bard­zo praw­dopodob­ne jest, że badany mężczyz­na, jest bio­log­icznym ojcem danego dziec­ka, w porów­na­niu z sytu­acją kiedy, zupełnie inny mężczyz­na mógł­by być bio­log­icznym ojcem tego dziec­ka. Czyli inny­mi słowy badane sa 2 hipotezy: czy ojcost­wo jest potwierd­zone czy wyk­luc­zone.

 

Pojaw­ia się zatem pytanie, dlaczego w wynikach potwierdza­ją­cych ojcost­wo sto­su­je się wynik praw­dopodobieńst­wa 99,9999%, a nie 100%? Jest tak, ponieważ testy na ojcost­wo należy zawsze trak­tować w kat­e­go­ri­ach „prob­a­bilisty­cznych”, czyli inny­mi słowy teo­re­ty­cznie zakła­da się, że w jed­nej pop­u­lacji może pojaw­ić się ten sam pro­fil DNA u dwóch różnych osób, niespokrewnionych ze sobą. Takie teo­re­ty­czne ryzyko ist­nieje, jed­nak w prak­tyce jest ono bliskie zeru, zwłaszcza jeśli praw­dopodobieńst­wo ojcost­wa będzie pon­ad 99,9999%.

 

Na pewno duży wpływ na pewność wyniku ma ilość badanych mark­erów. Część lab­o­ra­toriów usta­la ojcost­wo na pod­staw­ie 16 mark­erów gene­ty­cznych, co w niek­tórych sytu­ac­jach — zwłaszcza kiedy badany jest tylko ojciec i dziecko — może dać praw­dopodobieńst­wo niższe niż 99,9999%, wów­czas zale­ca się rozsz­erze­nie bada­nia o więk­szą ilość mark­erów lub włącze­nie mat­ki do bada­nia.

 

Przy anal­izie 24 mark­erów bard­zo rzad­ko uzysku­je się praw­dopodobieńst­wo ojcost­wa mniejsze niż 99,9999%. Stąd zale­cane jest, aby zwłaszcza przy bada­niu tylko ojca i dziec­ka anal­i­zować właśnie 24 mark­ery gene­ty­czne.

Jak to się oblicza?

Bada­jąc Państ­wa prób­ki lab­o­ra­to­ri­um anal­izu­je zawsze 24 mark­ery gene­ty­czne (spec­jalne miejs­ca na DNA) takie jak np.: TPOX, vWA, Pen­ta E, D12S11 i inne.
W koń­cowym etapie bada­nia w każdym z tych mark­erów mamy wyz­nac­zone po 2 licz­by, np.: mark­er TH01 u danej oso­by posi­a­da liczbę: 7,8. Dla lab­o­ra­to­ri­um te licz­by to allele (czyli różne kopie tego samego genu), które odziedz­ic­zone zostały od mat­ki i ojca. Tak więc jed­na z tych liczb jest odziedz­ic­zona po matce, a dru­ga po ojcu.

 

Dla każdego z 24 mark­erów obliczana jest odd­ziel­nie tzw. szansa ojcost­wa (PI- pater­ni­ty index). Nie jest to łatwe do opisa­nia, jed­nakże w dużym skró­cie pole­ga to zas­tosowa­niu wzorów matem­aty­cznych opra­cow­anych przez guru anal­iz statysty­cznych Charl­sa Bren­nera oraz sko­rzys­ta­niu z bazy danych wybranej pop­u­lacji.

 

testD­NA Lab­o­ra­to­ri­um Sp. z o.o. korzys­ta z bazy zaw­ier­a­jącą pop­u­lację pol­ską, ale posi­a­da też inne bazy pop­u­la­cyjne, z których korzys­ta, kiedy badani są obcokra­jow­cy. Te wyżej wymienione licz­by w mark­erze TH01 (7,8) wys­tępu­ją w danej pop­u­lacji z określoną częs­totli­woś­cią (tego dowiadu­je­my się z bazy danych), i właśnie ta częs­totli­wość jest pod­staw­iana do wzorów matem­aty­cznych, z których obliczana jest szansa ojcost­wa dla każdego mark­era odd­ziel­nie. Następ­nie obliczana jest łącz­na szansa ojcost­wa dla wszys­t­kich mark­erów i korzys­ta­jąc z kole­jnego wzoru osza­cow­ane zosta­je praw­dopodobieńst­wo ojcost­wo.

 

Łącz­na szansa ojcost­wa mówi nam o na ile razy bardziej praw­dopodob­ne jest, że dany mężczyz­na jest bio­log­icznym ojcem, niż nim nie jest, ponieważ ojcem może być całkowicie inny mężczyz­na z tej samej pop­u­lacji ludzkiej. Łącz­na szansa ojcost­wa może mieć wartość od 0 do nieskońc­zonoś­ci.
W przy­pad­ku kiedy uzysku­je­my wartość 0, wtedy ojcost­wo danego mężczyzny jest wyk­luc­zone w 100%. Im więk­szą wartość uzysku­je­my, tym bardziej praw­dopodob­ne jest, że mężczyz­na jest bio­log­icznym ojcem dziec­ka.

 

Według zale­ceń Pol­skiego Towarzyst­wa Medy­cyny Sądowej i Krymi­nologii pewne wynik potwierdza­jące ojcost­wo to takie, które uzysku­ją praw­dopodobieńst­wo ojcost­wa powyżej 99,9999%. W gene­tyce sądowej taki wynik określany jest jako „praw­dopodobieńst­wo graniczące z pewnoś­cią”.

 


Bezpłat­na roz­mowa i czat — pomoc 7 dni w tygod­niu
Gwaran­tu­je­my indy­wid­u­alne pode­jś­cie do każdego pac­jen­ta

Pon-pt: 7:00 — 23:00
Week­endy i świę­ta: 8:00 — 21:00

 

.