Nadwrażliwość na leki – czy jesteś w grupie ryzyka?

1 na 20 osób ma gen, który może powodować objawy niepożądane po zażyciu niektórych leków, nawet tych bez recepty!

Jaki jest związek genu i nietolerancji leków?

Przetwarzanie leków odbywa się głównie w wątrobie, a jednym z enzymów odpowiedzialnych za ten proces jest enzym UGT (kodowany przez gen UGT1A1). Enzym ten ma za zadanie ‚uwolnić’ z leku substancję czynną, aby lek mógł zacząć z odpowiednią mocą działać. Jeżeli proces ten jest zaburzony, stężenie leku we krwi może być zbyt duże lub zbyt małe. W efekcie leki mogą nie działań lub mogą się pojawić działania niepożądane, czyli nadwrażliwość, a sam lek zamiast leczyć może okazać się toksyczny.

1 na 20 osób ma zmianę w genie UGT1A1, odpowiedzialną za nieprawidłowe przetwarzanie kilku grup leków (osoby te cierpią na zespół Gilberta). U osób tych może dojść do działań niepożądanych po zażyciu konkretnych substancji. Mogą wystąpić biegunki, wymioty, bóle brzucha, zawroty i bóle głowy, skórne reakcje alergiczne, bóle mięśni i stawów i inne. W niektórych przypadkach, działania niepożądane mogą doprowadzić do stanu zagrażającemu życiu.

Jakie leki są niebezpieczne dla osób z mutacją w genie UGT1A1?

Jest kilka grup leków, które podlegają przemianom dzięki enzymowi UGT. W zależności od wieku, płci, trybu życia i stanu zdrowia, sposobu podania, toksyczność leków u osoby z nieprawidłowym genem UGT1A1 może przybierać różne natężenie. [1].

Przed przyjęciem poniższych leków, warto sprawdzić czy nie jest się narażonym na działania niepożądane. Zbadanie genotypu UGT1A1 należy wykonać również kiedy działania niepożądane już się obserwuje – lekarz powinien w takiej sytuacji dobrać odpowiednią dawkę leku, lub zastąpić go bezpiecznym odpowiednikiem.

 

1.Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne:

  • ibuprofen – lek sprzedawany bez recepty
  • paracetamol – lek sprzedawany bez recepty
  • ketoprofen
  • buprenorfina – bardzo silny lek przeciwbólowy

2. Leki stosowane przez anestezjologów podczas zabiegów operacyjnych oraz w celu uśmierzania bólu [2]:

  • morfina
  • paracetamol
  • buprenorfina

U osób z zespołem Gilberta, lekarz anestezjolog dobiera bezpieczne dawki i rodzaje leków, aby uniknąć komplikacji podczas operacji.

3. Leki stosowane w leczeniu wysokiego poziomu cholesterolu i miażdżycy:

  • symwastatyna
  • atorwastatyna
  • gemfibrozyl

4. Leki przeciwwirusowe,  stosowane w leczeniu zakażenia wirusem HIV

  • atazanawir
  • indinawir

Podanie powyższych leków u osoby z mutacją w genie UGT1A1 może prowadzić do ciężkiej hiperbilirubinemii. Zaleca się wykonanie badania genetycznego i na jego podstawie dostosowanie bezpiecznej dawki leku. [3]

5. Leczenie przeciwnowotworowe

  • irynotekan (leczenie nowotworu jelita grubego, płuc, żołądka) – jest to najgroźniejszy lek dla osób z mutacją w genie UGT1A1. Jego pierwsza dawka u takiego pacjenta powinna być bardzo ostrożnie wprowadzona. Jeżeli zostanie ona niepoprawnie dobrana, może wystąpić zagrażająca życiu biegunka, a także neutropenia (obniżenie zawartości białych krwinek we krwi, skutkujące brakiem odporności). Przed pierwszym podaniem tego leku wymagane jest zrobienie badania na genotyp UGT1A1 [4].
  • belinostat (leczenie nowotworów hematologicznych)

Nadwrażliwość na leki to jedno, ale co jeszcze może odczuwać osoba z mutacją w genie UGT1A1?

Osoby te mogą cierpieć na zespół Gilberta, czyli wzrost bilirubiny we krwi. Enzym UGT jest również odpowiedzialny za przemianę bilirubiny, a co za tym idzie efektywne jej wydalanie z organizmu. Wzrost poziomu bilirubiny może oznaczać szereg objawów: zażółcenie skóry i oczu, nudności, bóle brzucha, częste infekcje. Osoby te powinny prowadzić odpowiedni tryb życia, unikając czynników podwyższających poziom bilirubiny.

UWAGA! Nigdy nie zmieniaj dawkowania leków, ani nie rezygnuj z terapii na własną rękę! Decyzję o zmianie leku lub sposobu dawkowania podejmuje lekarz prowadzący!

Jak sprawdzić genotyp UGT1A1 i ustrzec się przed toksycznym działaniem leków?

Wystarczy wykonać proste badanie genetyczne, do którego próbką jest wymaz z policzka (nie ma potrzeby pobierania krwi).

Wynik badania to informacja na całe życie (badanie wykonuje się tylko raz). 

Wynik badania należy pokazać lekarzowi, przed wprowadzeniem leczenia farmakologicznego – będzie on mógł dobrać odpowiednie dawki i rodzaj leków!

Można się również umówić na pobranie do placówki, gdzie próbkę pobierze wykwalifikowany personel (koszt pobrania w placówce to dodatkowe 50 zł).
1. Wybierz termin rozwiń

Wybierz datę

Wybierz preferowane godziny

2. Wybierz przychodnię rozwiń

Telefon:Adres:
Tel: (23) 682 67 03Ciechanów, Ul Spółdzielcza 2
Tel: (29) 642 30 08Ostrów Mazowiecka, ul. Słowackiego 6
Tel: (24) 361 74 30Płock, ul. Dworcowa 2
Tel: (48) 386 13 08Radom, ul. 1905 roku 20
Tel: (22) 100 32 65Warszawa, ul. Cybernetyki 7
Tel: (25) 740 50 09Siedlce, ul. Floriańska 57
Tel: (25) 786 66 64Garwolin, ul. Jana Pawła II 17
Tel: (48) 685 64 55Grójec, ul. Kopernika 8a
Tel: (29) 642 30 59Ostrołęka, ul. Pileckiego 14
Tel: 22 100 50 59Legionowo ul. Sowińskiego 4
Tel: (48) 386 14 16Kozienice, ul. Lubelska 40
Tel: (24) 361 74 30Płońsk, ul. Grunwaldzka 11A
Tel: (22) 100 32 65Warszawa, ul. Krzywe Koło 8/10
Tel: (48) 386 13 08Radom, ul. Królowej Jadwigi 13
Telefon:Adres:
Tel: (32) 445 02 61Katowice, ul. Bocheńskiego 38A
Tel: (32) 445 07 11Chorzów, Ul. Batorego 19
Tel: (33) 488 02 01Cieszyn, u. Frysztacka 20
Tel: (34) 343 01 48Częstochowa, ul. Andersa 12
Tel: (32) 445 06 31Gliwice, ul. Szafirowa 18
Tel: (32) 445 06 57Rybnik, ul. Parkowa 4a
Tel: (33) 488 03 16Ustroń, ul. Stawowa 2A
Tel: (32) 445 05 26Zawiercie, ul. Powstańców Śląskich 8
Tel: (33) 488 00 84Bielsko Biała, ul. Pszenna 11
Tel: (32) 445 09 77Jastrzębie Zdrój, ul. Dworcowa 1D
Tel: (32) 760 57 87Racibórz, Ul. Kolejowa 19A
Tel: (34) 343 00 49Lubliniec, Ul. Mickiewicza 14
Tel: (32) 442 01 71Wodzisław Śląski, ul. Gałczyńskiego 2
Tel: (32) 445 35 66Mikołów, Os. 30-lecia 8
Tel: (32) 722 07 37Czechowice-Dziedzice, ul. Sienkiewicza 8
Tel: (32) 445 37 31Pszczyna, ul. Dobrawy 7
Tel: (32) 445 06 57Żory, ul.Wojska Polskiego 3C
Tel: (32) 445 02 61Będzin, ul. Małobądzka 141
Tel: (32) 445 02 61Jaworzno, ul. Grunwaldzka 235
Tel: (32) 445 06 31Gliwice, ul. Grodowa 1a
Tel: (32) 445 02 61Zabrze, Plac Wolności 311
Tel: (32) 445 02 61Tychy, ul. Łabędzia 67/18, Polska
Telefon:Adres:
Tel: (61) 27 941 03Poznań, ul. Słowackiego 28
Tel: (62) 501 35 07Kalisz, ul. Majkowska 13a
Tel: (61) 278 56 55Nowy Tomyśl, ul. Zbąszyńska 9
Tel: (67) 345 01 77Piła, ul. Matwiejewa 6
Tel: (63) 220 21 65Koło, ul. Bolesława Prusa 5
Tel: (63) 220 21 88Konin, ul. Fryderyka Chopina 23A
Tel: (62) 501 35 11Kępno, ul. Mickiewicza 12
Tel: (62) 501 35 10Ostrów Wielkopolski, ul. Wrocławska 28
Tel: (62) 594 05 95Jarocin, ul. Hallera 9
Tel: (62) 501 35 10Krotoszyn, ul. Wojciechowskiego 3
Tel: (63) 220 21 65Turek, ul. Dąbrowskiego 7
Tel: (61) 278 50 80Września, ul. Piastów 16
Tel: (61) 278 50 80Kościan, ul. Nacławska 15
Tel: (62) 6250135Leszno, ul. Racławicka 1a
Tel: (63) 220 21 65 Koło, ul. PCK 8
Tel: (62) 501 35 10Ostrów Wielkopolski, ul. Brzozowa 7
Tel: (61) 27 941 03Poznań, ul. Braniewska 20
Telefon:Adres:
Tel: (85) 674 99 06Białystok, ul. Dziesięciny 12
Tel: (87) 735 10 40Suwałki, ul. Młynarskiego 9
Tel: (87) 735 10 06Augustów, ul. Chreptowicza 1
Tel: (86) 225 23 53Grajewo, Osiedle Południe 9
Tel: (85) 871 03 05Bielsk Podlaski, ul. 3 Maja 15
Tel: (85) 674 99 06Mońki, Al. Wojska Polskiego 42
Tel: (86) 225 23 53Grajewo, ul. Kolejowa 8
Telefon:Adres:
Tel: (83) 410 20 36Biała Podlaska, ul. Królowej Jadwigi 2
Tel: (82) 592 20 41Chełm, ul.Lipowa 27
Tel: (81) 451 10 20Lublin, ul. Przyjaźni 13
Tel: (84) 534 34 00Zamość, ul. Jasna 14
Tel: (84) 534 34 08Hrubieszów, Ul. Leśmiana 28
Tel: (81) 451 11 44Kraśnik, Ul. Zygmunta Krasińskiego 16/6
Tel. (83) 410 20 45Parczew, ul. 11 listopada 48
Tel. (81) 451 11 75Puławy, ul. Centralna 15
Tel: (25) 740 56 04Łuków, ul. Sienkiewicza 7A
Tel: (84) 534 35 35Tomaszów Lubelski, ul. Petera 3
Tel: (81) 451 10 20Lubartów, ul.Mickiewicza 3-5
Tel: (84) 534 35 35Biłgoraj, ul. Tadeusza Kościuszki 18
Tel: (81) 451 10 20Lublin, ul. Okopowa 3
Tel: (84) 534 34 00Zamość, al. Jana Pawła II nr. 19
Telefon:Adres:
Tel: (56) 690 40 98Brodnica, ul.Kopernika 8
Tel: (52) 569 11 16Bydgoszcz, ul. Karłowicza 3-5
Tel: (56) 690 40 97Grudziądz, ul. Klasztorna 9/11
Tel: (52) 569 10 93Inowrocław, ul. Dworcowa 71
Tel: (56) 690 40 95Toruń, ul. Stefana Srebrnego 1
Tel: (54) 412 41 03Włocławek, ul. Zduńska 2
Tel: (54) 421 00 07Ciechocinek, ul. Marii Konopnickiej 37
Tel: (56) 690 41 88Golub-Dobrzyń, ul. Szosa Rypińska 4a
Tel: (52) 569 10 88Świecie, ul. Bydgoska 1
Tel: (54) 412 41 03Lipno, ul. Kościuszki 21
Tel: (54) 412 41 03Wielgie, Wielgie ul. Starowiejska 10
Telefon:Adres:
Tel: (18) 521 14 92Bukowina Tatrzańska, ul. Długa 145
Tel: (18) 521 12 60Nowy Sącz, ul. Kochanowskiego 2
Tel: (18) 521 11 84Nowy Targ, ul. Wojska Polskiego 14
Tel: (33) 488 02 75Sucha Beskidzka, ul. Mickiewicza 56
Tel: (14) 696 00 79Tarnów, ul. Niepodległości 3a
Tel: (18) 521 10 81Krynica Zdrój, ul. Reymonta 21
Tel: (12) 444 68 60Kraków, ul. Francesco Nullo 36/U2
Tel: (12) 444 68 60Kraków, ul. Mehoffera 6
Tel: (12) 312 41 53Krzeszowice, ul. Stolarska 1
Tel. (18) 521 10 74Zakopane, ul. Orkana 6d
Tel: (14) 696 00 79Tarnów, ul. Goldhammera 10
Tel: (12) 444 68 60Wieliczka, ul. Wincentego Pola 4a
Tel: (33) 488 02 75Wadowice, osiedle Kopernika 10B
Tel: (12) 444 68 60Kraków, ul. Zdrowa 1/3
Telefon:Adres:
Tel: (52) 569 10 67Chojnice, Ul. Mickiewicza 3
Tel: (58) 739 69 24Gdynia, ul. Adm.J.Unruga 84
Tel: (58) 739 66 96Gdańsk, ul. Subisława 24
Tel: (59) 722 84 43Słupsk, ul. Juliusza Kossaka 22
Tel: (58) 746 34 72Wejherowo, ul. I Brygady Pancernej 36
Tel: (59) 722 84 26Czarne, Plac Wolności 10
Tel: (55) 621 23 05Kwidzyn, ul. 11 Listopada 20/1
Tel: (55) 612 93 10Malbork, ul.Dworcowa 14
Tel: (58) 739 67 99Starogard Gdański, ul. Skarszewska 10A
Tel: (59) 727 33 15Człuchów, Os. Wazów 8
Tel: (58) 739 66 96Kartuzy, ul. Sambora 21A
Tel: (59) 722 84 43Bytów, ul. Lęborska 11
Tel: (58) 739 66 96Puck, ul. I Armii Wojska Polskiego 27
Tel: (59) 727 33 15Ustka, ul. Mickiewicza 12
Tel: (59) 722 84 43Tuchomie, ul. Jana III Sobieskiego 22
Tel: (58) 739 69 24Gdynia, ul. Warszawska 34/36
Telefon:Adres:
Tel: (55) 621 21 99Elbląg, ul. Nowowiejska 7
Tel: (89) 627 16 68Olsztyn, ul. Wioślarska 4
Tel: (89) 627 12 88Szczytno, ul. Chrobrego 10
Tel: (89) 627 13 20Ostróda, ul. Jana Sobieskiego 3C
Tel: (89) 627 13 43Biskupiec, ul. Armii Krajowej 1A
Tel: (23) 682 23 32Mława, ul. Anny Dobrskiej 1
Tel: (87) 735 13 18Pisz, ul. Sienkiewicza 4
Tel: (89) 627 16 68Bartoszyce, u. Andrzeja Wajdy 10
Tel: (55) 621 21 99Braniewo, ul. Żeromskiego 14a
Tel: (89) 627 13 43Biskupiec, ul. Armii Krajowej 8
Tel: (87) 735 13 18Ełk ul. Nadjeziorna 23/A2
Telefon:Adres:
Tel: (15) 816 50 20Gorzyce, ul. Piłsudskiego 17
Tel: (17) 784 00 51Rzeszów, ul.Architektów 11
Tel. (15) 816 50 66Stalowa Wola, ul. Okulickiego 36
Tel. (14) 696 06 51Sanok, ul. Przemyska 24
Tel: (13) 444 01 02Krosno, ul. 1000 lecia 13
Tel: (16) 736 11 17Jarosław, ul. Poniatowskiego 53
Tel: (16) 736 11 17Lubaczów, ul. Kościuszki 141/7
Tel: (17) 784 00 51 Rzeszów, Pl. Wolności 17
Tel: (17) 784 00 51Rzeszów, ul.Litewska 4/4
Telefon:Adres:
Tel: (95) 783 51 55Gorzów Wielkopolski, ul. Kombatantów
Tel: (68) 414 50 54Zielona Góra, ul. Wyszyńskiego 99
Tel: (65) 356 82 52Wschowa, ul. Zygmunta Starego 4
Tel: (95) 783 51 55Gorzów Wielkopolski, ul. Łużycka 7
Tel: (68) 414 52 72Żary, ul. Strzelców 10
Tel: (95) 711 70 06Strzelce Krajeńskie, Al. Wolności 9 K
Tel: (68) 414 50 54Zielona Góra, ul. Kazimierza Wielkiego 6A
Telefon:Adres:
Tel: (75) 610 60 29Jelenia Góra, ul. Ogińskiego 1B
Tel: (76) 745 40 29Legnica, ul. Piekarska 7
Tel: (74) 660 62 60Wałbrzych, ul. Armii Krajowej 22-23
Tel: (71) 723 00 56Wrocław, Ul. Kunickiego 37A
Tel: (71) 723 00 56Kobierzyce, Ul. Witosa 5
Tel: (74) 660 61 88Kłodzko, Ul. Wojska Polskiego 18
Tel: (71) 723 01 46Bystrzyca, Ul. Chrobrego 14
Tel: (71) 723 00 56Ślęza, ul. Przystankowa 2
Tel. (71) 723 00 56Wrocław, ul. Trwała 7
Tel: (74) 660 62 55Świdnica, ul. Kliczkowska 37
Tel: (71) 723 73 40Oleśnica, ul. gen. J. Hallera 25
Tel: (76) 745 43 03Złotoryja, ul. Rynek 5/2
Tel: (76) 745 40 29Jawor, ul. Piłsudskiego 10
Tel: (75) 610 60 29Kamienna Góra, ul. Władysława Broniewskiego 26A
Tel: (71) 723 00 56Wrocław, ul. Skarbowców 121-123
Tel: (76) 745 40 29Legnica, ul. Biegunowa 2
Telefon:Adres:
Tel: (41) 519 652 379Kielce, al. Tysiąclecia Państwa Polskiego 17a
Tel: (41) 241 22 19Ostrowiec Świętokrzyski, Os. Ogrody 29
Tel: (41) 241 22 01Starachowice, ul. Jana Pawła II 1
Tel: (41) 241 22 02Końskie, ul. Południowa 1
Tel: (41) 260 80 03Jędrzejów, ul. Małogoska 25
Tel: (41) 248 39 99Pińczów, ul. Batalionów Chłopskich 33
Tel: (41) 241 21 45Włoszczowa, Ul. Mleczarska 11
Tel: (41) 519 652 379Kielce, ul. Śląska 13
Tel: (41) 519 652 379Kielce, ul. Podklasztorna 120/2
Telefon:Adres:
Tel: (77) 547 48 08Kędzierzyn Koźle, ul. Czerwińskiego 3
Tel: (77) 547 44 60Kluczbork, ul. Grunwaldzka 20
Tel: (77) 547 44 59Nysa, ul. Ogrodowa 1
Tel. (77) 541 83 66Prudnik, ul. Ogrodowa 2a
Tel: (77) 547 43 14Brzeg, ul. Trzech Kotwic 6
Tel: (77) 547 43 14Opole, ul. Kościuszki 2
Tel: (77) 547 43 14Opole, ul. Katowicka 55
Telefon:Adres:
Tel: (24) 386 21 11Kutno, ul. Sienkiewicza 16
Tel: (42) 279 72 24Łódź, ul. Kniaziewicza 20a
Tel: (44) 744 13 10Piotrków Trybunalski, ul. Polna 13/13A
Tel: (44) 744 12 75Radomsko, ul. Mickiewicza 29
Tel: (46) 816 61 99Skierniewice, ul. Sobieskiego 29
Tel: (44) 744 12 99Tomaszów Mazowiecki, ul. Barlickiego 15
Tel: (44) 744 13 55Bełchatów, ul. Edwardów 2A
Tel: (43) 655 74 09Wieluń, ul J.Żubr 30
Tel: (43) 656 43 73Sieradz, ul. Krakowskie Przedmieście 10
Tel: (42) 279 74 94Zgierz, ul. Dąbrowskiego 19
Tel: (42) 279 72 24Pabianice, ul. Warszawska 6
Tel: (42) 279 72 24Łódź, ul. Bazarowa 9
Telefon:Adres:
Tel: (91) 852 22 36Szczecin, ul. Powstańców Wielkopolskich 66/68
Tel: (94) 716 60 83Szczecinek, ul. Kilińskiego 7
Tel: (67) 345 01 36Wałcz, ul. Piastowska 3
Tel. (94) 716 60 82Kołobrzeg, ul. Szpitalna 2c/5
tel. (94) 716 63 51Dębno, ul. Kościuszki 48
Tel. (94) 716 60 72Koszalin, ul. Traugutta 31/3
Tel. (91) 852 22 67Świnoujście, ul. Piłsudskiego 23-25
Tel: (91) 831 09 04Gryfice, ul Ks.Stanisława Ruta 9
Tel: (95) 711 70 38Myślibórz, ul. Kościelna 15
Tel: (91) 831 09 77Kamień Pomorski, ul. Kopernika 28
Tel: (91) 852 22 36Goleniów, ul. Partyzantów 11
Tel: (59) 727 33 15Sławno, ul. Chełmońskiego 9
Tel: (91) 852 28 06Stargard, ul. Kilińskiego 3
Tel. (94) 716 60 72Koszalin, ul. Słowackiego 4
3. Podaj dane rozwiń

„Podanie danych osobowych jest dobrowolne. Dane będą przetwarzane wyłącznie w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie, na podstawie art. 23 ustęp 1. punkt 3) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn.zm.), przez to testDNA Services Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach przy ul. Bocheńskiego 38, zarejestrowaną w rejestrze przedsiębiorców prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Katowice-Wschód w Katowicach Wydział VIII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000485736, NIP: 6342822607, Regon: 243412289. Osobie podającej dane przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.”


Bezpłatna rozmowa i czat – w trosce o rzetelną informacje o badaniach

Pon-pt: 7:00 – 22:00
Weekendy i święta: 9:00 – 21:00

 

   Rozwiązujemy wątpliwości!

img
img

.

Źródła:

[1] P. Radu,J. Atsmon,Gilbert’s syndrome–clinical and pharmacological implications, Isr Med Assoc J. 2001 Aug 3

[2] A. Rasool, S. Sabir, M. Ashlaq, U. Farooq, M.Z. Khan, F.Y. Khan, Gilbert’s syndrome – a concealed adversity for physicians and surgeons, “Journal of Ayub Medical College, Abbottabad” 2015, 27(3), 707–10.

[3] S. Marques O. Ikediobi,  The clinical application of UGT1A1 pharmacogenetic testing: Gene-environment interactionsHuman Genomics 2010 4:238

[4]A. Mróz, Z. Mazerska, Glukuronidacja leków przeciwnowotworowych – detoksyfikacja, mechanizm oporności czy sposób na formę proleku?, Postępy Higieny i  Medycyny Doświadczalnej (online), 2015; 69: 1462-1477

Data publikacji: 10/07/2018, Data aktualizacji: 27/07/2018