Marskość, zwłóknienie a nawet rak wątroby to najczęstsze powikłania nieleczonego długotrwałego nadmiaru żelaza

Nadmiar żelaza niszczy komórki wątroby, prowadząc do poważnych powikłań — zwłóknienia, marskości i raka. Przyczyną tego procesu najczęściej jest hemochromatoza — choroba genetyczna.

Wątro­ba to narząd szczegól­nie zagrożony negaty­wny­mi skutka­mi nad­miernego odkłada­nia się żelaza, które prowadzi do zwłóknienia, marskoś­ci, a nawet raka wątrobowokomórkowego. Dlaczego? Wątro­ba pełni funkcję ‘mag­a­zynu’ żelaza — prze­chowu­je je w postaci spec­jal­nego biał­ka —  fer­ry­tyny. W zdrowym orga­nizmie wątro­ba stale utrzy­mu­je bez­pieczny ‘zapa­sowy’ poziom tego pier­wiast­ka, aby uwol­nić go w przy­pad­ku cza­sowego niedoboru i wyrów­nać jego poziom.

Co się dzieje jeśli  żelaza nagromadzonego w wątrobie jest za dużo?

Sta­je się ono niebez­pieczne, gdyż prowadzi do pow­stawa­nia stre­su oksy­da­cyjnego. Oznacza to sukcesy­wne niszcze­nie i umieranie komórek wątro­by – początkowo wątro­ba jest pow­ięk­szona i tkli­wa, a pac­jent może odczuwać bóle z prawej strony brzucha i pod prawą łopatką. 

 

Po jakimś cza­sie dochodzi do zwłóknienia, marskoś­ci, a w zaawan­sowanym sta­di­um choro­by — do roz­wo­ju nowot­woru. Nieste­ty pac­jen­ci chorzy na hemochro­ma­tozę ze zdi­ag­no­zowaną marskoś­cią wątro­by mają 100-krot­nie więk­sze szanse, że rozwinie się u nich rak wątrobowokomórkowy, w porów­na­niu z pac­jen­ta­mi u których marskość wątro­by wys­tąpiła z innych przy­czyn. Dlat­ego warto w pier­wszej kole­jnoś­ci wyk­luczyć hemochro­ma­tozę jako przy­czynę prob­lemów z wątrobą.

 

Ratunkiem jest wczes­na diag­noza – już przy wys­tąpi­e­niu pier­wszych objawów, jaki­mi są zmęcze­nie, osła­bi­e­nie, bóle brzucha. O nad­mi­arze żelaza świad­czą także zawyżone para­me­try gospo­dar­ki żelazem we krwi.

Hemochro­ma­toza może rozwi­jać się bezob­ja­wowo, a kiedy objawy już wys­tąpią mogą być bard­zo podob­ne i mylone z inny­mi częsty­mi schorzeni­a­mi. Chory czu­je się zmęc­zony, osłabiony. Może mieć bóle brzucha, bóle stawów. Wraz z roz­wo­jem, choro­ba prowadzi nie tylko do prob­lemów z wątrobą, ale także do cukrzy­cy, chorób jeli­ta, prob­lemów hor­mon­al­nych i niepłod­noś­ci, chorób stawów, czy zaburzeń ryt­mu ser­ca. Dzię­ki wczes­nej wiedzy o gene­ty­cznej skłon­noś­ci do zachorowa­nia, moż­na mon­i­torować para­me­try gospo­dar­ki żelazem i w odpowied­nim momen­cie wprowadz­ić lecze­nie.

Lecze­nie oparte na upus­tach krwi pozwala zapo­biec destrukcji komórek wątro­by, co oznacza że nigdy nie dojdzie do poważnych kon­sek­wencji i objawów. Jeżeli hemochro­ma­toza zosta­je rozpoz­nana w zaawan­sowanym sta­di­um (już doszło do zwłóknienia lub marskoś­ci), lecze­nie częs­to popraw­ia stan wątro­by i zapo­b­ie­ga dal­sze­mu postępowi degradacji, czyli roz­wo­jowi raka! Zobacz więcej na tem­at leczenia hemochro­ma­tozy: Nad­mi­ar żelaza — jak leczyć?

 

Jakie są metody diagnozowania hemochromatozy?

Hemochro­ma­toza to choro­ba gene­ty­cz­na, a odpowiedzialne za nią są zmi­any (mutac­je) w genie HFE. Zan­im testy gene­ty­czne stały się powszechne, diag­nozę hemochro­ma­tozy staw­iano na pod­staw­ie biop­sji wątro­by.

Dziś da się uniknąć tego inwazyjnego zabiegu – test gene­ty­czny potwierdza­ją­cy mutac­je w genie HFE oraz bada­nia para­metrów gospo­dar­ki żelazem we krwi są wystar­cza­jące do postaw­ienia ostate­cznej diag­nozy, nawet jeśli nie wys­tąpiły jeszcze inne objawy klin­iczne.

Badanie gene­ty­czne jest bez­in­wazyjne i bezbolesne. Próbkę do bada­nia  moż­na pobrać samodziel­nie w domu dzię­ki dar­mowe­mu zesta­wowi pobran­iowe­mu. Nie jest potrzeb­ne badanie pobranie krwi, gdyż mate­ri­ałem jest śli­na z wewnętrznej strony policz­ka. Wynik jest dostęp­ny w 15 dni roboczych. 

Odczyn­ni­ki stosowane do wyko­na­nia naszego tes­tu na hemochro­ma­tozę posi­ada­ją cer­ty­fikat IVD. Dzię­ki temu posi­ada­ją gwarancję, że mogą być stosowane w diag­nos­tyce medy­cznej. Nie wszys­tkie testy na rynku posi­ada­ją ten cer­ty­fikat, ponieważ kon­tro­la jakoś­ci jest kosz­tow­na. Daje jed­nak pac­jen­towi bez­pieczeńst­wo i pewność wyniku, dlat­ego my szczegól­nie o nią dbamy.

Biop­sję wątro­by wykonu­je się jed­nak kiedy zachodzi pode­jrze­nie, że choro­ba jest na tyle zaawan­sowana, że doszło już do zwłóknienia wątro­by.  Zazwyczaj wskazu­ją na to niepoprawne wyni­ki tzw. ‘prób wątrobowych’ (AlAT, AspAT) oraz poziom fer­ry­tyny >1000 ug/L. W przy­pad­ku wys­tąpi­enia raka wątrobowo komórkowego, zazwyczaj potrzeb­ny jest przeszczep wątro­by. Nieste­ty pac­jen­ci chorzy na hemochro­ma­tozę mają mniejsza szanse na powodze­nie zabiegu. Dlat­ego właśnie w przy­pad­ku chorób wątro­by bard­zo ważne jest wczesne wyk­lucze­nie hemochro­ma­tozy, aby nie doprowadz­ić do kon­sek­wencji zagraża­ją­cych życiu

 

Źródła:

EASL, EASL prac­ti­cal guid­ance for HFE hemochro­mato­sis, Jour­nal of Hepa­tol­ogy 2010 vol. 53/ 3–22

B. R. Bacon, P. C. Adams, K.V. Kowd­ley, L.W. Pow­ell, A.S. Tavill, Diag­no­sis and Man­age­ment of Hemochro­mato­sis 2011 Prac­tice Guid­line by the Amer­i­can Asso­ci­a­tion for the Study of Liv­er Dis­ease, HEPATOLOGY, Vol. 54, No. 1,2011

Dowiedz się więcej:

Zaży­wasz dodatkowo żela­zo? Sprawdź, czy jest dla Ciebie bez­pieczne

Kiedy wit­a­m­i­na C szkodzi — przy­padek osób chorych na hemochro­ma­tozę

Impo­tenc­ja, brak libido, bezpłod­ność w hemochro­ma­tozie — jak leczyć?

Nad­mi­ar żelaza — jak leczyć?

Czego nie wiesz o nad­mi­arze żelaza? Cieka­wost­ki o hemochro­ma­tozie

Choro­by stawów — przy­czyną może być nad­mi­ar żelaza

Pobierz nasz bezpłatny porad­nik:

 

 

 

 

 

 

 

 


  • Bezpłat­na roz­mowa i czat — w trosce o rzetel­ną infor­ma­c­je o bada­ni­ach

    Pon-pt: 7:00 — 22:00
    Week­endy i świę­ta: 9:00 — 21:00

     

       Rozwiązu­je­my wąt­pli­woś­ci!

    img
    img

    .