Międzynarodowy Dzień DNA – 25 kwietnia

Międzynarodowy Dzień DNA

25 kwiet­nia obchodz­imy Między­nar­o­dowy Dzień DNA. Skąd ta data? Upamięt­nia ona dwa bard­zo ważne dla gene­ty­ki wydarzenia: ukazanie się artykułu opisu­jącego struk­turę pod­wójnej helisy DNA i ogłosze­nie ukończenia pro­jek­tu ludzkiego geno­mu (ang. Human Genome Project). Czym jest DNA, jaka jest his­to­ria jego odkrycia i w jaki sposób zre­wolucjoni­zowało medy­cynę i nie tylko?

 

Pod artykułem zna­jdziesz lin­ki do ciekawych artykułów doty­czą­cych DNA.

 

DNA – czym jest i jak przebiegało jego odkrycie?

DNA, czyli kwas deoksyry­bonuk­leinowy, jest związkiem chemicznym. Zaw­iera infor­ma­c­je gene­ty­czne żywych orga­nizmów – w tym ludzi. Po raz pier­wszy DNA wyi­zolował Fry­deryk Miech­er w 1869 roku. Lata czter­dzi­este XX wieku przyniosły bada­nia nad pro­ce­sem dziedz­iczenia, a przeło­mowym odkryciem okaza­ło się opra­cow­anie mod­elu pod­wójnej helisy DNA.

Artykuł na ten tem­at opub­likowali – 25 kwiet­nia 1953 roku w mag­a­zynie „Nature” – James Wat­son i Fran­cis Crick, którzy bazowali na odkryci­ach Maurice’a Wilkin­sa i Ros­alind Franklin. Cho­ci­aż dziś chy­ba wszyscy wiemy, jak wyglą­da pod­wój­na helisa DNA (przy­pom­i­na skrę­coną dra­binkę sznurkową), tak naprawdę ujrzeliśmy ją dopiero w 2012 roku. To wtedy Enzo di Fab­rizio wykon­ał zdję­cie za pomocą mikroskopu elek­tronowego.

 

Nie moż­na jed­nak pomi­jać wcześniejszych prac nad badaniem DNA: w 1961 roku odkry­to zasady kodu gene­ty­cznego, w 1977 roku opisano metodę sek­wencjonowa­nia, a w 1983 roku – opra­cow­ano reakcję PCR.

 

A czym jest pro­jekt ludzkiego geno­mu, również upamięt­ni­any w cza­sie Między­nar­o­dowego Dnia DNA? Human Genome Project uzna­je się za jed­ną z najwięk­szych naukowych inic­jatyw (brali w niej udzi­ał badacze wielu kra­jów). Jego celem było poz­nanie sek­wencji wszys­t­kich par zasad, które tworzą genom człowieka. Dzię­ki HGP wiemy, że ma on ok. 30 tysię­cy genów, a pro­jekt przy­czynił się też do roz­wo­ju tech­nik wyko­rzysty­wanych do anal­izy DNA.

Badania DNA – dziś nie wyobrażamy sobie świata bez nich…

Bada­nia gene­ty­czne przy­da­ją się w wielu dziedz­i­nach życia. Są przede wszys­tkim nieodłączną częś­cią nowoczes­nej medy­cyny – dzię­ki nim moż­na wykryć obec­ność różnych chorób oraz predys­pozy­c­je do zachorowa­nia, a także dobrać skuteczną suple­men­tację i lecze­nie. Dla wielu osób wynik bada­nia DNA to jedy­na szansa na poprawę jakoś­ci życia.

 

Testy gene­ty­czne umożli­wia­ją także rozwiązanie wielu rodzin­nych spraw – wyni­ki testów na ojcost­wo i pokrewieńst­wo pozwala­ją odzyskać spokój i napraw­ić nader­wane relac­je, są również dowo­dem w wielu sprawach sądowych.

 

Anal­iza DNA jest także kluc­zowa dla sądów i policji – umożli­wia m.in. iden­ty­fikację osób zagin­ionych, ofi­ar wypad­ków czy pode­jrzanych o różnego rodza­ju zbrod­nie. Dzię­ki badan­iom DNA rozwiązano wiele spraw, także tych sprzed kilkudziesię­ciu lat, które wcześniej nie miały takiej szan­sy.

Ciekawe artykuły dotyczące DNA:

Źródła:

https://www.genetyczne.pl/ciekawe-wydarzenia/miedzynarodowy-dzien-dna/; M. Gabryel­s­ka, M. Szy­mańs­ki, J. Bar­ciszews­ki, DNA – cząstecz­ka, która zmieniła naukę.Krótka his­to­ria odkryć, „ Nauka”2/2009, s. 111–134.; www.polskieradio.pl/23/266/Artykul/734597,DNA-ma-fotke-z-prawdziwego-zdarzenia


Między­nar­o­dowy Dzień DNA – 25 kwiet­nia
5 (100%) 3

 

Data publikacji: 19/04/2019