Badanie WES cena – ile kosztuje badanie WES dla jednej osoby, badanie WES TRIO i badanie WES w ciąży?


Czy wiesz, że cena badania WES często zależy od jego zakresu i jakości? Tak! Badanie WES w zależności od laboratorium różni się wieloma parametrami. Dowiedz się od czego zależy cena takiego badania.

Badanie WES cena - ile kosztuje badanie WES?

Jeśli interesuje Cię cena badania WES to zapewne już dowiedziałeś się co to za badanie. Może jednak nie wiesz jeszcze, że nie każdy test WES jest taki sam i w różnych laboratoriach choć nazwa jest ta sama może on różnić się zakresem, dokładnością analizy oraz sposobem raportowania czyli informacjami, jakie otrzymasz na wyniku.

I to właśnie od tego wszystkiego zależy cena badania WES. Dlatego poniżej krótko powiemy, na co zwrócić uwagę. Kiedy cena badania WES jest faktycznie dobra i na jakie „haczyki” warto uważać.

Badanie WES – co to w ogóle jest i dlaczego te różnice w cenach?

Badanie WES (Whole Exome Sequencing) to bardzo szerokie badanie genetyczne, które analizuje jednocześnie ponad 20 000–23 000 genów w organizmie – czyli praktycznie wszystkie geny odpowiedzialne za działanie naszego ciała.

Najprościej mówiąc to test, który „sprawdza instrukcję działania organizmu” i szuka w niej błędów, które mogą powodować chorobę. W większości laboratoriów standardowe badanie WES skupia się głównie na eksonach, czyli fragmentach DNA odpowiedzialnych za produkcję białek – to właśnie tam znajduje się większość znanych mutacji chorobotwórczych. I choć czasem to wystarczy, to jednak nie zawsze. Czasem potrzebna jest szersza analiza obejmująca też introny.

Dlatego istnieją również rozszerzone badania WES takie jak w testDNA – WES Premium, które analizują dodatkowo  wybrane introny i inne obszary niekodujące, które mogą wpływać na to, jak geny są „odczytywane” przez organizm. Dzięki temu zwiększa się szansa na wykrycie zmian, których standardowe badania genetyczne WES mogłyby nie wychwycić.

Jak parametry badania WES wpływają na cenę?

Wiele osób słyszy „WES” i myśli, że każde badanie działa identycznie. To tak, jakby uznać, że każdy samochód jest taki sam, bo ma kierownicę. Różnice między badaniami WES bywają ogromne i to właśnie od tego zależy cena badania WES , a to właśnie od jakości, dokładności i precyzji badania zależy to, czy otrzymasz diagnozę.

  • Standardowy WES innych laboratoriów to często jak świecenie latarką po pokoju – widzisz ważne miejsca, ale nie wszystko – w tym wypadku to patrzenie tylko na same geny kodujące i analiza jednej warstwy informacji. Może wystarczyć. Ale nie zawsze. I o tym trzeba wiedzieć zanim wybierzesz badanie.
    >
  • WES Premium i WES Premium TRIO w testDNA to bardziej jak zapalenie wszystkich świateł w domu czyli sprawdzenie genów dziecka, (a w WES Trio też porównanie z DNA rodziców), analiza dodatkowych obszarów DNA, które inne badania WES często pomijają. To badanie jest głębsze, szersze i bardziej kompletne. I co ważne WES w testDNA to tylko 4-5 tygodni oczekiwania na wynik, podczas gdy w innych laboratoriach czekasz nawet 12 tygodni.

Badanie WES - skuteczność według badań naukowych

Te parametry wpływają na ceny badania WES  i warto o nie zapytać.

  • Standardowe badania obejmują zwykle ok. 20 000 genów. Bardziej rozszerzone wersje, takie jak adanie WES PREMIUM  i WES Premium Trio, analizują ponad 23 000 genów oraz dodatkowo dziesiątki tysięcy wariantów intronowych i międzygenowych opisanych klinicznie. Taki zakres zwykle dostępny jest dopiero w badaniu WGS.
    .
  • Głębokość sekwencjonowania -to jeden z najważniejszych parametrów jakości. Oznacza, ile razy dany fragment DNA został „przeczytany” przez aparat sekwencjonujący. Przykład: 30x = średnio 30 odczytów tego samego miejsca, 100x = średnio 100 odczytów.
    Im większa liczba odczytów: tym mniejsze ryzyko przeoczenia mutacji, większa dokładność wyniku i większa szansa wykrycia trudniejszych zmian. W badaniach klinicznych za bezpieczne uważa się zwykle: minimum ok. 100x średniego pokrycia dla diagnostycznego WESoraz >95–98% pokrycia regionów targetowanych.
    >
  • Jakość analizy CNV – większość laboratoriów bada zmiany CNV w ogranicoznym zakresie czyli w praktyce ich WES wykrywa pewien procent zmian CNV ale nie zastępuje badania mikromacierzy aCGH. Jedynym badaniem WES, które ma czułość pozwalającą zastąpić mikromacierze jest badanie WES Premium (wykrywa zmiany CNV z tą samą dokładnością). To oznacza oszczędność  dodatkowych kosztów (kariotyp molekularny / mikromacierz to koszt ok. 2500 zł).
    .
  • Zmiany w DNA mitochondrialnym (mtDNA), które mogą być istotne szczególnie w przypadku chorób neurologicznych – zakres analizy tych zmian również ma wpływ na cenę i jakość badania.
    >
  • Algorytmy i bioinformatyka – Samo „czytanie DNA” to dopiero początek. Kluczowe jest to, jak laboratorium interpretuje dane. Dobre laboratoria korzystają z: wielu algorytmów wykrywania wariantówm, filtracji wariantów, narzędzi AI/bioinformatycznych baz danych takich jak: ClinVar, OMIM, HGMD,gnomADm, DECIPHER i innych. Dzięki temu łatwiej odróżnić niegroźną zmianę od mutacji mającej znaczenie kliniczne.
    >
  • Interpretacja przez specjalistów – w WES ogromne znaczenie ma doświadczenie, lekarza genetyka, diagnosty laboratoryjnych i bioinformatyków. To taki rodzaj badania DNA, w przypadku którego uzyskane dane mogą zostać zinterpretowane inaczej w różnych laboratoriach.
    >
  • Dodatkowe raporty – np. raport wrażliwości na leki co ma szczególne znaczenie np. w przypadku leczeniu padaczki.

 

Rodzaj próbkikrewkrewkrew/sucha kropla krwi
Konsultacja z genetykiem przed badaniem okokok
Zmiany w eksonachokokok
Zmiany w intronachokokok
Zmiany CNV w ramach eksonu okokok
Zmiany CNV w ramach intronów xokx
Istotne klinicznie regulatorowe RNAxokx
Zastępuje  badanie mikromacierzy (aCGH)xokx
Mutacje punktowe w mtDNA okokok
Sprawdzenie wybranych mutacji dynamicznych (powiązanych z chorobami nerwowo-mięśniowymi i neurodegeneracyjnymi)xokx
Możliwość rozszerzenia badania o raport wrażliwości na leki (farmakogentyka)xokx
Raportowane zmiany patogenne, prawdopodobnie patogenne oraz VUSokokok
Raportowane wariantów patogennych i potencjalnie patogennych, niezwiązanych ze
wskazaniem do badania (secondary finding)
okxx
Badanie biochemiczne potwierdzające wykrytą chorobę metaboliczną (wybrane biomarkery)xxok
Czas oczekiwania na wynik10 tygodni4-5 tygodni7-10 tygodni 
Cena: 6270zł
Cena: 6577 zł
Cena: 5587 zł

Kiedy warto wykonać badanie WES?

Badania genetyczne dzieci takie jak WES są wskazane przede wszystkim u pacjentów, u których występują:

  • objawy padaczki, drgawki, ‘zawieszenia’,
  • zaburzenia rozwoju i objawy ze spektrum autyzmu,
  • opóźniony rozwój mowy,
  • nieprawidłowe napięcie mięśniowe,
  • opóźnione osiąganie kamieni milowych rozwoju u niemowląt,
  • częste infekcje, zaburzenia odporności (również podejrzenie pierwotnych niedoborów odporności),
  • zmiany w wyglądzie (tzw. cechy dysmorfii),
  • podejrzenie choroby metabolicznej,
  • zanik mięśni (dystrofia),
  • łamliwość kości,
  • nadmierna mobilność stawów,
  • ryzyko chorób nowotworowych,
  • podejrzenie konkretnej choroby wrodzonej, której objawy są wspólne dla wielu schorzeń genetycznych,
  • występowanie choroby wrodzonej w rodzinie.

Badanie pomaga znaleźć odpowiedź na pytania:

  • Co dziecku/mi dolega?
  • Czy jest możliwe leczenie?
  • Czy i jak można przynieść ulgę choremu?
  • U jakiego specjalisty się leczyć?

Badanie WES - masz pytania? Zadzwoń do nas.

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi (FAQ)

Co wpływa na cenę badania WES?

Na cenę badania WES wpływa przede wszystkim zakres analizy, liczba badanych genów, głębokość sekwencjonowania, analiza CNV, mtDNA oraz sposób interpretacji wyniku. Znaczenie ma także to, czy badanie obejmuje tylko eksony, czy również introny i inne obszary niekodujące DNA.

Dlaczego badania WES mają różne ceny?

Nie każde badanie WES jest takie samo. Różnice dotyczą m.in. dokładności analizy, liczby analizowanych genów, jakości bioinformatyki oraz zakresu raportowania. Od tych parametrów zależy szansa na znalezienie przyczyny choroby.

Co to jest głębokość sekwencjonowania w badaniu WES?

Głębokość sekwencjonowania pokazuje, ile razy dany fragment DNA został odczytany przez aparat sekwencjonujący. Im większa liczba odczytów (np. 100x zamiast 30x), tym mniejsze ryzyko przeoczenia mutacji i większa dokładność wyniku.

Jakie parametry jakości są ważne w badaniu WES?

Warto zwrócić uwagę m.in. na:

  • liczbę analizowanych genów,
  • średnią głębokość sekwencjonowania,
  • pokrycie regionów targetowanych,
  • analizę CNV,
  • analizę mtDNA,
  • jakość interpretacji bioinformatycznej,
  • doświadczenie specjalistów analizujących wynik.

Ile genów analizuje badanie WES?

Standardowe badania WES obejmują zwykle około 20 000 genów. Bardziej rozszerzone badania, takie jak WES Premium i WES Premium Trio, analizują ponad 23 000 genów oraz dodatkowo dziesiątki tysięcy wariantów intronowych i międzygenowych.

Czy standardowe badanie WES analizuje introny?

Większość standardowych badań WES skupia się głównie na eksonach, czyli fragmentach DNA odpowiedzialnych za produkcję białek. Rozszerzone badania, takie jak WES Premium, analizują również wybrane introny i inne obszary niekodujące DNA.

Czy badanie WES może zastąpić mikromacierz aCGH?

Większość badań WES wykrywa zmiany CNV tylko częściowo i nie zastępuje mikromacierzy. WES Premium analizuje zmiany CNV z dokładnością porównywalną do mikromacierzy aCGH, dzięki czemu może ograniczyć konieczność wykonywania dodatkowych badań.

Dlaczego analiza CNV jest ważna?

Zmiany CNV to większe delecje lub duplikacje fragmentów DNA, które mogą być przyczyną chorób genetycznych. Dokładna analiza CNV zwiększa szansę wykrycia istotnych zmian, szczególnie w chorobach neurorozwojowych i genetycznych.

Czy analiza mtDNA ma znaczenie w badaniu WES?

Tak. Zmiany w mitochondrialnym DNA (mtDNA) mogą mieć znaczenie szczególnie w chorobach neurologicznych, metabolicznych i mięśniowych. Zakres analizy mtDNA wpływa na jakość i cenę badania.

Jak bioinformatyka wpływa na jakość badania WES?

Samo odczytanie DNA to dopiero początek. Kluczowe znaczenie ma interpretacja danych. Dobre laboratoria korzystają z zaawansowanych algorytmów, narzędzi AI i baz danych takich jak ClinVar, OMIM, HGMD czy DECIPHER.

Czy wynik badania WES może być różnie interpretowany?

Tak. Interpretacja wyniku zależy od doświadczenia lekarzy genetyków, diagnostów laboratoryjnych i bioinformatyków. To dlatego ten sam wariant genetyczny może zostać oceniony inaczej w różnych laboratoriach.

Czy warto wykonać WES Trio zamiast standardowego WES?

WES Trio analizuje DNA dziecka oraz rodziców, dzięki czemu łatwiej określić, czy wykryta zmiana ma znaczenie kliniczne. Taka analiza zwiększa szansę na diagnozę i zmniejsza liczbę niepewnych wyników.

Jak długo czeka się na wynik badania WES?

W testDNA czas oczekiwania na wynik WES wynosi zwykle około 4–5 tygodni. W wielu innych laboratoriach czas oczekiwania może wynosić nawet około 12 tygodni.

Kiedy warto wykonać badanie WES?

Badanie WES warto rozważyć m.in. przy:

  • padaczce,
  • autyzmie,
  • opóźnieniu rozwoju,
  • zaburzeniach mowy,
  • chorobach metabolicznych,
  • dystrofiach mięśniowych,
  • podejrzeniu choroby genetycznej,
  • występowaniu chorób wrodzonych w rodzinie.

Jakie pytania pomaga wyjaśnić badanie WES?

Badanie WES może pomóc odpowiedzieć m.in. na pytania:

  • co jest przyczyną objawów,
  • czy istnieje leczenie,
  • jakiej opieki wymaga pacjent,
  • do jakiego specjalisty warto się zgłosić.

.

Źródła naukowe:

  1. Yang Y. et al., Clinical whole-exome sequencing for the diagnosis of Mendelian disorders, New England Journal of Medicine, 2013.
    Dostęp: https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1306555
  2. Retterer K. et al., Clinical application of whole-exome sequencing across clinical indications, Genetics in Medicine, 2016.
    Dostęp: https://www.gimjournal.org/article/S1098-3600(16)30325-9/fulltext
  3. Farwell K.D. et al., Enhanced utility of family-centered diagnostic exome sequencing with inheritance model–based analysis, Genetics in Medicine, 2015.
    Dostęp: https://www.gimjournal.org/article/S1098-3600(15)30391-5/fulltext
  4. Rehm H.L. et al., ACMG clinical laboratory standards for next-generation sequencing, Genetics in Medicine, 2021.
    Dostęp: https://www.gimjournal.org/article/S1098-3600(21)00015-0/fulltext
  5. Richards S. et al., Standards and guidelines for the interpretation of sequence variants, Genetics in Medicine, 2015.
    Dostęp: https://www.gimjournal.org/article/S1098-3600(21)00006-X/fulltext
  6. Wright C.F. et al., Making new genetic diagnoses with old data: iterative reanalysis and reporting, Nature Reviews Genetics, 2018.
    Dostęp: https://www.nature.com/articles/nrg.2017.86
  7. Boycott K.M. et al., Rare-disease genetics in the era of next-generation sequencing, Nature Reviews Genetics, 2013.
    Dostęp: https://www.nature.com/articles/nrg3554
  8. Miller D.T. et al., Consensus statement: chromosomal microarray is a first-tier clinical diagnostic test, American Journal of Human Genetics, 2010.
    Dostęp: https://www.cell.com/ajhg/fulltext/S0002-9297(10)00279-9
  9. Yuan B. et al., CNV detection using exome sequencing data, Genetics in Medicine, 2020.
    Dostęp: https://www.gimjournal.org/article/S1098-3600(20)30306-6/fulltext
  10. Stark Z. et al., Integrating genomics into healthcare: a global responsibility, Genetics in Medicine, 2019.
    Dostęp: https://www.gimjournal.org/article/S1098-3600(19)30338-3/fulltext
  11. Lee H. et al., Clinical exome sequencing for genetic identification of rare Mendelian disorders, JAMA, 2014.
    Dostęp: https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/1871328
  12. Vissers L.E.L.M. et al., A clinical utility study of exome sequencing versus conventional genetic testing, Nature Genetics, 2017.
    Dostęp: https://www.nature.com/articles/ng.3834
  13. Helbig I. et al., Diagnostic exome sequencing provides a molecular diagnosis for a significant proportion of patients with epilepsy, Epilepsia, 2016.
    Dostęp: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/epi.13274
  14. Srivastava S. et al., Clinical whole exome sequencing in child neurology practice, JAMA Pediatrics, 2014.
    Dostęp: https://jamanetwork.com/journals/jamapediatrics/fullarticle/1907872
  15. ACMG Board of Directors, Clinical utility of genetic and genomic services: a position statement of the American College of Medical Genetics and Genomics, Genetics in Medicine
    Dostęp: https://www.gimjournal.org/
  16. OMIM® – Online Mendelian Inheritance in Man, Johns Hopkins University.
    Dostęp: https://omim.org/
  17. ClinVar – National Center for Biotechnology Information (NCBI).
    Dostęp: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/clinvar/
  18. DECIPHER Database – Wellcome Sanger Institute.
    Dostęp: https://www.deciphergenomics.org/
  19. gnomAD – Genome Aggregation Database.
    Dostęp: https://gnomad.broadinstitute.org/
  20. HGMD® – Human Gene Mutation Database.
    Dostęp: https://www.hgmd.cf.ac.uk/
O autorze
Zespół laboratorium testDNA

Treści na tej stronie zostały przygotowane przez zespół specjalistów laboratorium testDNA, które od ponad 20 lat zajmuje się badaniami DNA w Polsce. Naszą misją jest dostarczanie pacjentom rzetelnych informacji oraz nowoczesnych rozwiązań diagnostycznych.

W pracach nad materiałami edukacyjnymi uczestniczą lekarze, diagności laboratoryjni oraz konsultanci medyczni, którzy na co dzień wspierają kobiety po poronieniach i pary zmagające się z niepłodnością. Dzięki temu masz większą pewność, że informacje, które czytasz, są oparte na aktualnej wiedzy medycznej i praktyce klinicznej.

Poznaj naszych ekspertów.

Data publikacji: 20.04.2020, 12:31 | Ostatnia aktualizacja: 07.05.2026, 07:14
Wszystkie artykuły
Back to Top
Zadzwoń