Zespół przewlekłego zmęczenia – powodem może być nadmiar żelaza

Przewlekłe zmęczenie jest coraz częstsze w dzisiejszym społeczeństwie. Może mieć wiele przyczyn, w tym tych związanych z psychiką. Warto jednak poznać prawdziwą przyczynę złego samopoczucia, gdyż może być ono pierwszym objawem długotrwałego nadmiaru żelaza.

Zespół przewlekłego zmęczenia (ang. Chronic Fatigue Syndrom) dotyczy coraz większej grupy osób. ZPZ charakteryzuje się głębokim zmęczeniem, brakiem energii, czy wręcz wyczerpaniem. Mogą pojawić się zaburzenia funkcji poznawczych (tzw. zmęczenie psychiczne), problemy ze snem, zaburzenia układu autonomicznego, ból i inne objawy, które nasilane są przez jakikolwiek rodzaj wysiłku [1]. Osoba cierpiąca na przewlekłe zmęczenie ma wrażenie, że nie pomaga jej ani wypoczynek, ani sen. Może wystąpić brak apetytu, czy nawet nudności i zawroty głowy, a także nieustanna senność (’zasypianie na stojąco’). Na zespół przewlekłego zmęczenie częściej cierpią kobiety (około 70% zdiagnozowanych chorych), jednak jest to spowodowane prawdopodobnie tym że kobiety chętniej korzystają z porad lekarza. Problem w dużym stopniu dotyczy również mężczyzn.

Chorobę można rozpoznać, gdy przez okres co najmniej 6 miesięcy występuje uczucie stałego lub nawracającego zmęczenia, nie występujące uprzednio, o ściśle określonym początku dolegliwości w czasie, niezwiązane z długotrwałym wysiłkiem, nieustępujące mimo odpoczynku, i w istotny sposób wpływające na aktywność zawodową, społeczną i indywidualną chorego (…). Jest to definicja choroby, jednak oczywiście każdy przypadek jest inny [2]. 

Jakie są powody chronicznego zmęczenia?

Na to, że coraz więcej osób cierpi na przewlekłe zmęczenie ma wpływ wiele czynników. Istotną rolę odgrywają czynniki środowiskowe, czyli coraz bardziej zanieczyszczone powietrze, niezdrowa żywność, czynniki psychospołeczne (stres, konflikty) i brak możliwości regeneracji organizmu. Jednak przyczyny zespołu przewlekłego zmęczenia mogą być tez dużo bardziej poważne. Zmęczenie bowiem jest często pierwszym symptomem niebezpiecznych schorzeń: zakażeń wirusowych, chorób tarczycy, dysfunkcji neurologicznych. Jedną z częstych przyczyn przewlekłego zmęczenie jest również nadmiar żelaza i choroba genetyczna – hemochromatoza. Na pewno w każdym przypadku należy zdiagnozować przyczynę złego samopoczucia. Przede wszystkim po to, aby wdrożyć skuteczne leczenie i odzyskać siły, energię i motywację. Wczesna diagnoza jest niezwykle istotna w przypadku hemochromatozy, gdyż wdrożenie leczenia może zapobiec bardzo poważnym konsekwencjom.

Dlaczego nadmiar żelaza jest tak niebezpieczny?

W przebiegu hemochromatozy żelazo odkłada się w nieograniczonych ilościach w tkankach i narządach. Żelazo jest bardzo reaktywnym pierwiastkiem i w nadmiarze prowadzi do stresu oksydacyjnego i procesu sukcesywnego niszczenia komórek. Oznacza to bardzo wiele poważnych konsekwencji dla organizmu: marskości wątroby, cukrzycy, niepłodności, chorób stawów.

Pierwszymi objawami hemochromatozy jest złe samopoczucie, zmęczenie [3],  uczucie przewlekłego znużenia [4], ogólne osłabienie [5], czy astenia [6].

Powyższe objawy są na tyle niespecyficzne, że łatwo mogą być zignorowane – chory stwierdza, że po prostu jest przepracowany, niewyspany lub zestresowany. Niestety, jeżeli diagnoza nie zostanie postawiona na tym etapie, choroba będzie się dalej rozwijać.

Wczesna diagnoza hemochromatozy pozwala na zatrzymanie choroby i cofnięcie wielu objawów

Jeżeli występują objawy typowe dla zespołu chronicznego zmęczenia (osłabienie, senność, brak energii, przemęczenie, warto już na tym etapie sprawdzić czy nie są spowodowane hemochromatozą, która jest najczęstszą chorobą genetyczną i może dotyczyć nawet 1 na 200 osób [5]. Jest to niezwykle istotne, ponieważ tak szybkie wdrożenie leczenie może zapobiec rozwojowi choroby i uchronić przed rozwojem raka czy cukrzycą.

Leczenie pozwala także cofnąć objawy związane z przemęczeniem – pacjenci odzyskują energię, siły i wracają do ulubionych aktywności.

Ponieważ hemochromatoza to choroba genetyczna, jej ostateczną diagnozę stawia się na podstawie prostego testu genetycznego na obecność zmian w genie HFE. Jest to jedyne badanie, które w 100% może wykluczyć hemochromatozę jako przyczynę chronicznego zmęczenia.

Możesz też umówić się do jednej z placówek współpracujących, gdzie próbkę do badania pobierze wykwalifikowany personel (koszt pobrania próbki w placówce to 50 zł):

Umów badanie

Badanie genetyczne polega na pobraniu próbki śliny z wewnętrznej strony policzka. Jest to bardzo prosta, szybka i bezbolesna czynność i można ją wykonać samodzielnie w domu za pomocą specjalnego zestawu pobraniowego. Próbkę można odesłać do laboratorium bezpłatnym kurierem. Test genetyczny wykonuje się raz na całe życie (badamy DNA, które nigdy się nie zmienia), a jego wynik jest niezmienny w czasie i niezależny od innych czynników (jak dieta, styl życia, suplementacja czy leczenie farmakologiczne). Czas oczekiwania na wynik badania to od 5 do 10 dni roboczych.

Odczynniki stosowane do wykonania naszego testu na hemochromatozę posiadają certyfikat IVD. Dzięki temu posiadają gwarancję, że mogą być stosowane w diagnostyce medycznej. Nie wszystkie testy na rynku posiadają ten certyfikat, ponieważ kontrola jakości jest kosztowna. Daje jednak pacjentowi bezpieczeństwo i pewność wyniku, dlatego my szczególnie o nią dbamy.

Hemochromatozę leczy się naturalną metodą

Leczenie polega na długotrwałym obniżeniu poziomu żelaza, a w przypadku hemochromatozy jest to możliwe poprzez wykonywanie cyklicznych upustów krwi (których nie należy się obawiać, gdyż jest to całkowicie naturalna i w większości przypadków bezpieczna metoda). Trzeba być świadomym, że sama zmiana diety nie ma znaczącego wpływu na obniżenie poziomu żelaza. Więcej o leczeniu ciężkiego przeciążenia żelazem można przeczytać tutaj: Nadmiar żelaza — jak leczyć?

Źródła:

[1]  Ł. Sokołowski, N. Ukleja-Sokołowska , M. Kozakiewicz , P. Zalewski, Immunologiczne podłoże zespołu przewlekłego zmęczenia, „Alergia Astma Immunologia” 2016, 21 (4)

[2] M. Wiszniewska, J. Walusiak, T. Wittczak, C. Pałczyński, Zespół przewlekłego zmęczenia i jego znaczenie w medycynie pracy, „Medycyna Pracy”, 2005;56(5):387 — 394

[4] K. Sikorska, K. P. Bielawski, T. Romanowski, P. Stalke, Hemochromatoza dziedziczna – najczęstsza choroba genetyczna człowieka, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 2006, nr 60

[5] M. Hartleb, J. Pająk, P. Paleń, K. Roj, Wrodzona hemochromatoza, „Przegląd gastroenterologiczny” 2007; 2 (2)

[6] K. Derc, M. Grzymisławski, G. Skarupa-Szabłowska, Hemochromatoza pierwotna (Primary hemochromatosis), „Gastroenterologia Polska” 2001, 8 (2), 181–188.

Dowiedz się więcej:

• Nadmiar żelaza – podstawowe informacje
• Zażywasz dodatkowo żelazo? Sprawdź czy jest dla Ciebie bezpieczne
• Kiedy witamina C szkodzi – przypadek osób chorych na hemochromatozę
• Impotencja, brak libido, bezpłodność w hemochromatozie- jak leczyć?
• Oto 5 powodów, dla których warto wykonać badanie genetyczne na hemochromatozę
• Nadmiar żelaza – jak leczyć?
• Czego nie wiesz o nadmiarze żelaza? Ciekawostki o hemochromatozie.
• Choroby stawów – przyczyną może być nadmiar żelaza

Zobacz też:

• Badanie WES – analiza wszystkich genów
• Badania na autyzm
• Choroby metaboliczne u dzieci
• Badania na padaczkę