Autyzm – dieta przy autyzmie może wpłynąć na leczenie!


Interesuje Cię, jak powinna wyglądać dieta przy autyzmie? Okazuje się, że dieta w autyzmie ma istotne znaczenie dla leczenia. Zwłaszcza jeśli przyczynę zaburzeń stanowi wrodzona choroba metaboliczna. Jak żywić dziecko autystyczne? Odpowiedzi na to pytanie mogą udzielić badania genetyczne w kierunku chorób metabolicznych.
Dieta a autyzm – czy u każdego dziecka z objawami autystycznymi trzeba wprowadzić dietę eliminacyjną?
Spis treści
Dieta w autyzmie to ostatnio bardzo modne zagadnienie. Wiele się mówi o leczeniu dietetycznym autyzmu i o tym, jakoby dieta eliminacyjna miała działać korzystnie na funkcjonowanie dziecka autystycznego. Tymczasem nie do końca jest to prawda. Nie ma żadnych naukowych przesłanek stanowiących o tym, że dieta przy autyzmie powinna być restrykcyjna. Jeśli dziecko nie ma wskazań lekarskich do diety eliminacyjnej, nie wolno pomijać w posiłkach żadnych ważnych składników!
Jak więc karmić dziecko, które ma autyzm? Dieta przy autyzmie powinna być odpowiednio zbilansowana, nie może w niej zabraknąć takich elementów jak magnez, witaminy A, C, D, E, K, B oraz wapń i żelazo. Konieczne są także zdrowe tłuszcze, białka oraz węglowodany. Dziecko musi spożywać takie składniki, które zaspokajają jego potrzeby żywieniowe.
Wszelkie zmiany w diecie dziecka autystycznego należy wprowadzać pod okiem specjalisty – lekarza lub dietetyka klinicznego. Jeśli nie ma ku temu wskazań lekarskich, nie należy na własną rękę stosować diety bezglutenowej, bezlaktozowej ani też bezcukrowej. W przeciwnym razie można doprowadzić do poważnych niedoborów pokarmowych i pogorszyć stan zdrowia malucha!
Jeśli dieta w autyzmie zostanie niepoprawnie opracowana, grozi to poważnymi konsekwencjami. W wyniku niedoborów pokarmowych maluch może przestać rosnąć i jego różne układy (np. kostny lub immunologiczny) nie będą się rozwijać prawidłowo. Z czasem braki będą tak duże, że w organizmie dokonają się nieodwracalne zmiany i uszkodzenia. Wtedy nie pomogą już żadne suplementy ani też powrót do właściwej diety – będzie na to za późno. Dlatego też, jeśli dziecko ma autyzm, dieta eliminacyjna powinna być wprowadzana u niego jedynie po konsultacji ze specjalistą, kiedy są ku temu wskazania.
Autyzm – dieta przy autyzmie u dziecka z nietolerancją pokarmową
Kiedy można łączyć dietę eliminacyjną i autyzm? Dieta może (a nawet powinna!) być restrykcyjna, gdy dziecko ma potwierdzoną wrodzoną nietolerancję pokarmową. W sytuacji, gdy badania genetyczne dziecka wykażą trwałą nietolerancję laktozy, należy wyeliminować z posiłków przetwory mleczne, zawierające laktozę, czyli mleko krowie, jogurty, masło, maślanki, kefiry, sery itd. Jeśli natomiast test DNA wykaże trwałą nietolerancję glutenu, czyli celiakię, wtedy należy wyeliminować z diety w autyzmie produkty pszenne – białe pieczywo, niektóre kasze, płatki zbożowe, panierki itd.
Jeśli dziecko nie ma potwierdzonej nietolerancji pokarmowej, nie wolno u niego wprowadzać diety eliminacyjnej!
Dieta w autyzmie u dziecka z wrodzoną chorobą metaboliczną
Kiedy jeszcze można wprowadzić dietę restrykcyjną u dziecka, które ma autyzm? Dieta eliminacyjna lub suplementacyjna powinna zostać wdrożona, gdy u malucha zostanie zdiagnozowana wrodzona choroba metaboliczna. Tak się dzieje u nawet 5% osób z autyzmem [1]!
Wrodzone choroby metaboliczne prowadzą do zaburzeń w przyswajaniu składników odżywczych. Schorzenia te rozwijają się często w ukryciu i dają pierwsze objawy po kilku miesiącach lub nawet latach. Ponieważ jednym z symptomów wrodzonej choroby metabolicznej jest opóźnienie rozwoju intelektualnego, gdy u początkowo dobrze rozwijającego się niemowlęcia pojawią się objawy ze spektrum autyzmu, powinno to nasunąć lekarzowi podejrzenie wrodzonego błędu metabolizmu [2].
Gdy u dziecka z autyzmem zostanie potwierdzona wrodzona choroba metaboliczna, należy zastosować się do zaleceń dietowych dobranych pod kątem posiadanego schorzenia. Niektóre zaburzenia metaboliczne (np. fenyloketonuria) będą wymagać diety eliminacyjnej, inne (np. wrodzony niedobór biotynidazy) uda się leczyć pod warunkiem, że dziecku będą podawane odpowiednie suplementy. Zastosowanie specjalnie opracowanej diety w autyzmie poprawi funkcjonowanie dziecka.
Dieta przy autyzmie – badania panelowe NGS
W sytuacji, gdy rodzice mają wątpliwości co do tego, jak powinna wyglądać dieta w autyzmie, warto wykonać badana genetyczne dziecka. Za pomocą testu DNA uda się sprawdzić, czy dziecko posiada chorobę genetyczną, która wymaga zmiany diety na bardziej restrykcyjną.
Spośród realizowanych przez nas badań genetycznych dla dzieci z autyzmem polecamy panel NGS „Przyczyny autyzmu”. W trakcie badania analizowane są 224 geny, które, zgodnie z danymi literaturowymi, mogą być powiązane z autyzmem. Sprawdzane są między innymi takie choroby genetyczne jak:
- stwardnienie guzowate;
- wrodzone choroby metaboliczne u dzieci – homocystynuria, fenyloketonuria;
- zespół Retta;
- zespół Sotosa;
- Zespół Smitha Lemiego i Opitza.
Jeżeli podstawowe szerokie badanie NGS wykluczy zmiany w badanych genach, mogą być konieczne rozszerzone badania genetyczne na autyzm, np. badanie FRAX lub badanie mikromacierzy.
Dieta w autyzmie – badanie WES
| Rodzaj próbki | krew | krew | krew/sucha kropla krwi |
| Konsultacja z genetykiem przed badaniem | |||
| Zmiany w eksonach | |||
| Zmiany w intronach | |||
| Zmiany CNV w ramach eksonu | |||
| Zmiany CNV w ramach intronów | |||
| Istotne klinicznie regulatorowe RNA | |||
| Zastępuje badanie mikromacierzy (aCGH) | |||
| Mutacje punktowe w mtDNA | |||
| Sprawdzenie wybranych mutacji dynamicznych (powiązanych z chorobami nerwowo-mięśniowymi i neurodegeneracyjnymi) | |||
| Możliwość rozszerzenia badania o raport wrażliwości na leki (farmakogentyka) | |||
| Raportowane zmiany patogenne, prawdopodobnie patogenne oraz VUS | |||
| Raportowane wariantów patogennych i potencjalnie patogennych, niezwiązanych ze wskazaniem do badania (secondary finding) | |||
| Badanie biochemiczne potwierdzające wykrytą chorobę metaboliczną (wybrane biomarkery) | |||
| Czas oczekiwania na wynik | 10 tygodni | 4-5 tygodni | 7-10 tygodni |
Cena: 6270zł | Cena: 6577 zł | Cena: 5587 zł | |
Jakie jeszcze badania genetyczne warto wykonać, by dowiedzieć się, jak powinna wyglądać dieta? Autyzm można zdiagnozować jeszcze szybciej, dzięki badaniu WES. To badanie, które sprawdza wszystkie znane geny człowieka
Test WES jest rekomendowany w szczególności, gdy u dziecka wystąpiły objawy takie jak:
- ataki padaczki lub inne zaburzenia neurologiczne niejasnego pochodzenia;
- nieprawidłowe napięcie mięśniowe;
- zaburzenia odporności;
- zaburzenia rozwoju intelektualnego (objawy ze spektrum autyzmu lub zespół Aspergera);
- zmiany w wyglądzie zewnętrznych (np. dysmorfia twarzy).
Badanie można wykonać w pakiecie razem z analizą zmian CNV i badaniem FRAX – to najszerszy na rynku pakiet badań, jakie można wykonać u dziecka z autyzmem, by dowiedzieć się, jak poprawić jego jakość życia oraz funkcjonowanie w społeczeństwie.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Zadzwoń i porozmawiaj ze specjalistą – to nie zobowiązuje Cię do zakupu badania WES.
Źródła:
- Szczałuba K., 2017. Cechy autystyczne jako objaw wrodzonych wad metabolizmu, „Pediatria Po Dyplomie”; 5.
- Jamroz E., Pyrkosz A., 2017. Zaburzenia ze spektrum autyzmu. Aspekt genetyczno-metaboliczny, [w:] Spektrum autyzmu. Postępy w diagnozie i terapii, red. B. Galas-Zgorzalewicz, E. Majos, Poznań.
Zobacz też:
Treści na tej stronie zostały przygotowane przez zespół specjalistów laboratorium testDNA, które od ponad 20 lat zajmuje się badaniami DNA w Polsce. Naszą misją jest dostarczanie pacjentom rzetelnych informacji oraz nowoczesnych rozwiązań diagnostycznych.
W pracach nad materiałami edukacyjnymi uczestniczą lekarze, diagności laboratoryjni oraz konsultanci medyczni, którzy na co dzień wspierają kobiety po poronieniach i pary zmagające się z niepłodnością. Dzięki temu masz większą pewność, że informacje, które czytasz, są oparte na aktualnej wiedzy medycznej i praktyce klinicznej.








