Przewlekłe zmęczenie, brak energii, senność, osłabienie? Te objawy mogą mieć poważną przyczynę – nadmiar żelaza

Przewlekłe zmęczenie jest coraz częstsze w dzisiejszym społeczeństwie. Może mieć wiele przyczyn, w tym tych związanych z psychiką. Warto jednak poznać prawdziwą przyczynę złego samopoczucia, gdyż może być ono pierwszym objawem długotrwałego nadmiaru żelaza.

Zespół przewlekłego zmęczenia (ang. Chronic Fatigue Syndrom) dotyczy coraz większej grupy osób. ZPZ charakteryzuje się głębokim zmęczeniem, brakiem energii, czy wręcz wyczerpaniem. Mogą pojawić się zaburzenia funkcji poznawczych (tzw. zmęczenie psychiczne), problemy ze snem, zaburzenia układu autonomicznego, ból i inne objawy, które nasilane są przez jakikolwiek rodzaj wysiłku [1]. Osoba cierpiąca na przewlekłe zmęczenie ma wrażenie, że nie pomaga jej ani wypoczynek, ani sen. Może wystąpić brak apetytu, czy nawet nudności i zawroty głowy, a także nieustanna senność (‚zasypianie na stojąco’). Na zespół przewlekłego zmęczenie częściej cierpią kobiety (około 70% zdiagnozowanych chorych), jednak jest to spowodowane prawdopodobnie tym że kobiety chętniej korzystają z porad lekarza. Problem w dużym stopniu dotyczy również mężczyzn.

Chorobę można rozpoznać, gdy przez okres co najmniej 6 miesięcy występuje uczucie stałego lub nawracającego zmęczenia, nie występujące uprzednio, o ściśle określonym początku dolegliwości w czasie, niezwiązane z długotrwałym wysiłkiem, nieustępujące mimo odpoczynku, i w istotny sposób wpływające na aktywność zawodową, społeczną i indywidualną chorego (…). Jest to definicja choroby, jednak oczywiście każdy przypadek jest inny [2]. 

Jakie są powody chronicznego zmęczenia?

Na to, że coraz więcej osób cierpi na przewlekłe zmęczenie ma wpływ wiele czynników. Istotną rolę odgrywają czynniki środowiskowe, czyli coraz bardziej zanieczyszczone powietrze, niezdrowa żywność, czynniki psychospołeczne (stres, konflikty) i brak możliwości regeneracji organizmu. Jednak przyczyny zespołu przewlekłego zmęczenia mogą być tez dużo bardziej poważne. Zmęczenie bowiem jest często pierwszym symptomem niebezpiecznych schorzeń: zakażeń wirusowych, chorób tarczycy, dysfunkcji neurologicznych. Jedną z częstych przyczyn przewlekłego zmęczenie jest również nadmiar żelaza i choroba genetyczna – hemochromatoza. Na pewno w każdym przypadku należy zdiagnozować przyczynę złego samopoczucia. Przede wszystkim po to, aby wdrożyć skuteczne leczenie i odzyskać siły, energię i motywację. Wczesna diagnoza jest niezwykle istotna w przypadku hemochromatozy, gdyż wdrożenie leczenia może zapobiec bardzo poważnym konsekwencjom.

 

Dlaczego nadmiar żelaza jest tak niebezpieczny?

hemochromatoza

W przebiegu hemochromatozy żelazo odkłada się w nieograniczonych ilościach w tkankach i narządach. Żelazo jest bardzo reaktywnym pierwiastkiem i w nadmiarze prowadzi do stresu oksydacyjnego i procesu sukcesywnego niszczenia komórek. Oznacza to bardzo wiele poważnych konsekwencji dla organizmu: marskości wątroby, cukrzycy, niepłodności, chorób stawów.

 

Pierwszymi objawami hemochromatozy jest złe samopoczucie, zmęczenie [3],  uczucie przewlekłego znużenia [4], ogólne osłabienie [5], czy astenia [6].

Powyższe objawy są na tyle niespecyficzne, że łatwo mogą być zignorowane – chory stwierdza, że po prostu jest przepracowany, niewyspany lub zestresowany. Niestety, jeżeli diagnoza nie zostanie postawiona na tym etapie, choroba będzie się dalej rozwijać.

Wczesna diagnoza hemochromatozy pozwala na zatrzymanie choroby i cofnięcie wielu objawów

Jeżeli występują objawy typowe dla zespołu chronicznego zmęczenia (osłabienie, senność, brak energii, przemęczenie, warto już na tym etapie sprawdzić czy nie są spowodowane hemochromatozą, która jest najczęstszą chorobą genetyczną i może dotyczyć nawet 1 na 200 osób [5]. Jest to niezwykle istotne, ponieważ tak szybkie wdrożenie leczenie może zapobiec rozwojowi choroby i uchronić przed rozwojem raka czy cukrzycą.

Leczenie pozwala także cofnąć objawy związane z przemęczeniem – pacjenci odzyskują energię, siły i wracają do ulubionych aktywności.

Ponieważ hemochromatoza to choroba genetyczna, jej ostateczną diagnozę stawia się na podstawie prostego testu genetycznego na obecność zmian w genie HFE. Jest to jedyne badanie, które w 100% może wykluczyć hemochromatozę jako przyczynę chronicznego zmęczenia.

 

Możesz też umówić się do jednej z placówek współpracujących, gdzie próbkę do badania pobierze wykwalifikowany personel (koszt pobrania próbki w placówce to 50 zł):

1. Wybierz termin rozwiń

Wybierz datę

Wybierz preferowane godziny

2. Wybierz przychodnię rozwiń

Telefon:Adres:
Tel: (23) 682 67 03Ciechanów, Ul Spółdzielcza 2
Tel: (29) 642 30 08Ostrów Mazowiecka, ul. Słowackiego 6
Tel: (24) 361 74 30Płock, ul. Dworcowa 2
Tel: (48) 386 13 08Radom, ul. 1905 roku 20
Tel: (22) 100 32 65Warszawa, ul. Cybernetyki 7
Tel: (25) 740 50 09Siedlce, ul. Floriańska 57
Tel: (25) 786 66 64Garwolin, ul. Jana Pawła II 17
Tel: (48) 685 64 55Grójec, ul. Kopernika 8a
Tel: (29) 642 30 59Ostrołęka, ul. Pileckiego 14
Tel: 22 100 50 59Legionowo ul. Sowińskiego 4
Tel: (48) 386 14 16Kozienice, ul. Lubelska 40
Tel: (24) 361 74 30Płońsk, ul. Grunwaldzka 11A
Tel: (22) 100 32 65Warszawa, ul. Krzywe Koło 8/10
Tel: (48) 386 13 08Radom, ul. Królowej Jadwigi 13
Telefon:Adres:
Tel: (32) 445 02 61Katowice, ul. Bocheńskiego 38A
Tel: (32) 445 07 11Chorzów, Ul. Batorego 19
Tel: (33) 488 02 01Cieszyn, u. Frysztacka 20
Tel: (34) 343 01 48Częstochowa, ul. Andersa 12
Tel: (32) 445 06 31Gliwice, ul. Szafirowa 18
Tel: (32) 445 06 57Rybnik, ul. Parkowa 4a
Tel: (33) 488 03 16Ustroń, ul. Stawowa 2A
Tel: (32) 445 05 26Zawiercie, ul. Powstańców Śląskich 8
Tel: (33) 488 00 84Bielsko Biała, ul. Pszenna 11
Tel: (32) 445 09 77Jastrzębie Zdrój, ul. Dworcowa 1D
Tel: (32) 760 57 87Racibórz, Ul. Kolejowa 19A
Tel: (34) 343 00 49Lubliniec, Ul. Mickiewicza 14
Tel: (32) 442 01 71Wodzisław Śląski, ul. Gałczyńskiego 2
Tel: (32) 445 35 66Mikołów, Os. 30-lecia 8
Tel: (32) 722 07 37Czechowice-Dziedzice, ul. Sienkiewicza 8
Tel: (32) 445 37 31Pszczyna, ul. Dobrawy 7
Tel: (32) 445 06 57Żory, ul.Wojska Polskiego 3C
Tel: (32) 445 02 61Będzin, ul. Małobądzka 141
Tel: (32) 445 02 61Jaworzno, ul. Grunwaldzka 235
Tel: (32) 445 06 31Gliwice, ul. Grodowa 1a
Tel: (32) 445 02 61Zabrze, Plac Wolności 311
Tel: (32) 445 02 61Tychy, ul. Łabędzia 67/18, Polska
Telefon:Adres:
Tel: (61) 27 941 03Poznań, ul. Słowackiego 28
Tel: (62) 501 35 07Kalisz, ul. Majkowska 13a
Tel: (61) 278 56 55Nowy Tomyśl, ul. Zbąszyńska 9
Tel: (67) 345 01 77Piła, ul. Matwiejewa 6
Tel: (63) 220 21 65Koło, ul. Bolesława Prusa 5
Tel: (63) 220 21 88Konin, ul. Fryderyka Chopina 23A
Tel: (62) 501 35 11Kępno, ul. Mickiewicza 12
Tel: (62) 501 35 10Ostrów Wielkopolski, ul. Wrocławska 28
Tel: (62) 594 05 95Jarocin, ul. Hallera 9
Tel: (62) 501 35 10Krotoszyn, ul. Wojciechowskiego 3
Tel: (63) 220 21 65Turek, ul. Dąbrowskiego 7
Tel: (61) 278 50 80Września, ul. Piastów 16
Tel: (61) 278 50 80Kościan, ul. Nacławska 15
Tel: (62) 6250135Leszno, ul. Racławicka 1a
Tel: (63) 220 21 65 Koło, ul. PCK 8
Tel: (62) 501 35 10Ostrów Wielkopolski, ul. Brzozowa 7
Tel: (61) 27 941 03Poznań, ul. Braniewska 20
Telefon:Adres:
Tel: (85) 674 99 06Białystok, ul. Dziesięciny 12
Tel: (87) 735 10 40Suwałki, ul. Młynarskiego 9
Tel: (87) 735 10 06Augustów, ul. Chreptowicza 1
Tel: (86) 225 23 53Grajewo, Osiedle Południe 9
Tel: (85) 871 03 05Bielsk Podlaski, ul. 3 Maja 15
Tel: (85) 674 99 06Mońki, Al. Wojska Polskiego 42
Tel: (86) 225 23 53Grajewo, ul. Kolejowa 8
TeL: (85) 733 32 22Białystok, Sobieskiego 13 m 8
Telefon:Adres:
Tel: (83) 410 20 36Biała Podlaska, ul. Królowej Jadwigi 2
Tel: (82) 592 20 41Chełm, ul.Lipowa 27
Tel: (81) 451 10 20Lublin, ul. Przyjaźni 13
Tel: (84) 534 34 00Zamość, ul. Jasna 14
Tel: (84) 534 34 08Hrubieszów, Ul. Leśmiana 28
Tel: (81) 451 11 44Kraśnik, Ul. Zygmunta Krasińskiego 16/6
Tel. (83) 410 20 45Parczew, ul. 11 listopada 48
Tel. (81) 451 11 75Puławy, ul. Centralna 15
Tel: (25) 740 56 04Łuków, ul. Sienkiewicza 7A
Tel: (84) 534 35 35Tomaszów Lubelski, ul. Petera 3
Tel: (81) 451 10 20Lubartów, ul.Mickiewicza 3-5
Tel: (84) 534 35 35Biłgoraj, ul. Tadeusza Kościuszki 18
Tel: (81) 451 10 20Lublin, ul. Okopowa 3
Tel: (84) 534 34 00Zamość, al. Jana Pawła II nr. 19
Telefon:Adres:
Tel: (56) 690 40 98Brodnica, ul.Kopernika 8
Tel: (52) 569 11 16Bydgoszcz, ul. Karłowicza 3-5
Tel: (56) 690 40 97Grudziądz, ul. Klasztorna 9/11
Tel: (52) 569 10 93Inowrocław, ul. Dworcowa 71
Tel: (56) 690 40 95Toruń, ul. Stefana Srebrnego 1
Tel: (54) 412 41 03Włocławek, ul. Zduńska 2
Tel: (54) 421 00 07Ciechocinek, ul. Marii Konopnickiej 37
Tel: (56) 690 41 88Golub-Dobrzyń, ul. Szosa Rypińska 4a
Tel: (52) 569 10 88Świecie, ul. Bydgoska 1
Tel: (54) 412 41 03Lipno, ul. Kościuszki 21
Tel: (54) 412 41 03Wielgie, Wielgie ul. Starowiejska 10
Telefon:Adres:
Tel: (18) 521 14 92Bukowina Tatrzańska, ul. Długa 145
Tel: (18) 521 12 60Nowy Sącz, ul. Kochanowskiego 2
Tel: (18) 521 11 84Nowy Targ, ul. Wojska Polskiego 14
Tel: (33) 488 02 75Sucha Beskidzka, ul. Mickiewicza 56
Tel: (14) 696 00 79Tarnów, ul. Niepodległości 3a
Tel: (18) 521 10 81Krynica Zdrój, ul. Reymonta 21
Tel: (12) 444 68 60Kraków, ul. Francesco Nullo 36/U2
Tel: (12) 444 68 60Kraków, ul. Mehoffera 6
Tel: (12) 312 41 53Krzeszowice, ul. Stolarska 1
Tel. (18) 521 10 74Zakopane, ul. Orkana 6d
Tel: (14) 696 00 79Tarnów, ul. Goldhammera 10
Tel: (12) 444 68 60Wieliczka, ul. Wincentego Pola 4a
Tel: (33) 488 02 75Wadowice, osiedle Kopernika 10B
Tel: (12) 444 68 60Kraków, ul. Zdrowa 1/3
Telefon:Adres:
Tel: (52) 569 10 67Chojnice, Ul. Mickiewicza 3
Tel: (58) 739 69 24Gdynia, ul. Adm.J.Unruga 84
Tel: (58) 739 66 96Gdańsk, ul. Subisława 24
Tel: (59) 722 84 43Słupsk, ul. Juliusza Kossaka 22
Tel: (58) 746 34 72Wejherowo, ul. I Brygady Pancernej 36
Tel: (59) 722 84 26Czarne, Plac Wolności 10
Tel: (55) 621 23 05Kwidzyn, ul. 11 Listopada 20/1
Tel: (55) 612 93 10Malbork, ul.Dworcowa 14
Tel: (58) 739 67 99Starogard Gdański, ul. Skarszewska 10A
Tel: (59) 727 33 15Człuchów, Os. Wazów 8
Tel: (58) 739 66 96Kartuzy, ul. Sambora 21A
Tel: (59) 722 84 43Bytów, ul. Lęborska 11
Tel: (58) 739 66 96Puck, ul. I Armii Wojska Polskiego 27
Tel: (59) 727 33 15Ustka, ul. Mickiewicza 12
Tel: (59) 722 84 43Tuchomie, ul. Jana III Sobieskiego 22
Tel: (58) 739 69 24Gdynia, ul. Warszawska 34/36
Telefon:Adres:
Tel: (55) 621 21 99Elbląg, ul. Nowowiejska 7
Tel: (89) 627 16 68Olsztyn, ul. Wioślarska 4
Tel: (89) 627 12 88Szczytno, ul. Chrobrego 10
Tel: (89) 627 13 20Ostróda, ul. Jana Sobieskiego 3C
Tel: (89) 627 13 43Biskupiec, ul. Armii Krajowej 1A
Tel: (23) 682 23 32Mława, ul. Anny Dobrskiej 1
Tel: (87) 735 13 18Pisz, ul. Sienkiewicza 4
Tel: (89) 627 16 68Bartoszyce, u. Andrzeja Wajdy 10
Tel: (55) 621 21 99Braniewo, ul. Żeromskiego 14a
Tel: (89) 627 13 43Biskupiec, ul. Armii Krajowej 8
Tel: (87) 735 13 18Ełk ul. Nadjeziorna 23/A2
Telefon:Adres:
Tel: (15) 816 50 20Gorzyce, ul. Piłsudskiego 17
Tel: (17) 784 00 51Rzeszów, ul.Architektów 11
Tel. (15) 816 50 66Stalowa Wola, ul. Okulickiego 36
Tel. (14) 696 06 51Sanok, ul. Przemyska 24
Tel: (13) 444 01 02Krosno, ul. 1000 lecia 13
Tel: (16) 736 11 17Jarosław, ul. Poniatowskiego 53
Tel: (16) 736 11 17Lubaczów, ul. Kościuszki 141/7
Tel: (17) 784 00 51 Rzeszów, Pl. Wolności 17
Tel: (17) 784 00 51Rzeszów, ul.Litewska 4/4
Telefon:Adres:
Tel: (95) 783 51 55Gorzów Wielkopolski, ul. Kombatantów
Tel: (68) 414 50 54Zielona Góra, ul. Wyszyńskiego 99
Tel: (65) 356 82 52Wschowa, ul. Zygmunta Starego 4
Tel: (95) 783 51 55Gorzów Wielkopolski, ul. Łużycka 7
Tel: (68) 414 52 72Żary, ul. Strzelców 10
Tel: (95) 711 70 06Strzelce Krajeńskie, Al. Wolności 9 K
Tel: (68) 414 50 54Zielona Góra, ul. Kazimierza Wielkiego 6A
Telefon:Adres:
Tel: (75) 610 60 29Jelenia Góra, ul. Ogińskiego 1B
Tel: (76) 745 40 29Legnica, ul. Piekarska 7
Tel: (74) 660 62 60Wałbrzych, ul. Armii Krajowej 22-23
Tel: (71) 723 00 56Wrocław, Ul. Kunickiego 37A
Tel: (71) 723 00 56Kobierzyce, Ul. Witosa 5
Tel: (74) 660 61 88Kłodzko, Ul. Wojska Polskiego 18
Tel: (71) 723 01 46Bystrzyca, Ul. Chrobrego 14
Tel: (71) 723 00 56Ślęza, ul. Przystankowa 2
Tel. (71) 723 00 56Wrocław, ul. Trwała 7
Tel: (74) 660 62 55Świdnica, ul. Kliczkowska 37
Tel: (71) 723 73 40Oleśnica, ul. gen. J. Hallera 25
Tel: (76) 745 43 03Złotoryja, ul. Rynek 5/2
Tel: (76) 745 40 29Jawor, ul. Piłsudskiego 10
Tel: (75) 610 60 29Kamienna Góra, ul. Władysława Broniewskiego 26A
Tel: (71) 723 00 56Wrocław, ul. Skarbowców 121-123
Tel: (76) 745 40 29Legnica, ul. Biegunowa 2
Telefon:Adres:
Tel: (41) 519 652 379Kielce, al. Tysiąclecia Państwa Polskiego 17a
Tel: (41) 241 22 19Ostrowiec Świętokrzyski, Os. Ogrody 29
Tel: (41) 241 22 01Starachowice, ul. Jana Pawła II 1
Tel: (41) 241 22 02Końskie, ul. Południowa 1
Tel: (41) 260 80 03Jędrzejów, ul. Małogoska 25
Tel: (41) 248 39 99Pińczów, ul. Batalionów Chłopskich 33
Tel: (41) 241 21 45Włoszczowa, Ul. Mleczarska 11
Tel: (41) 519 652 379Kielce, ul. Śląska 13
Tel: (41) 519 652 379Kielce, ul. Podklasztorna 120/2
Telefon:Adres:
Tel: (77) 547 48 08Kędzierzyn Koźle, ul. Czerwińskiego 3
Tel: (77) 547 44 60Kluczbork, ul. Grunwaldzka 20
Tel: (77) 547 44 59Nysa, ul. Ogrodowa 1
Tel. (77) 541 83 66Prudnik, ul. Ogrodowa 2a
Tel: (77) 547 43 14Brzeg, ul. Trzech Kotwic 6
Tel: (77) 547 43 14Opole, ul. Kościuszki 2
Tel: (77) 547 43 14Opole, ul. Katowicka 55
Telefon:Adres:
Tel: (24) 386 21 11Kutno, ul. Sienkiewicza 16
Tel: (42) 279 72 24Łódź, ul. Kniaziewicza 20a
Tel: (44) 744 13 10Piotrków Trybunalski, ul. Polna 13/13A
Tel: (44) 744 12 75Radomsko, ul. Mickiewicza 29
Tel: (46) 816 61 99Skierniewice, ul. Sobieskiego 29
Tel: (44) 744 12 99Tomaszów Mazowiecki, ul. Barlickiego 15
Tel: (44) 744 13 55Bełchatów, ul. Edwardów 2A
Tel: (43) 655 74 09Wieluń, ul J.Żubr 30
Tel: (43) 656 43 73Sieradz, ul. Krakowskie Przedmieście 10
Tel: (42) 279 74 94Zgierz, ul. Dąbrowskiego 19
Tel: (42) 279 72 24Pabianice, ul. Warszawska 6
Tel: (42) 279 72 24Łódź, ul. Bazarowa 9
Telefon:Adres:
Tel: (91) 852 22 36Szczecin, ul. Powstańców Wielkopolskich 66/68
Tel: (94) 716 60 83Szczecinek, ul. Kilińskiego 7
Tel: (67) 345 01 36Wałcz, ul. Piastowska 3
Tel. (94) 716 60 82Kołobrzeg, ul. Szpitalna 2c/5
tel. (94) 716 63 51Dębno, ul. Kościuszki 48
Tel. (94) 716 60 72Koszalin, ul. Traugutta 31/3
Tel. (91) 852 22 67Świnoujście, ul. Piłsudskiego 23-25
Tel: (91) 831 09 04Gryfice, ul Ks.Stanisława Ruta 9
Tel: (95) 711 70 38Myślibórz, ul. Kościelna 15
Tel: (91) 831 09 77Kamień Pomorski, ul. Kopernika 28
Tel: (91) 852 22 36Goleniów, ul. Partyzantów 11
Tel: (59) 727 33 15Sławno, ul. Chełmońskiego 9
Tel: (91) 852 28 06Stargard, ul. Kilińskiego 3
Tel. (94) 716 60 72Koszalin, ul. Słowackiego 4
3. Podaj dane rozwiń

„Podanie danych osobowych jest dobrowolne. Dane będą przetwarzane wyłącznie w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie, na podstawie art. 23 ustęp 1. punkt 3) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn.zm.), przez to testDNA Services Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach przy ul. Bocheńskiego 38, zarejestrowaną w rejestrze przedsiębiorców prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Katowice-Wschód w Katowicach Wydział VIII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000485736, NIP: 6342822607, Regon: 243412289. Osobie podającej dane przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.”

Badanie genetyczne polega na pobraniu próbki śliny z wewnętrznej strony policzka. Jest to bardzo prosta, szybka i bezbolesna czynność i można ją wykonać samodzielnie w domu za pomocą specjalnego zestawu pobraniowego. Próbkę można odesłać do laboratorium bezpłatnym kurierem. Test genetyczny wykonuje się raz na całe życie (badamy DNA, które nigdy się nie zmienia), a jego wynik jest niezmienny w czasie i niezależny od innych czynników (jak dieta, styl życia, suplementacja czy leczenie farmakologiczne). Czas oczekiwania na wynik badania to około 14 dni. 

Odczynniki stosowane do wykonania naszego testu na hemochromatozę posiadają certyfikat IVD. Dzięki temu posiadają gwarancję, że mogą być stosowane w diagnostyce medycznej. Nie wszystkie testy na rynku posiadają ten certyfikat, ponieważ kontrola jakości jest kosztowna. Daje jednak pacjentowi bezpieczeństwo i pewność wyniku, dlatego my szczególnie o nią dbamy.

Hemochromatozę leczy się naturalną metodą

Leczenie polega na długotrwałym obniżeniu poziomu żelaza, a w przypadku hemochromatozy jest to możliwe poprzez wykonywanie cyklicznych upustów krwi (których nie należy się obawiać, gdyż jest to całkowicie naturalna i w większości przypadków bezpieczna metoda). Trzeba być świadomym, że sama zmiana diety nie ma znaczącego wpływu na obniżenie poziomu żelaza. Więcej o leczeniu ciężkiego przeciążenia żelazem można przeczytać tutaj: Nadmiar żelaza — jak leczyć?

Źródła:

[1]  Ł. Sokołowski, N. Ukleja-Sokołowska , M. Kozakiewicz , P. Zalewski, Immunologiczne podłoże zespołu przewlekłego zmęczenia, „Alergia Astma Immunologia” 2016, 21 (4)

[2] M. Wiszniewska, J. Walusiak, T. Wittczak, C. Pałczyński, Zespół przewlekłego zmęczenia i jego znaczenie w medycynie pracy, „Medycyna Pracy”, 2005;56(5):387 — 394

[3] K. Sikorska, Nadmierne gromadzenie żelaza w organizmie – realne zagrożenie dla zdrowia człowieka?, „Kosmos problemy nauk biologicznych”, 2014, 63 nr 3

[4] K. Sikorska, K. P. Bielawski, T. Romanowski, P. Stalke, Hemochromatoza dziedziczna – najczęstsza choroba genetyczna człowieka, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 2006, nr 60

[5] M. Hartleb, J. Pająk, P. Paleń, K. Roj, Wrodzona hemochromatoza, „Przegląd gastroenterologiczny” 2007; 2 (2)

[6] K. Derc, M. Grzymisławski, G. Skarupa-Szabłowska, Hemochromatoza pierwotna (Primary hemochromatosis), „Gastroenterologia Polska” 2001, 8 (2), 181–188.

Dowiedz się więcej:


Bezpłatna rozmowa Gwarantujemy indywidualne podejście do każdego pacjenta
Pomoc 7 dni w tygodniu: pon.-czw. 7:00-22:00, pt, 7:00-20:00, weekendy i święta: 9:00-21:00

Napisz do nas: biuro@testDNA.pl

mgr Aleksandra Kłudkowska

mgr Aleksandra Kłudkowska

mgr Joanna Musiał

mgr Joanna Musiał

mgr Ewelina Czernachowska

mgr Ewelina Czernachowska

mgr Ewa Przeliorz

mgr Ewa Przeliorz

 

Data publikacji: 30/01/2018, Data aktualizacji: 15/10/2018