Bóle nóg a zakrzepica – kiedy ból nóg od kolan w dół jest groźny?
Ból nóg jest podstawowym objawem zakrzepicy. Chorujący na nią pacjenci określają go często jako „rozpieranie” łydek i tzw. „ból nóg od kolana w dół”. Bywa, że lekarze przypisują mu jednak zupełnie inne schorzenia, np. zwyrodnienie kręgosłupa czy zmiany miażdżycowe. Ból nóg to również częsta dolegliwość kobiet w ciąży oraz tych, które stosują antykoncepcję hormonalną. Kiedy ból nóg może być szczególnie groźny i jak uchronić się przed groźną dla życia zakrzepicą?
Jeśli czytasz to wieczorem, porównując jedną łydkę z drugą, zacznijmy od tego, czego potrzebujesz najbardziej: od odpowiedzi, czy Twoje objawy wymagają reakcji dziś, czy mogą spokojnie poczekać. To zajmie minutę. Potem przejdziemy do przyczyn – a na końcu do tej jednej, która ukrywa się w genach i milczy, dopóki coś jej nie obudzi.
Sprawdź w minutę, czy Twój ból nóg wymaga pilnej reakcji
Spis treści
Większość bólu nóg od kolan w dół ma spokojne wytłumaczenie – przeciążenie, żyły, kręgosłup. Jest jednak zestaw objawów, przy których liczy się czas. Cechą wspólną jest to, że pojawiają się nagle, dotyczą jednej nogi i narastają, zamiast mijać po odpoczynku.
Zadzwoń po pomoc lub jedź na SOR, jeśli obserwujesz u siebie:
- nagłą duszność – w spoczynku albo przy niewielkim wysiłku
- ból w klatce piersiowej nasilający się przy głębokim wdechu lub kaszlu
- przyspieszony oddech i serce, zawroty głowy, uczucie omdlenia
- kaszel z domieszką krwi
To możliwe objawy zatoru płucnego – sytuacji, w której skrzep z nogi trafił do płuc. Tu liczą się godziny.
Skontaktuj się z lekarzem tego samego dnia, jeśli masz:
- obrzęk jednej łydki – noga wyraźnie grubsza niż druga, skarpetka zostawia głęboki ślad
- ból lub tkliwość łydki, która boli także wtedy, gdy leżysz i nic nie robisz
- zaczerwienienie, zasinienie lub wyraźne ocieplenie skóry na jednej nodze
- uczucie napięcia, rozpierania, wyraźniejszy rysunek żył
To zestaw typowy dla zakrzepicy żył głębokich. Warto go sprawdzić badaniem USG, a nie obserwacją przez tydzień.
Umów się do lekarza spokojnie, w najbliższych dniach, jeśli: bolą Cię obie nogi, ból narasta w ciągu dnia i mija po nocy, dochodzi do tego uczucie ciężkości, kurcze albo widoczne żylaki. To obraz typowy dla przewlekłych problemów z żyłami – wymaga leczenia, ale bez pośpiechu.
Najprostsza zasada, którą warto zapamiętać: ból obu nóg po długim dniu to zwykle przeciążone żyły. Nagły ból jednej nogi z obrzękiem to sygnał „sprawdź to dziś”.
Badanie na trombofilię w 3 prostych krokach
Prosto, wygodnie i bez wychodzenia z domu.
Zamawiasz badanie
do domu lub umawiasz wizytę w placówce.
Pobierasz próbkę
Pobierasz próbkę (wymaz z policzka) samodzielnie w domu i odsyłasz bezpłatnie kurierem/paczkomatem lub przychodzisz do punktu w umówionym terminie.
Odbierasz wynik badania
Wynik badania odbierasz online po 4-7 dniach roboczych. Dostaniesz od nas wiadomość e-mail z informacją o tym, że Twój wynik jest gotowy.
Bezpiecznie i wygodnie
Badanie wykonujesz bez wychodzenia z domu. Twoje dane i próbki są w pełni chronione.
Masz pytania?
Zadzwoń do nas 665 761 161
Często przyczyną bólu nóg jest rozwijająca się zakrzepica
Charakterystyczną cechą choroby zakrzepowej jest obecność skrzepliny powstałej ze sklejonych ze sobą krwinek. Gdy skrzeplina zatka światło naczynia krwionośnego, krew nie może być już dalej przepompowywana. Wewnątrz żyły wytwarza się więc ciśnienie, wywołujące ból nóg, zazwyczaj od kolan w dół. Jego przyczyną może być też stan zapalny, który powstaje w okolicy niedrożnego naczynia. Ból nóg może być objawem rozwijającej się zakrzepicy w szczególności wtedy, kiedy dodatkowo odczuwasz takie dolegliwości jak:
- zasinienie i obrzęk kończyny
- podwyższona temperatura nogi
- bolesność wzdłuż przebiegu naczyń
- bolesność mięśni golenia
- tkliwość skóry ponad dużymi pniami żylnymi w obrębie kończyny
- obrzęk z wypełnieniem naturalnych zagłębień w obrębie kończyny
Co więcej, utworzony w żyle nogi skrzep może odłączyć się od naczynia krwionośnego i wraz z prądem krwi popłynąć do płuc i mózgu. Niedrożność naczyń w tak ważnych narządach wewnętrznych wiąże się z poważnymi powikłaniami, np. z zatorem płucnym czy udarem mózgu, które mogą doprowadzić do nagłego zatrzymania krążenia.
Warto znać też odległe następstwo. U części osób po przebytej zakrzepicy rozwija się zespół pozakrzepowy – przewlekły obrzęk, ból i przebarwienia podudzia, a w cięższych przypadkach owrzodzenie. To dolegliwość na lata, dlatego tak duże znaczenie ma szybka reakcja.
Dlaczego bolą nogi od kolan w dół? Pozostałe przyczyny
Podudzie to najdalszy punkt od serca. Krew musi tu dopłynąć pod górę, wracając wbrew grawitacji, a pomagają jej w tym mięśnie łydki i drobne zastawki w żyłach. Kiedy ten mechanizm szwankuje, pierwsze protestują właśnie łydki. Stąd tak wiele różnych chorób daje bardzo podobny objaw.
Żyły – najczęstsza przyczyna ciężkich nóg
Przy przewlekłej niewydolności żylnej zastawki w żyłach przestają szczelnie się domykać i część krwi cofa się w dół. Efekt: uczucie ciężkości i rozpierania, obrzęk wokół kostek pod koniec dnia, kurcze w nocy, czasem pajączki i żylaki. Charakterystyczne jest to, że ulgę przynosi uniesienie nóg, a objawy nasilają się po długim staniu lub siedzeniu i w upale.
Tętnice – ból, który zmusza Cię do przystanku
Kiedy zwężone przez zmiany miażdżycowe tętnice dostarczają za mało krwi, mięśnie łydki bolą przy chodzeniu i uspokajają się po zatrzymaniu – po mniej więcej tym samym dystansie. Tu obraz jest odwrotny niż przy żyłach: ulgę daje opuszczenie nóg, a uniesienie je nasila. Skóra bywa chłodna i blada, włosy na goleni rzadną.
Nerwy – pieczenie, drętwienie, mrowienie
Uszkodzenie drobnych nerwów (najczęściej w przebiegu cukrzycy, także po chemioterapii lub przy niedoborze witaminy B12) daje ból opisywany jako palenie, pieczenie, prąd albo chodzące mrówki, zwykle symetrycznie w obu stopach i podudziach, z nasileniem w nocy. Tak wygląda też typowy ból nogi od kolana do stopy o podłożu nerwowym. Osobna sprawa to zespół niespokojnych nóg: przymus poruszania nogami wieczorem, który znika w trakcie ruchu.
Kręgosłup – ból, który schodzi z pleców
Zwyrodnienie kręgosłupa i ucisk na korzeń nerwowy w odcinku lędźwiowym potrafią dawać ból promieniujący od pośladka przez udo aż do łydki i stopy, często z drętwieniem. Zwykle dotyczy jednej nogi i zmienia się przy zmianie pozycji ciała – kaszel czy schylanie się je nasilają.
Mięśnie, przeciążenie, elektrolity, leki
Nowa aktywność, długie stanie w pracy, odwodnienie, niedobór magnezu czy potasu, a także niektóre leki (m.in. statyny i leki moczopędne) – wszystko to daje bóle łydek, które mijają po zmianie okoliczności.
Puchnięcie nóg od kolan w dół – kiedy to sygnał ostrzegawczy
Obrzęk jest tym objawem, który najczęściej decyduje o dalszym postępowaniu, dlatego warto umieć go czytać. Kluczowe pytanie brzmi: jedna noga czy obie?
Obie nogi puchną równomiernie – zwykle chodzi o zastój żylny, upał, długi lot, ciążę, nadwagę albo działanie leków. Bywa też objawem chorób serca, nerek czy tarczycy, więc utrzymujący się obrzęk obu nóg to powód do wykonania podstawowych badań krwi.
Puchnie jedna noga – to zawsze sytuacja do sprawdzenia. Jeśli obrzęk pojawił się w ciągu godzin lub dni, towarzyszy mu ból łydki, ocieplenie albo zasinienie, na pierwszym miejscu trzeba wykluczyć zakrzepicę. Różnica obwodu łydek powyżej mniej więcej 3 cm to jeden z sygnałów, na które patrzy lekarz.
Praktyczna wskazówka: zmierz obwód obu łydek w tym samym miejscu (np. 10 cm poniżej rzepki) i zapisz wynik razem z datą. To dwie minuty, a lekarzowi daje twardą informację zamiast wrażenia.
Ból nóg, gdy leżysz i w nocy – co to znaczy
Moment pojawienia się bólu jest wskazówką, którą warto umieć odczytać:
- Boli wieczorem, ulgę daje uniesienie nóg → typowe dla zastoju żylnego. W ciągu dnia krew zalega w podudziach, wieczorem daje o sobie znać.
- Boli w nocy, ulgę daje spuszczenie nóg z łóżka → to sygnał ze strony tętnic. Wymaga konsultacji, bo oznacza już zaawansowane niedokrwienie.
- Piecze i drętwi w nocy, obie stopy → obraz typowy dla uszkodzenia drobnych nerwów. Warto sprawdzić poziom cukru i witaminy B12.
- Boli jedna łydka niezależnie od pozycji, także w spoczynku, i puchnie → to sytuacja, w której zakrzepica jest realną możliwością i trzeba ją wykluczyć.
- Przymus poruszania nogami, ulga po wstaniu i przejściu się → zespół niespokojnych nóg. Często wiąże się z niedoborem żelaza.
Do jakiego lekarza iść z bólem nóg i jakie badania zrobić
Konkretna ścieżka, żeby oszczędzić Ci błądzenia:
- Podejrzenie zakrzepicy (jedna noga, obrzęk, ból w spoczynku) → lekarz rodzinny, nocna pomoc lekarska albo SOR. Potrzebne badanie to USG dopplerowskie żył kończyn dolnych, często poprzedzone oznaczeniem D-dimerów z krwi (badanie krwi wykrywające ślady rozpuszczania się skrzepu). Prawidłowy wynik D-dimerów przy niskim prawdopodobieństwie klinicznym pozwala zakrzepicę wykluczyć.
- Ciężkie nogi, żylaki, obrzęki wieczorem → chirurg naczyniowy lub flebolog. Badanie: USG dopplerowskie żył.
- Ból łydek przy chodzeniu, ustępujący po zatrzymaniu → chirurg naczyniowy albo angiolog. Badanie: wskaźnik kostka–ramię (porównanie ciśnienia na ramieniu i na kostce) i USG tętnic.
- Pieczenie i drętwienie stóp → neurolog. Badania: glukoza, HbA1c (czyli poziom cukru z ostatnich trzech miesięcy), witamina B12, TSH, w razie potrzeby badanie przewodnictwa nerwowego.
- Ból promieniujący od pleców → ortopeda lub neurolog, ewentualnie rezonans odcinka lędźwiowego.
- Przebyta zakrzepica, zakrzepica w rodzinie, poronienia, planowana ciąża lub antykoncepcja → badanie genetyczne w kierunku trombofilii wrodzonej. To jedyna przyczyna z całej listy, której nie widać w morfologii ani w USG.
Skłonność do powstawania zakrzepów jest zapisana w naszych genach
Częstą przyczyną zakrzepicy szczególnie u młodych pacjentów (wiek około 30 do 50 lat) a także udarów mózgu w młodym wieku jest trombofilia wrodzona w tym mutacja typu Leiden w genie czynnika V krzepnięcia krwi, mutacja G20210A w genie protrombiny. W wielu przypadkach świadomość posiadania takiej genetycznej skłonności do zakrzepicy pozwoliłaby się uchronić przed niepełnosprawnością a nawet śmiercią poprzez zastosowania odpowiedniego leczenia oraz działań profilaktycznych. W jaki sposób?
Zacznijmy od tego, co te nazwy właściwie znaczą, bo brzmią groźniej, niż są. Trombofilia wrodzona to po prostu dziedziczna skłonność do nadmiernego krzepnięcia krwi. Możesz mieć ją całe życie i o niej nie wiedzieć, bo sama z siebie nie boli i nie daje żadnych objawów. Ujawnia się dopiero wtedy, gdy dołączy coś jeszcze.
- Czynnik V Leiden – drobna zmiana w jednym genie. Organizm ma naturalny hamulec krzepnięcia, a ta zmiana sprawia, że hamulec działa słabiej. Krew krzepnie łatwiej, niż powinna. Dotyczy około 5% osób w populacji europejskiej, czyli mniej więcej jednej na dwadzieścia.
- Zmiana w genie protrombiny – organizm produkuje więcej białka odpowiedzialnego za tworzenie skrzepu. Więcej budulca to łatwiejsze powstawanie skrzeplin. Występuje u około 2% osób.
Skala robi się istotna wtedy, gdy taka skłonność spotka się z estrogenem. W badaniu obejmującym 240 tysięcy kobiet z brytyjskiego UK Biobank nosicielki czynnika V Leiden stosujące tabletki antykoncepcyjne miały ponad pięciokrotnie wyższe ryzyko zakrzepicy w pierwszych dwóch latach stosowania niż pozostałe użytkowniczki. Te dwa czynniki się nie sumują – one się mnożą.
Pacjenci z trombofilią wrodzoną są bardziej narażeni na zakrzepicę żył jeśli dodatkowo oprócz posiadania mutacji genetycznych sprzyjają temu pewne czynniki środowiskowe. Należą do nich np. antykoncepcja hormonalna, długie podróże, ciąża i połóg, operacje, silne urazy, unieruchomienie, zabieg, otyłość itp. Jeśli lekarz wie o występowaniu trombofilii wrodzonej może przepisać pacjentce bezpieczną formę antykoncepcji hormonalnej lub hormonalnej terapii zastępczej, zastosować leczenie przeciwzakrzepowe w trakcie ciąży oraz połogu, zastosować leczenie przeciwzakrzepowe przy unieruchomieniu itp.
.
Badanie w kierunku trombofilii wrodzonej w szczególności powinny wykonać osoby, u których w rodzinie wystąpiła zakrzepica czy udar mózgu a także te, które zażywają antykoncepcję hormonalną, poroniły, palą papierosy, planują operacje / zabiegi związane z dłuższym unieruchomieniem, często podróżujące.
Dlaczego nikt Ci tego badania dotąd nie zaproponował?
To uzasadnione pytanie. Duże organizacje medyczne odradzają badanie każdego pacjenta z bólem nóg i każdej kobiety przed antykoncepcją. Powód jest ekonomiczny – przebadanie milionów osób na wszelki wypadek byłoby dla systemu ochrony zdrowia nieopłacalne, a nie taki, że wynik jest bezwartościowy.
System zastępuje badanie wywiadem rodzinnym: pyta, czy ktoś w rodzinie miał zakrzepicę. Ten filtr bywa nieszczelny z prostego powodu – u wielu nosicieli w rodzinie po prostu jeszcze nikt nie zachorował. Pierwszym przypadkiem bywa właśnie ta osoba, która trafia do szpitala.
Materiałem do badania jest krew albo wymaz z policzka, który możesz pobrać samodzielnie w domu. Badanie wykonuje się raz w życiu – geny się nie zmieniają, więc wynik zostaje z Tobą na zawsze.
Badanie w skrócie
Masz wynik – i co dalej? Konkretna ścieżka
To pytanie zadaje sobie każdy przed badaniem: dobrze, dowiem się – i co mi to da?
Jeśli stosujesz antykoncepcję hormonalną → lekarz zamienia metodę z estrogenem (tabletka dwuskładnikowa, plaster, krążek dopochwowy) na metodę bez estrogenu: tabletkę jednoskładnikową, wkładkę hormonalną, implant albo wkładkę miedzianą. Międzynarodowe kryteria kwalifikacji uznają je u kobiet z rozpoznaną trombofilią za akceptowalne. Antykoncepcja zostaje, znika najbardziej ryzykowny składnik.
Jeśli planujesz ciążę → położnik obejmuje ciążę ściślejszą opieką i rozważa profilaktykę przeciwzakrzepową w postaci zastrzyków z heparyny drobnocząsteczkowej, zwykle także w połogu – czyli w okresie najwyższego ryzyka zakrzepicy w całym życiu rozrodczym kobiety.
Jeśli miałaś poronienie → wynik staje się elementem układanki. Skłonność do nadmiernego krzepnięcia może sprzyjać powstawaniu mikrozakrzepów w łożysku i utrudniać zaopatrzenie zarodka w krew. Znając przyczynę, lekarz może zaplanować kolejną ciążę z odpowiednim postępowaniem od pierwszych tygodni.
Jeśli zbliżasz się do menopauzy albo rozważasz terapię hormonalną → tu wynik zmienia bardzo konkretną rzecz: drogę podania hormonów. Estrogen połknięty w tabletce trafia najpierw do wątroby i to tam pobudza produkcję białek odpowiedzialnych za krzepnięcie. Estrogen podany przez skórę – w plastrze, żelu lub sprayu – omija ten etap i wchodzi do krwi bezpośrednio.
Różnica jest wyraźna. W zbiorczej analizie badań doustna terapia wiązała się z około dwukrotnie wyższym ryzykiem zakrzepicy żył głębokich niż terapia przezskórna, podczas gdy dla plastrów i żeli ryzyko pozostawało na poziomie kobiet niestosujących hormonów. Dlatego kobietom z wrodzoną skłonnością do zakrzepów zaleca się rozważenie terapii przezskórnej. Znaczenie ma też rodzaj drugiego hormonu – jego postać najbardziej zbliżona do naturalnej wypada w badaniach korzystniej niż starsze odpowiedniki.
Praktyczny wniosek: menopauza z rozpoznaną trombofilią zwykle wciąż oznacza możliwość leczenia objawów – uderzeń gorąca, bezsenności, suchości – tylko inną drogą podania. Bez tej informacji lekarz często wybiera wariant najostrożniejszy, czyli żaden.
Jeśli czeka Cię operacja → przekazujesz wynik chirurgowi i anestezjologowi przed zabiegiem. Zespół wdraża wtedy profilaktykę: zastrzyki, pończochy uciskowe, wcześniejsze uruchomienie po zabiegu. To rutynowe postępowanie, które trzeba tylko zaplanować z wyprzedzeniem.
Jeśli lecisz dłużej niż kilka godzin → wiesz, że w Twoim przypadku pończochy uciskowe, nawodnienie i wstawanie co godzinę to rzeczywista profilaktyka, a nie ostrożnościowy rytuał.
Dla rodziny → ta skłonność jest dziedziczna, więc Twój wynik staje się konkretną informacją dla mamy, siostry, córki i brata. Zamiast „chyba nikt u nas nic nie miał”, Twoja córka powie kiedyś ginekologowi: „u mojej mamy wykryto dziedziczną skłonność do zakrzepicy” – i to zmieni sposób, w jaki zostanie poprowadzona.
Warto wiedzieć: sam wynik zwykle nie oznacza brania leków na stałe. Bezobjawową skłonność traktuje się jako informację, która uruchamia ochronę w konkretnych, ryzykownych momentach życia. Codzienność zostaje bez zmian.
A jeśli jesteś mężczyzną?
Wrodzona skłonność do zakrzepów dziedziczy się niezależnie od płci i u mężczyzn występuje równie często. Zakrzepica żył głębokich dotyczy obu płci w podobnym stopniu – po prostu u kobiet częściej mówi się o niej przy okazji hormonów i ciąży, więc mężczyźni rzadziej trafiają na to badanie.
U Ciebie wynik pracuje w czterech sytuacjach:
- Uraz z unieruchomieniem – gips na nodze po zerwanym ścięgnie Achillesa czy złamaniu kostki to jeden z najczęstszych scenariuszy zakrzepicy u aktywnych mężczyzn po trzydziestce. Kilka tygodni w gipsie plus wrodzona skłonność to połączenie, przy którym ortopeda wdraża zastrzyki przeciwzakrzepowe – o ile o niej wie.
- Operacja, zwłaszcza ortopedyczna, brzuszna i onkologiczna – dokładnie ta sama sytuacja co wyżej, tylko planowana. Wynik przekazujesz anestezjologowi przed zabiegiem.
- Praca siedząca i długie podróże – wielogodzinne prowadzenie samochodu, loty, praca za biurkiem bez wstawania. Wiedząc o skłonności, traktujesz pończochy uciskowe i przerwy co godzinę jako realną profilaktykę.
- Po przebytej zakrzepicy – jeśli epizod wystąpił bez wyraźnej przyczyny albo w młodym wieku, wynik pomaga hematologowi ocenić, jak długo powinno trwać leczenie przeciwkrzepliwe.
Jest jeszcze jeden powód, który dla wielu mężczyzn okazuje się najważniejszy. Skłonność przekazujesz dzieciom – statystycznie każde z nich ma około 50% szans, że ją odziedziczy. Twoja córka za kilka lat pójdzie po receptę na tabletki antykoncepcyjne, a lekarz zapyta ją o zakrzepicę w rodzinie. Jeśli będzie mogła powiedzieć „u taty wykryto dziedziczną skłonność do zakrzepicy”, dostanie inną receptę niż przy odpowiedzi „chyba nikt u nas nic nie miał”. Twój syn usłyszy to samo pytanie przed pierwszą operacją.
Jedno badanie, raz w życiu, a odpowiedź działa jednocześnie dla Ciebie i dla Twoich dzieci.
Badanie w kierunku trombofilii wrodzonej
Wynik jest dostępny już w ciągu 4–7 dni roboczych i ważny na całe życie.
Wybierz najwygodniejszy sposób pobrania
Zamów zestaw do domu albo umów pobranie w punkcie medycznym.
Zestaw do samodzielnego pobrania
Prosto, bezpiecznie i bez wychodzenia z domu.
- Oszczędzasz 50 zł kosztów pobrania
- Darmowa dostawa i odbiór kurierem
- Rozszerzony zakres: 6 mutacji w 1 badaniu
- Gwarancja próbki: w razie potrzeby otrzymasz nowy zestaw bez dodatkowych opłat
- Pewność wyniku (certyfikat UK NEQAS)
Pobranie w punkcie medycznym
Wizytę potwierdzi nasz konsultant.
- Ponad 300 punktów w całej Polsce
- Pobranie przez personel medyczny
- Rozszerzony zakres: 6 mutacji w 1 badaniu
- Gwarancja jakości (certyfikat UK NEQAS)
Wynik prawidłowy – co zyskujesz?
Wtedy zyskujesz dwie rzeczy. Po pierwsze, spokój, który zostaje na lata: przed każdą kolejną ciążą, operacją i decyzją o antykoncepcji masz tę kwestię odhaczoną raz na zawsze. Po drugie, kierunek – skoro przyczyna leży gdzie indziej, diagnostyka może pójść dalej zamiast krążyć wokół tego samego pytania.
Omów wynik ze specjalistą genetyki klinicznej
Swój wynik możesz omówić podczas rozmowy telefonicznej z dr n. med. Renatą Posmyk. Podczas konsultacji dowiesz się, co oznaczają poszczególne mutacje, a także jakie ewentualne dalsze leczenie będzie odpowiednie dla Ciebie.
Zadzwoń do nas i zapytaj o szczegóły: 665 761 161
Jedną z przyczyn zakrzepicy jest trombofilia wrodzona. Schorzenie to wywołane jest mutacjami w genach i bardzo często nie daje żadnych objawów. Jeśli w rodzinie pojawiły się przypadki zakrzepicy, udaru, problemów z nadkrzepliwością czy nawracające poronienia zalecane jest wykonanie testu genetycznego. Trombofilia jest chorobą dziedziczną, ale można zapobiegać jej skutkom. Dlatego tak ważna jest wczesna diagnostyka. W niektórych sytuacjach może ona uratować życie
Jak pozbyć się bólu nóg – działania profilaktyczne
Profilaktyka zakrzepicy polega w głównej mierze na eliminowaniu czynników ryzyka rozwoju choroby. A tych da się wyliczyć całkiem sporo. Zakrzepica może pojawić się jako następstwo urazu, przebytej operacji czy długotrwałego unieruchomienia. Jest chorobą ludzi starszych, otyłych, nałogowych palaczy, podróżników oraz przyszłych mam. Ponadto może wystąpić też u nosicieli określonych mutacji genetycznych (trombofilia wrodzona), jak również kobiet przyjmujących tabletki antykoncepcyjne. W uniknięciu zakrzepicy pomoże więc zdrowa dieta, ruch czy zerwanie z nikotynowym nałogiem. Ogromną rolę odgrywa tutaj personel medyczny, który powinien zadbać o jak najszybsze uaktywnienie pacjentów po operacjach, oczywiście na tyle, na ile pozwala na to ich stan.
W praktyce oznacza to kilka rzeczy, które możesz zrobić od dziś:
- Ruszaj łydkami co godzinę. Mięsień łydki działa jak druga pompa dla krwi żylnej. Dwadzieścia wspięć na palce przy biurku robi więcej niż godzina masażu wieczorem.
- Unoś nogi wieczorem na kwadrans powyżej poziomu serca.
- Rozważ podkolanówki lub pończochy uciskowe, zwłaszcza przy pracy stojącej, w ciąży i w podróży. Klasę ucisku dobiera lekarz.
- W podróży dłuższej niż 4 godziny: pij wodę, unikaj alkoholu, wstawaj co godzinę, ćwicz stopy w miejscu.
- Chłodny prysznic na łydki od dołu do góry poprawia napięcie żył i przynosi ulgę po długim dniu.
I element, który zwykle wypada z takiej listy, a realnie zmienia bezpieczeństwo w każdym z powyższych momentów: jednorazowe sprawdzenie, czy masz wrodzoną skłonność do zakrzepów. Pozostałych czynników możesz się domyślić po sobie. Ten jeden zobaczysz wyłącznie w badaniu.
FAQ – Najczęstsze pytania
Przeczytaj więcej:
Skutki uboczne antykoncepcji hormonalnej – co jest groźne?
Ból nóg od kolana w dół
Czym jest zakrzepica?
Dlaczego warto samodzielnie pobrać wymaz z policzka?
Źródła:
- A. Padjas, Wskazania do diagnostyki w kierunku trombofilii
- Stany nadkrzepliwości (trombofilie)
- Middeldorp S. i wsp., American Society of Hematology 2023 guidelines for management of venous thromboembolism: thrombophilia testing, Blood Advances, 2023.
- The risk of venous thromboembolism in oral contraceptive users: the role of genetic factors – a prospective cohort study of 240 000 women in the UK Biobank, American Journal of Obstetrics & Gynecology, 2023.
- Kujovich J.L., Factor V Leiden Thrombophilia, GeneReviews®, NCBI.
- World Health Organization, Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use.
- Mohammed K. i wsp., Oral vs Transdermal Estrogen Therapy and Vascular Events: A Systematic Review and Meta-Analysis, Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 2015.
- Canonico M. i wsp., Hormone Therapy and Venous Thromboembolism Among Postmenopausal Women (badanie ESTHER), Circulation, 2007.
Treści na tej stronie zostały przygotowane przez zespół specjalistów laboratorium testDNA, które od ponad 20 lat zajmuje się badaniami DNA w Polsce. Naszą misją jest dostarczanie pacjentom rzetelnych informacji oraz nowoczesnych rozwiązań diagnostycznych.
W pracach nad materiałami edukacyjnymi uczestniczą lekarze, diagności laboratoryjni oraz konsultanci medyczni, którzy na co dzień wspierają kobiety po poronieniach i pary zmagające się z niepłodnością. Dzięki temu masz większą pewność, że informacje, które czytasz, są oparte na aktualnej wiedzy medycznej i praktyce klinicznej.
