Cukrzyca typu 2 — jaka jest jej przyczyna? Często może być spowodowana nadmiarem żelaza

Może ją powodować częsta choroba genetyczna, nazywana również cukrzycą brązową lub cukrzycą brunatną. Choroba ta prowadzi do insulinooporności i wymaga wdrożenia dodatkowego leczenia, które skutecznie obniży poziom żelaza.

W prze­biegu hemochro­ma­tozy dochodzi do nad­miernego gro­madzenia się żelaza w tkankach i narzą­dach, w tym w trzustce. Sku­mu­lowane żela­zo sta­je się niebez­pieczne i powoli niszczy komór­ki poszczegól­nych narządów. Może to prowadz­ić nie tylko do cukrzy­cy, ale także do marskoś­ci wątro­by, prob­lemów hor­mon­al­nych, niepłod­noś­ci, poważnych chorób stawów. Warto zatem wcześnie poz­nać przy­czynę cukrzy­cy, ponieważ wdroże­nie leczenia może polep­szyć stan chorego i zapo­biec dal­sze­mu roz­wo­jowi choro­by.

Jak żelazo wpływa na pojawienie się cukrzycy typu 2?

Ist­nieje kil­ka hipotez na ten tem­at, ale dokład­ny mech­a­nizm nie został jeszcze zbadany. Zawyżony poziom para­metrów gospo­dar­ki żelazem (w tym fer­ry­tyny) wpły­wa na pro­dukcję i wydzielanie insuliny w trzustce. Żela­zo w nad­mi­arze może też wzmac­ni­ać pro­dukcję niebez­piecznych wol­nych rod­ników, które osłabi­a­ją utyl­iza­cję glukozy w mięś­ni­ach i wzma­ga­ją tworze­nie się glukozy w wątro­bie, co bezpośred­nio prowadzi do insuli­noopornoś­ci [1] . Udowod­niono, że oso­by z zawyżonym poziomem żelaza i fer­ry­tyny we krwi są bardziej narażone na rozwój cukrzy­cy typu 2 niż oso­by z praw­idłowym poziomem żelaza. Doty­czy to również kobi­et w ciąży, które są narażone na wys­tąpi­e­nie cukrzy­cy ciążowej. [4] Przy niepraw­idłowo wysokim poziomie żelaza ist­nieje także wyższe ryzyko wys­tąpi­enia powikłań – cukrzy­cowej choro­by nerek (nefropatii) [1].

Skąd się bierze nadmiar żelaza w organizmie?

Do nad­mi­aru żelaza dochodzi w momen­cie kiedy zawodzi mech­a­nizm reg­u­lu­ją­cy jego równowagę. Dużą rolę w tym mech­a­nizmie odgry­wa białko HFE, które ‘bloku­je’ dostęp zbyt dużej iloś­ci żelaza do narządów i tkanek. Kiedy białko HFE jest błęd­nie zbu­dowane, przes­ta­je poprawnie dzi­ałać. Żela­zo może w nieogranic­zonych iloś­ci­ach gro­madz­ić się w narzą­dach i je sukcesy­wnie niszczyć. Dlaczego wys­tępu­ją błędy w budowie biał­ka HFE? Są one spowodowane mutac­ja­mi w genie HFE, który kodu­je to białko. 

Jak wygląda diagnoza?

Aby dowiedzieć się, czy u danej oso­by wys­tępu­ją zmi­any w genie HFE wystar­czy wykon­ać test gene­ty­czny. Jest on wskazany zwłaszcza kiedy cukrzy­ca pojaw­iła się po 30 roku życia i szy­bko wyk­sz­tał­ciła się insuli­nooporność [2].

Badanie gene­ty­czne jest bez­in­wazyjne i bezbolesne. Próbkę do bada­nia  moż­na pobrać samodziel­nie w domu dzię­ki dar­mowe­mu zesta­wowi pobran­iowe­mu. Nie jest potrzeb­ne badanie pobranie krwi, gdyż mate­ri­ałem jest śli­na z wewnętrznej strony policz­ka. Wynik jest dostęp­ny w 15 dni roboczych. 

Odczyn­ni­ki stosowane do wyko­na­nia naszego tes­tu na hemochro­ma­tozę posi­ada­ją cer­ty­fikat IVD. Dzię­ki temu posi­ada­ją gwarancję, że mogą być stosowane w diag­nos­tyce medy­cznej. Nie wszys­tkie testy na rynku posi­ada­ją ten cer­ty­fikat, ponieważ kon­tro­la jakoś­ci jest kosz­tow­na. Daje jed­nak pac­jen­towi bez­pieczeńst­wo i pewność wyniku, dlat­ego my szczegól­nie o nią dbamy.

Wczesna diagnoza przyczyny cukrzycy jest bardzo istotna

Jeżeli cukrzy­ca typu 2 jest spowodowana hemochro­ma­tozą pier­wot­ną, doty­chcza­sowe lecze­nie może nie okazać się wystar­cza­jące. Przy znacznie pod­wyżs­zonym poziomie para­metrów żelaza we krwi konieczne jest wdroże­nie leczenia, które znacznie i dłu­gotr­wale obniży ich poziom. Pod­stawą leczenia są reg­u­larne upusty krwi. Dodatkowo chory powinien ograniczać pro­duk­ty, które wzmac­ni­a­ją wchła­ni­an­ie żelaza z jeli­ta  - wit­a­m­inę C, czer­wone mię­so, czy alko­hol. Trze­ba jed­nak pamię­tać, że sama zmi­ana diety nie jest wystar­cza­ją­ca. Dowiedz się więcej o lecze­niu hemochro­ma­tozy: Nad­mi­ar żelaza — jak leczyć?

Wdrożone leczenie pozwoli na poprawę kontroli poziomu glukozy [3]. Zapobiegnie też postępowi choroby, co może oznaczać uchronienie się przed rakiem wątroby!

Źródła:
[1] D. K. Moczul­s­ki, W.  Grzeszczak, B. Gaw­lik, Role of Hemochro­mato­sis C282Y and H63D Muta­tions in HFE Gene in Devel­op­ment of Type 2 Dia­betes and Dia­bet­ic Nephropa­thy, Dia­betes Care 2001 Jul; 24(7)

[2] J. Hal­sall, I. McFar­lane, J. Luan, T. M. Cos, N. J. Ware­ham, Typ­i­cal type 2 dia­betes mel­li­tus and HFE gene muta­tions: a pop­u­la­tion-based case-con­trol study, Human mol­e­cur­al Genet­ics, 2003, Vol. 12, No. 12

[3] EASL, EASL prac­ti­cal guid­ance for HFE hemochro­mato­sis, Jour­nal of Hepa­tol­ogy 2010 vol. 53/ 3–22

[4] M. Afkha­mi-Ardekani, M Rashi­di, Iron sta­tus in women with and with­out ges­ta­tion­al dia­betes mel­li­tus, Jour­nal of dia­betes and its com­pli­ca­tions 2009, Vol­ume 23, Issue 3, Pages 194–198

Dowiedz się więcej:

Zaży­wasz dodatkowo żela­zo? Sprawdź, czy jest dla Ciebie bez­pieczne

Kiedy wit­a­m­i­na C szkodzi — przy­padek osób chorych na hemochro­ma­tozę

Impo­tenc­ja, brak libido, bezpłod­ność w hemochro­ma­tozie — jak leczyć?

Nad­mi­ar żelaza — jak leczyć?

Czego nie wiesz o nad­mi­arze żelaza? Cieka­wost­ki o hemochro­ma­tozie

Choro­by stawów — przy­czyną może być nad­mi­ar żelaza

Choro­by wątro­by mogą być spowodowane nad­mi­arem żelaza

Pobierz nasz bezpłatny porad­nik:


Bezpłat­na roz­mowa i czat — pomoc 7 dni w tygod­niu
Gwaran­tu­je­my indy­wid­u­alne pode­jś­cie do każdego pac­jen­ta

Pon-pt: 7:00 — 22:00
Week­endy i świę­ta: 9:00 — 21:00

 

.