Badania genetyczne po poronieniu: jakie badania zrobić i od czego zacząć?
Po poronieniu najczęściej wraca jedno pytanie: „dlaczego?”. Badania genetyczne po poronieniu pomagają sprawdzić, czy przyczyna straty mogła mieć podłoże genetyczne i jak zaplanować kolejne kroki. Dla wielu kobiet i par to moment, w którym domysły zamieniają się w fakty – i łatwiej przejść z „boję się kolejnej straty” do „wiem, co sprawdzić i jak się przygotować”.
Najważniejsze jest nie to, żeby robić „wszystko naraz”, tylko żeby zacząć od badania, które ma największą szansę dać odpowiedź – a dopiero potem dobierać kolejne kroki, jeśli są potrzebne.
Od czego zacząć badania genetyczne po poronieniu?
Spis treści
Jeśli masz możliwość, zacznij od badania materiału z poronienia (tkanki płodu/łożyska). To badanie najczęściej wyjaśnia przyczynę straty, bo analizuje DNA zarodka – czyli to, co w wielu przypadkach „zatrzymało” ciążę.
Jeśli materiału nie da się zbadać (nie został zabezpieczony albo wynik jest nierozstrzygający), wtedy kolejnym krokiem są zwykle badania u rodziców (karyotypy, trombofilia, czasem KIR/HLA-C lub panele typu FertiScan – dobierane do historii i liczby strat).
Dlaczego ta kolejność ma znaczenie?
Bo wynik z materiału z poronienia często pozwala… nie robić części badań u rodziców albo wykonać je mądrzej i wężej.
Jak zabezpieczyć materiał z poronienia do badań genetycznych?
Jeśli chcesz wykonać badanie materiału z poronienia, kluczowe jest jedno: próbka musi dotrzeć w stanie, który pozwala na analizę DNA.
Najczęściej badany materiał to: kosmówka, fragment pępowiny, fragmenty łożyska (nie skrzepy krwi). Próbkę zabezpiecza się zwykle:
-
w soli fizjologicznej (jeśli to świeży materiał),
-
albo w bloczku parafinowym (jeśli materiał był już zabezpieczony w szpitalu).
Jeśli masz wątpliwości, co dokładnie masz i czy to „to”, lepiej nie zgadywać – dobra weryfikacja próbki na starcie oszczędza stresu i czasu.
Jeśli nie masz pewności, co dokładnie zabezpieczyć, najlepiej skontaktować się z konsultantem przed wysyłką – to zwiększa szansę na wiarygodny wynik.
Co daje badanie materiału z poronienia?
Badanie materiału z poronienia odpowiada na pytanie, czy przyczyną straty mogła być wada genetyczna zarodka. To jedna z najczęstszych przyczyn wczesnych poronień i najczęściej nie jest „niczyją winą” – powstaje spontanicznie.
Co praktycznie wnosi taki wynik?
-
pomaga zamknąć etap niepewności („wiem, co się stało”),
-
często przynosi ulgę, bo pokazuje, że rodzice nie mieli wpływu,
-
podpowiada, czy dalsza diagnostyka u rodziców jest w ogóle potrzebna,
-
pozwala lekarzowi lepiej ocenić ryzyko w kolejnej ciąży.
Badanie materiału z poronienia – kiedy ma największy sens?
Najczęściej warto je rozważyć, gdy:
-
to było pierwsze poronienie i chcesz znać przyczynę (a próbka jest dostępna),
-
poronień było więcej i chcesz przerwać spiralę „kolejne badania bez odpowiedzi”,
-
doszło do zatrzymania rozwoju ciąży / pustego pęcherzyka,
-
planujesz kolejną ciążę i potrzebujesz faktów, nie domysłów.
Ważne: im szybciej materiał zostanie prawidłowo zabezpieczony, tym większa szansa na wiarygodny wynik.
1. Dlaczego warto wykonać badanie tkanek z poronienia?
- Najczęstsza przyczyna poronień
Choroby genetyczne płodu takie jak m.in. zespół Downa, zespół Edwardsa są najczęstszą przyczyną poronień, dlatego w pierwszej kolejności warto je wykluczyć. - Badanie na próbce z poronienia może być pierwszym (a czasem i ostatnim) krokiem w diagnostyce poronień.
Najczęstszą przyczyną poronień jest choroba genetyczna dziecka (wg statystyk 50-70% przypadków), dlatego bywa, że wykonując to jedno badanie rodzicem mogą zakończyć na tym etapie badania, ponieważ udało się im poznać przyczynę poronienia. - Ukierunkowane dalsze postępowanie
Na podstawie wyniku tego badania genetyk może oszacować ryzyko wady genetycznej w kolejnej ciąży oraz w zależności od przeprowadzonego wywiadu z rodzicami wskazać ewentualną, ukierunkowaną dalszą diagnostykę - Szybszy powrót do równowagi psychicznej
Poznając szybko przyczynę poronienia, możesz odzyskać spokój, że nie miałaś wpływu na to poronienie oraz tak naprawdę nie mogłaś nic zrobić, aby jemu zapobiec
2. Warto wiedzieć, że...
"W pierwszym trymestrze u ponad 50% zarodków występują wady genetyczne, związane z ilością chromosomów, czyli m.in. zespół Downa, zespół Turnera. W wielu przypadkach w kolejnych ciążach wada ta nie występuje ponownie. Przeprowadzenie badania na próbce z poronienia i wykrycie wady jest dobrym prognostykiem dla kolejnej ciąży.¹
"W epitogenezie poronień samoistnych dominującą rolę odgrywają czynniki genetyczne. Głównym warunkiem prowadzącym do powstania zaburzeń o podłożu genetycznym jest nieprawidłowa liczba i struktura chromosomów."²
3. Umów się na badanie w 1 z 300 placówek
Jakie znaczenie ma określenie płci po poronieniu?
Badanie określenia płci po poronieniu pozwala ustalić, czy utracona ciąża dotyczyła dziewczynki czy chłopca. Wykonuje się je na materiale z poronienia i jest możliwe niezależnie od tygodnia ciąży.
Dla wielu kobiet to badanie ma znaczenie formalne i porządkujące – umożliwia skorzystanie z przysługujących praw po poronieniu, takich jak rejestracja w Urzędzie Stanu Cywilnego, zasiłek pogrzebowy czy skrócony urlop macierzyński. Dla części osób jest to także ważny element domknięcia tego etapu na własnych zasadach.
Badanie daje jednoznaczną odpowiedź i szybki wynik, bez konieczności wykonywania dodatkowych procedur medycznych.

Badania genetyczne po poronieniach – badania rodziców
- Badanie kariotypu (badanie cytogenetyczne)
Badanie kariotypu pozwala sprawdzić, czy w chromosomach kobiety lub partnera nie występują zmiany (np. translokacje), które mogą zwiększać ryzyko poronień. Takie nieprawidłowości często nie dają żadnych objawów i nie da się ich „zobaczyć” bez badania. Próbką do badania jest krew pobierana jak do zwykłej morfologii.
- Trombofilia wrodzona (panel zakrzepowy)
Kolejnym bardzo częstym zalecanym badaniem genetycznym po poronieniu jest trombofilia wrodzona. Jej analiza wskazuje, czy kobieta ma mutację m.in. czynnika V Leiden lub genu protrombiny, które negatywnie wpływają na krzepliwość kobiety i zwiększają ryzyko poronienia. Wynik badania daje lekarzowi możliwość włączenia odpowiedniego leczenia, które minimalizuje ryzyko kolejnej straty. Badanie to wykonuje się na podstawie wymazu z policzka. Taką próbkę można samodzielnie pobrać w domu.
- FertiScan Poronienia (panel genetyczny)
Badanie FertiScan Poronienia to rozszerzona diagnostyka genetyczna, która analizuje geny związane z implantacją, wczesnym rozwojem zarodka, funkcjonowaniem łożyska, krzepnięciem krwi oraz metabolizmem kwasu foliowego. U części kobiet to właśnie subtelne predyspozycje genetyczne – niewidoczne w standardowych badaniach – mogą zwiększać ryzyko poronień.
To badanie nie jest pierwszym krokiem po każdej stracie. Najczęściej pojawia się wtedy, gdy podstawowa diagnostyka (np. badanie materiału z poronienia, trombofilia, kariotyp) nie dała jednoznacznej odpowiedzi albo gdy poronienia się powtarzają i potrzebny jest szerszy, ale nadal ukierunkowany obraz.
FertiScan Poronienia nie odpowiada jednym zdaniem na pytanie „dlaczego doszło do poronienia”. Pomaga natomiast zrozumieć, czy organizm kobiety ma genetyczne predyspozycje, które mogły utrudniać prawidłowy przebieg ciąży i czy w kolejnych staraniach warto zmienić sposób przygotowania lub prowadzenia ciąży.
- Badanie KIR i HLA-C (badania immunogenetyczne)
Badanie KIR i HLA-C dotyczy relacji między układem odpornościowym kobiety a rozwijającym się zarodkiem. U części par to właśnie ten mechanizm - a nie wady genetyczne zarodka czy problemy hormonalne - może wpływać na trudności z implantacją lub wczesne straty ciążowe.
To badanie nie jest wykonywane „rutynowo” po każdej stracie. Najczęściej pojawia się wtedy, gdy inne przyczyny zostały już wykluczone albo gdy poronienia się powtarzają i wciąż brakuje jasnej odpowiedzi. Dla wielu kobiet jest to moment, w którym diagnostyka schodzi poziom głębiej - z pytania „czy ciąża była zdrowa?” na „jak organizm reaguje na zarodek?”.
Badanie KIR i HLA-C nie mówi, że „ciąża się nie uda”. Pomaga natomiast zrozumieć, czy sposób działania układu odpornościowego mógł mieć znaczenie i czy warto w kolejnej ciąży zmienić strategię postępowania.
Badania genetyczne po poronieniach - o czym warto pamiętać
Badania genetyczne po poronieniu warto omówić z lekarzem (genetykiem lub lekarzem prowadzącym), żeby wynik przełożyć na konkretne decyzje. Taka konsultacja pomaga zrozumieć, co wynik oznacza w Twojej sytuacji, czy potrzebne są kolejne badania i jak najlepiej przygotować się do następnej ciąży - spokojniej i bardziej świadomie.
FAQ Najczęściej zadawane pytania o badania genetyczne po poronieniu
Warto przeczytać:
Zabieg łyżeczkowania: czy boli?
Badanie po poronieniach nawykowych
Treści na tej stronie zostały przygotowane przez zespół specjalistów laboratorium testDNA, które od ponad 20 lat zajmuje się badaniami DNA w Polsce. Naszą misją jest dostarczanie pacjentom rzetelnych informacji oraz nowoczesnych rozwiązań diagnostycznych.
W pracach nad materiałami edukacyjnymi uczestniczą lekarze, diagności laboratoryjni oraz konsultanci medyczni, którzy na co dzień wspierają kobiety po poronieniach i pary zmagające się z niepłodnością. Dzięki temu masz większą pewność, że informacje, które czytasz, są oparte na aktualnej wiedzy medycznej i praktyce klinicznej.


