Celiakia – dziedziczenie, objawy, diagnostyka

Celi­akia, czyli trwała nietol­er­anc­ja glutenu, jest chorobą o podłożu autoim­muno­log­icznym. Oznacza to,że orga­nizm „ataku­je” własne tkan­ki. W tym przy­pad­ku są to kosm­ki jelitowe,biorące udzi­ał przede wszys­tkim w przyswa­ja­niu skład­ników dostar­czanych do orga­niz­mu (z jedze­niem, leka­mi, suple­men­ta­mi). Po rozpoz­na­niu celi­akii koniecz­na jest więc dieta bezg­lutenowa utrzymy­wana do koń­ca życia.

Pytanie „czy celi­akia jest dziedz­icz­na” nasuwa się wielu osobom pode­jrze­wa­ją­cym celi­ak­ię lub już po diag­nozie. Jest to w końcu choro­ba o podłożu gene­ty­cznym, która może wys­tąpić tylko u osób z konkret­ny­mi gena­mi. ESPGHAN (Europe­jskie Towarzyst­wo Gas­troen­terologii, Hepa­tologii i Żywienia Dzieci) zale­ca wyko­nanie bada­nia na celi­ak­ię u krewnych pier­wszego stop­nia oso­by chorej (rodz­iców, dzieci,rodzeństwa) [1]. Geny związane z celi­ak­ią mogą zostać bowiem przekazane potomst­wu.

Wiele osób kojarzy celi­ak­ię przede wszys­tkim z prob­le­ma­mi gas­tryczny­mi (biegun­ki, bóle brzucha etc.). Tego rodza­ju symp­to­my pojaw­ia­ją się jed­nak u sto­sunkowo niskiej licz­by chorych. W takim razie – jakie są objawy celi­akii wys­tępu­jące najczęś­ciej? Tak naprawdę mówi się, że każdy ma inną celi­ak­ię. Mogą wys­tąpić np. ane­mia, zmęczenie,poronienia, bóle głowy, niepłod­ność czy prob­le­my skórne.

Nie ma jed­nego bada­nia, które potwierdzi celi­ak­ię, ale jed­nym – gene­ty­cznym – moż­na ją wyk­luczyć. Jak wyglą­da diag­nos­ty­ka celi­akii? Warto zacząć od bada­nia DNA i sprawdz­ić, czy geny są w ogóle obec­ne. Jeśli nie, diag­nos­tykę moż­na na tym etapie zakończyć. Jeśli tak –wykony­wane są dodatkowe bada­nia (krwi, biop­s­ja).

Pode­jrze­wasz u siebie trwałą nietol­er­ancję glutenu? Na pewno zas­tanaw­iasz się, gdzie zro­bić badanie na celi­ak­ię. Test gene­ty­czny – który warto wykon­ać jako pier­wszy – zro­bisz w dowol­nym miejs­cu na świecie (prób­ki moż­na pobrać samodziel­nie i odesłać do lab­o­ra­to­ri­um) lub w 1 z 200 placówek w Polsce.

Źródło:

[1] Nowe wyty­czne diag­nos­ty­ki celi­akii wg Europe­jskiego Towarzyst­wa Gas­troen­terologii, Hepa­tologii i Żywienia Dzieci (ESPGHAN), oprac. A. Rybak, „Stan­dardy Medy­czne Pedi­a­tria” 2012, 9.

Data publikacji: 11/12/2018